Ένα παλιό νυφικό ζακέτο από τη Νάξο, χρονολογημένο στο 1893, γίνεται η αφετηρία για μια σύγχρονη εικαστική αφήγηση γύρω από τη μνήμη, την παράδοση και τα γυναικεία χέρια που διαμορφώνουν τον πολιτισμό. Το εύθραυστο αυτό ένδυμα, φορτισμένο με ιστορίες και σιωπές, λειτουργεί σαν νήμα που ενώνει γενιές γυναικών μέσα στον χρόνο. Με αυτό το πολύτιμο οικογενειακό κειμήλιο ως σημείο εκκίνησης, η έκθεση «Rewoven – Η μνήμη υφαίνεται ξανά» ανοίγει τις πόρτες της το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου, στο 1ο Γυμνάσιο της Νάξου, προβάλλοντας έναν ποιητικό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

Επτά σύγχρονες καλλιτέχνιδες, η Ευγενία Βερελή, η Χρυσάνθη Κουμιανάκη, η Σεβαστιάνα Κωνστάκη, η Μαριάντρη, η Μαλβίνα Παναγιωτίδη, η Ηλέκτρα Σταμπούλου και η Μαρία Φωκά, εμπνέονται από το συγκεκριμένο ζακέτο και δημιουργούν έργα με υλικά όπως χαρτί, ύφασμα, γύψος, πηλός, μέταλλο, βίντεο αλλά και οσμή. Κάθε έργο λειτουργεί σαν μια ξεχωριστή «ανάγνωση» του αντικειμένου, μεταφέροντας την ιστορία του σε νέες μορφές και αισθητικές γλώσσες. Το αποτέλεσμα δεν είναι μια απλή εικαστική αναφορά στο παρελθόν, αλλά μια πολυεπίπεδη εμπειρία, η οποία αγγίζει τη συλλογική μνήμη του νησιού, την πολιτιστική του ταυτότητα, αλλά και τη γυναικεία χειροτεχνία ως φορέα ιστορίας.

Εργόχειρα, προικιά και παραδοσιακά ενδύματα αποτελούν αντικείμενα που συχνά αντιμετωπίζονται ως οικιακά κειμήλια. Στην παρούσα περίπτωση τα στοιχεία αυτά αναδεικνύονται ως ζωντανά τεκμήρια πολιτισμού. Η προίκα παύει να είναι μόνο μια οικογενειακή παράδοση και μετατρέπεται σε πολιτιστικό αφήγημα. Το νυφικό πανωφόρι λειτουργεί συμβολικά ως ένα ένδυμα μετάβασης, ως στοιχείο προστασίας, αλλά και ως αφορμή για να αναρωτηθούμε ποια σώματα το φόρεσαν και ποια χέρια το δημιούργησαν με υπομονή, επιδεξιότητα και φροντίδα.

Η έκθεση δεν περιορίζεται μόνο στον εικαστικό χώρο. Παράλληλα, οργανώνεται μια ανοιχτή συζήτηση η οποία εστιάζει στο πώς η παράδοση μπορεί να διατηρηθεί και να επανερμηνευτεί μέσα από τον σύγχρονο σχεδιασμό και τη χειροτεχνία. Τη συζήτηση θα συντονίσει η Έφη Φαλίδα, δημοσιογράφος και επιμελήτρια με ειδίκευση στον πολιτισμό και την ιστορία της μόδας, ενώ πλάι της συμμετέχουν η αρχιτέκτονας, ποιήτρια και καθηγήτρια, Φοίβη Γιαννίση, η πρόεδρος του Συνδέσμου Εκπαιδεύσεως Νεανίδων, Βικτώρια Καλαντζοπούλου, η επιμελήτρια του Μουσείου Μπενάκη Ξένια Πολίτου και η πρόεδρος της «Πολυκρίτη», η Μαρία Πολυκρέτη.

Σε ένα σύνολο, η έκθεση και η συζήτηση συνθέτουν ένα πολύπλοκο πλέγμα ιδεών γύρω από τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας, η οποία μεταλαμπαδεύεται μέσα από τα χέρια που πιάνονται και δημιουργούν. Με ποιον τρόπο η χειροτεχνία, η υφαντική, το ράψιμο και οι παραδοσιακές τεχνικές μπορούν να αποτελέσουν γέφυρα ανάμεσα στις γενιές και στο πέρασμα των χρόνων; Πώς το παρελθόν μπορεί να αποκτήσει ένα νέο νόημα μέσα από το σύγχρονο βλέμμα;

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ανήκει στη Μαρία Πολυκρέτη και υλοποιείται από τον πολιτιστικό φορέα «Πολυκρίτη – Νάξος», με την παράλληλη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων.

Η «Rewoven» δεν είναι μια απλή έκθεση, αλλά αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η μνήμη δεν διατηρείται παθητικά, αλλά «υφαίνεται» ξανά, κάθε φορά που κάποιος επιλέγει να την αγγίξει, να την επεξεργαστεί και να την αφηγηθεί εκ νέου.

Info:

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026, 19:00, 1ο Γυμνάσιο Νάξου