Ακόμα κι αν σήμερα είμαστε πιο συνδεδεμένοι από ποτέ, η απομόνωση φαίνεται να έχει ριζώσει στις κοινωνίες μας. Μέσα σε αυτό το τοπίο, η έννοια της προσφοράς έρχεται να δώσει την απάντηση στην αποξένωση, ενώνοντας ξανά τους ανθρώπους γύρω απ’ ό,τι είναι πραγματικά σημαντικό. Το 2026, λοιπόν, ας κάνουμε την αλληλεγγύη καθημερινό μας βίωμα!

Μεγαλοπρεπώς υποδεχτήκαμε και το 2026, αφήνοντας πίσω μας την ίδια ευχή: αυτή η χρονιά να είναι υπέροχη και ευνοϊκή για όλους μας – για εμάς, για τους αγαπημένους μας, για τον κόσμο γύρω μας. Πόσο οξύμωρο, όμως, για μια εποχή κατά την οποία όλες οι αξίες δείχνουν -δυστυχώς- να έχουν καταρριφθεί, η πίστη σ’ ένα καλύτερο μέλλον να παραμένει ακλόνητη…

Τίποτα δεν μας εγγυάται ότι το νέο έτος, σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ανθρώπινος εγωισμός δεν θα συνεχίσει να «φουσκώνει», ότι το «μεγάλο ψάρι» θα πάψει να «τρώει το μικρό», ότι η αδιαφορία, η τεμπελιά και το «έλα, μωρέ, τώρα» δεν θα παγιωθούν ως τρόπος ζωής και σκέψης. Αντίθετα, η πραγματικότητα δείχνει πως οι άνθρωποι σήμερα έχουν εξαντλήσει σε τέτοιο βαθμό τις αντοχές τους, που εξελίσσονται σε καλοκουρδισμένες δήθεν χαρούμενες φιγούρες μιας ζοφερής και αγχωτικής καθημερινότητας, μέσα στην οποία όλοι αναζητούν τον σκοπό τους. Η ατομικότητα, η κόπωση και -το κυριότερο- η απώλεια της αίσθησης του «μαζί» έχουν διαμορφώσει μια αδιόρατη αλλά κρίσιμη συνθήκη, προκαλώντας ρήγματα στον τρόπο που συνυπάρχουμε, που κοιτάμε τον άλλον, που αντιλαμβανόμαστε τη θέση μας μέσα στο κοινωνικό σύνολο.

Όλοι, ωστόσο, επιμένουμε να ελπίζουμε πως η καλή μας ευχή θα πιάσει, παραμένοντας «άνθρωποι» στην καρδιά. Θέλουμε να πιστεύουμε πως η κοινή ευημερία θα αποδειχθεί μονόδρομος και πως, τελικά, το φως θα νικήσει το σκοτάδι. Για να συμβεί, όμως, αυτό, όπως είναι αυτονόητο, πρέπει για λίγο να ξεβολευτούμε, δίνοντας προτεραιότητα σε ό,τι έχει πραγματικά σημασία. Πρέπει να θυμηθούμε ότι ο αλτρουισμός δεν είναι αδυναμία και ότι ως άνθρωποι είμαστε -πάνω απ’ όλα- κοινωνικά και αλληλέγγυα όντα. Οπότε, ένα ερώτημα παραμένει σταθερό: τι απάντηση είμαστε πραγματικά διατεθειμένοι να δώσουμε στους καιρούς; Ποια πράξη μπορεί να ανατρέψει τον ρου μιας σύγχρονης Ιστορίας που θέλει το είδος μας απομονωμένο και αποξενωμένο από τα πάντα;

Σε αυτό το ερώτημα, η απάντηση ενδεχομένως να μην κρύβεται σε μεγάλες θεωρίες ή σύνθετες λύσεις. Τουναντίον, ίσως να βρίσκεται σε κάτι απλό, σχεδόν αυτονόητο: την προσφορά. Όχι ως ηρωική πράξη ή μεγαλειώδη χειρονομία, αλλά ως μια καθημερινή, συνειδητή επιλογή να βλέπουμε λίγο πιο πέρα από τον εαυτό μας. Αν το σκεφτούμε έτσι, το αποτύπωμα που αφήνουμε πίσω μας μέσα από την ουσιαστική συμβολή μας στα πράγματα έχει καθοριστική σημασία, αφού μια κοινωνία πορεύεται μπροστά μόνο όταν όλα της τα μέλη υπεύθυνα συμβάλλουν σ’ αυτήν. Είναι αυτό που λέει και ο σοφός λαός ότι: «Όταν καίγεται το σπίτι του γείτονα, αργά ή γρήγορα η φωτιά θα φτάσει και στο δικό σου». Αυτό είναι νόμος. Και δεν αφορά μόνο τις μεγάλες κρίσεις ή τις ακραίες συνθήκες. Συχνά η εξέλιξη επηρεάζεται από τις μικρές, σχεδόν ανεπαίσθητες επιλογές μας. Από το ότι πάψαμε να ακούμε, να βλέπουμε και να νοιαζόμαστε.

Σε καιρούς, λοιπόν, που μας εκπαιδεύουν να προστατεύουμε αποκλειστικά τον εαυτό μας, να κλεινόμαστε σε μικρά, αυτάρκη σύμπαντα, η επιλογή του «μαζί» μοιάζει σχεδόν ριζοσπαστική. Κι όμως, είναι ίσως η μόνη απάντηση που έχει αποδείξει διαχρονικά πως λειτουργεί, μιας και καμία κοινωνία δεν επιβίωσε στηριγμένη στην αδιαφορία. Έτσι, για το 2026, καθώς ακόμη εξετάζουμε τους στόχους που θα βάλουμε κατά προτεραιότητα στο τραπέζι, ας δώσουμε περισσότερη βαρύτητα στην επιλογή της ενεργής προσφοράς και της ουσιαστικής εμπλοκής απέναντι σε ό,τι μας αφορά και μας αγγίζει. Είτε αυτό είναι το περιβάλλον, τα ζώα ή οι άνθρωποι γύρω μας. Δεν έχει σημασία τόσο το πεδίο, όσο η κατεύθυνση: να σταματήσουμε να στεκόμαστε αμέτοχοι και να κινητοποιηθούμε, ο καθένας με τον τρόπο και τις δυνατότητές του.

Άλλωστε, μέσα στα χρόνια, ακόμη και σε δύσκολες εποχές, δεν έλειψαν οι αξιόλογες προσπάθειες προσφοράς.

Πρωτοβουλίες μικρές και μεγάλες, ατομικές και συλλογικές, που απέδειξαν πως, παρά τις αντιξοότητες, η ανάγκη για σύνδεση, φροντίδα και αλληλεγγύη παραμένει ζωντανή. Σύμφωνα με την τελευταία μεγάλη έρευνα του Παγκόσμιου Δείκτη Δωρεών του Charities Aid Foundation (CAF), σε αντίθεση με την επικράτηση συνεχιζόμενων οικονομικών και ανθρωπιστικών προκλήσεων, διαπιστώνεται ότι οι άνθρωποι από όλες τις ηπείρους και τους πολιτισμούς παραμένουν έτοιμοι να βοηθήσουν όσους έχουν ανάγκη. Ανάμεσα στα πιο ενδιαφέροντα αποτελέσματα της μελέτης, η οποία διεξήχθη το 2023 σε πάνω από 145.000 άτομα σε περισσότερες από 140 χώρες, είναι ότι η Ινδονησία βρίσκεται για έβδομη συνεχή χρονιά στην κορυφή της κατάταξης, ενώ η Ελλάδα, στην οποία γίνεται ειδική μνεία, σημειώνει ποσοστιαία τη μεγαλύτερη άνοδο παγκοσμίως σε επίπεδο προσφοράς. Συνολικά, 4,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι (το 73% του παγκόσμιου πληθυσμού) έδωσαν χρόνο, χρήματα ή βοήθησαν έναν άγνωστο το 2023, γεγονός που δείχνει πως η διάθεση να δώσουμε κάτι από εμάς μένει ενεργή. 

Τελικά, αν επιχειρούσαμε να αποτυπώσουμε την έννοια της προσφοράς στη σημερινή κοινωνία, θα μπορούσαμε να τη φανταστούμε ως μια πυραμίδα, μιας και -ως κοινωνική αρετή- οργανώνεται και ενισχύεται κλιμακωτά. Στη βάση της βρίσκεται το άτομο, που διαθέτει το ένστικτο να βοηθήσει και αναλαμβάνει την προσωπική ευθύνη να σταθεί «παρόν». Ακολουθούν οι μικρές ομάδες και οι κοινότητες, εκεί όπου η ατομική πρόθεση μετατρέπεται σε συλλογική δύναμη. Τέλος, στην κορυφή συναντάμε τους μεγάλους οργανισμούς, τους θεσμούς και τις εταιρίες, που έχουν τη δυνατότητα να πολλαπλασιάσουν τον αντίκτυπο της προσφοράς. Με λίγα λόγια, η προσφορά ξεκινά από τη στάση μας και έπειτα αποκτά συλλογικό βάρος. Έτσι, το σχήμα αυτό μας υπενθυμίζει πως τίποτα δεν συμβαίνει από ψηλά αν δεν έχει πρώτα στηριχθεί σε γερά θεμέλια.

Happy State

Οι μελέτες είναι σαφείς: οι άνθρωποι που βοηθούν τους άλλους, που δείχνουν καλοσύνη και στήριξη, είναι και οι ίδιοι πιο ευτυχισμένοι. Η συμπόνια και η προσφορά δεν ωφελούν μόνο εκείνους που τη δέχονται, αλλά λειτουργούν ευεργετικά και για εκείνους που τη δίνουν. Η γενναιόδωρη συμπεριφορά ενισχύει την αίσθηση ευτυχίας και κάνει τις θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις πιο ουσιαστικές. Κάθε καλή πράξη -μικρή ή μεγάλη- δεν έχει μόνο αντίκτυπο προς τα έξω, αλλά επιστρέφει και στον ίδιο τον άνθρωπο που την πραγματοποιεί. Ο εθελοντισμός συνδέεται με αυξημένη ευεξία, μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης, ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και του αυτοελέγχου. Δεν είναι τυχαίο που οι άνθρωποι που προσφέρουν εθελοντικά είναι, σύμφωνα με έρευνες, πιο υγιείς και ζουν περισσότερο. Τελικά, φαίνεται πως το να προσφέρει κανείς βοήθεια έχει βαθύτερη και πιο διαρκή σημασία από το να τη δέχεται.

Στη βάση της πυραμίδας βρίσκεται ο άνθρωπος

Ο απλός, καθημερινός πολίτης. Εκείνος που, μέσα στη φασαρία του κόσμου, επιλέγει συνειδητά να μη σταθεί αμέτοχος και κλεισμένος στον μικρόκοσμό του. Σήμερα, η προσφορά λειτουργεί ως αντίδοτο στην κοινωνική απομόνωση, απελευθερώνει τον άνθρωπο από τα δεσμά του εγωισμού και πυροδοτεί μια αλληλουχία θετικών γεγονότων, εμπνέοντας και άλλους συνανθρώπους, δημιουργώντας τελικά έναν κύκλο καλοσύνης. Το 2025, τα ποσοστά προσωπικών δωρεών αυξήθηκαν συνολικά περίπου κατά 3,9%. Το 2024, η φιλανθρωπία συνέχισε να λειτουργεί σε τεράστια κλίμακα, φτάνοντας τα 2,3 τρισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, σύμφωνα με την έκθεση της Giving Tuesday “The State of Generosity in 2024-2025”. Από το σύνολο των οικονομικών δωρεών, τα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια προέρχονταν από ιδιώτες. Στην Ελλάδα, το 2024 ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, φτάνοντας τις 236 δωρεές οργάνων, ένα ρεκόρ που ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Υγείας.

Λίγο πιο πάνω, εντοπίζονται οι μικρές συλλογικότητες

Οι οικογένειες, οι παρέες, οι ομάδες, οι κοινότητες. Εκεί όπου η προσφορά αποκτά μορφή αλληλοϋποστήριξης. Εκεί όπου το «εγώ» μαθαίνει να συνυπάρχει με το «εμείς». Είναι οι άνθρωποι που δημιουργούν μικρούς πυρήνες φροντίδας μέσα σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει αφιλόξενος. Στην Ελλάδα, υπάρχουν πολλά παραδείγματα από τέτοιες συλλογικότητες, που πλέον αποτελούν ζωντανά κύτταρα κοινωνικής συνοχής. Το 2025, η Make-A-Wish Ελλάδος εκπλήρωσε 415 ευχές παιδιών που νοσούν σοβαρά, αφήνοντας ένα ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα σε όλη τη χώρα. Το Μαζί για το Παιδί, που συμπληρώνει 30 χρόνια συνεχούς παρουσίας και προσφοράς στην ελληνική κοινωνία, έχει καταφέρει να δημιουργήσει σήμερα ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών με 187 φορείς, 131 σχολεία και 196 εταιρίες. Το ίδιο ορόσημο άγγιξε τον περασμένο Νοέμβριο και Το Χαμόγελο του Παιδιού, αφιερώνοντας τον μήνα των 30ών γενεθλίων του σε δράσεις ενάντια σε κάθε μορφή κακοποίησης των παιδιών. Την ίδια στιγμή, περισσότερα από 50 χρόνια λειτουργούν τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος με σκοπό την προστασία παιδιών που στερούνται ή κινδυνεύουν να στερηθούν τη φροντίδα των βιολογικών τους γονιών.

Μια σειρά από άλλους οργανισμούς, όπως η Αποστολή “Άνθρωπος” για προσφορά δωρεάν ιατρικής βοήθειας, η Ελληνική Τράπεζα Τροφίμων για την καταπολέμηση της πείνας, η Givmed για τη δωρεά περισσευούμενων φαρμάκων και προϊόντων υγείας, ή η Wise Greece για την παροχή τροφίμων πρώτης ανάγκης, συντελούν σημαντικότατο έργο στη χώρα, προσφέροντας εξειδικευμένη βοήθεια σε ευπαθείς ομάδες. Στην ίδια κατηγορία, η Humanity Greece είναι μια από τις πιο δραστήριες εθνικές οργανώσεις, με εθελοντές στο πεδίο, άμεση ανταπόκριση και ουσιαστική στήριξη ανθρώπων που βρίσκονται σε συνθήκες ευαλωτότητας.

Περνώντας σ΄ ένα διαφορετικό πεδίο, αξιόλογη είναι και η δράση πολλών φορέων που εστιάζουν στην προστασία του περιβάλλοντος και των ζώων. Η We4All, που γεννήθηκε μετά τις πυρκαγιές στο Μάτι το 2018, από δύο φίλους, τον Γιώργο και τον Αντώνη, υλοποιεί αναδασώσεις και δενδροφυτεύσεις, φροντίζει και προστατεύει δασικές εκτάσεις, καθαρίζει ακτές και θαλάσσια περιβάλλοντα, ενώ παράλληλα επενδύει στην περιβαλλοντική εκπαίδευση παιδιών και νέων. Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης μάχεται, από το 2016, για θάλασσες καθαρές, εστιασμένο σε πράξεις που αφήνουν θετικό αποτύπωμα. Με το σκάφος Typhoon, πρόσφατα απομάκρυνε 40 τόνους απορριμμάτων από μια εγκαταλελειμμένη μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας στα Μέθανα. Ο Αρκτούρος και η ΑΝΙΜΑ συνεχίζουν να προστατεύουν αποτελεσματικά την άγρια ζωή, ενώ η The Green Tank διαμορφώνει λύσεις πολιτικής για ένα βιώσιμο μέλλον.

Τέλος, στην Ελλάδα υπάρχουν και οι οργανώσεις εκείνες που διευκολύνουν τη συμμετοχή στον εθελοντισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Givelink που δημιουργήθηκε από τέσσερις νέους που φιλοδοξούν να αλλάξουν τη φιλανθρωπία στην Ελλάδα. Η startup τους εγγυάται τη διαφάνεια στις δωρεές, γεγονός που τους οδήγησε να συμπεριληφθούν στη λίστα “Forbes 30 under 30”.

Και στην κορυφή της πυραμίδας υπάρχουν οι θεσμοί, οι οργανισμοί και οι εταιρείες

Εκεί που η αλληλεγγύη αποκτά υποδομή, διαφάνεια, εργαλεία και πολιτικές. Σε κάποιες χώρες, η προσφορά ενισχύεται και μέσω κινήτρων (φορολογικών ή εταιρικών προγραμμάτων), ενώ σε παγκόσμια κλίμακα οι αριθμοί δείχνουν πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η «οικονομία της γενναιοδωρίας». Μόνο στις ΗΠΑ, οι εκτιμήσεις του Giving USA αναφέρουν ότι οι δωρεές σε φιλανθρωπικούς σκοπούς έφτασαν τα 592,5 δισ. δολάρια το 2024. Στην Ελλάδα, εδώ και χρόνια, μεγάλοι θεσμοί προσφοράς, όπως η UNICEF, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, οι Γιατροί Του Κόσμου, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, η Greenpeace και η WWF, προσφέρουν ένα σημαντικό έργο αλληλεγγύης ως μέρος του παγκόσμιου προγράμματος δράσεών τους. Την ίδια στιγμή, έχουν δημιουργηθεί και πάρα πολύ σημαντικοί ελληνικοί θεσμοί που ανταποκρίνονται σε μια σειρά από κοινωφελείς ανάγκες. Εδώ, αξιοσημείωτη είναι η δράση του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία, μέσα από το πρόγραμμα των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων (ΔΗΜ.Ω.Σ.), επενδύει ουσιαστικά στη δημόσια παιδεία και στη δημιουργία ίσων ευκαιριών. Τα ΔΗΜ.Ω.Σ., ένα εκ των οποίων βρίσκεται και στη Θεσσαλονίκη, λειτουργούν ως σχολεία ανοιχτά στην κοινωνία, με σύγχρονες μεθόδους, καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και ενίσχυση της δημιουργικότητας. Παράλληλα, το Stavros Niarchos Foundation αναλαμβάνει εξίσου ένα σπουδαίο έργο, επενδύοντας σε προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας, παιδείας και υγείας. 

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο σε αυτό το ανώτερο επίπεδο της πυραμίδας διαδραματίζουν και οι εταιρίες που ενσωματώνουν την κοινωνική ευθύνη στον πυρήνα της στρατηγικής τους. Ανάμεσα στις πολλές δράσεις της, η ΔΕΗ ξεκίνησε την πρωτοβουλία «Ένα με τα παιδιά», τα έσοδα της οποίας προορίζονται σε φιλανθρωπικές οργανώσεις για τα παιδιά. Η Lidl Ελλάς, που αποτελεί μία από τις πιο πρωτοπόρες επιχειρήσεις στο θέμα της κοινωνικής εταιρικής ευθύνης, αυξάνει και φέτος το αποτύπωμά της μέσα από το σχέδιο δράσεων με το μήνυμα «Γιατί αξίζει». Ακόμα, ο Τιτάν και η Aegean Airlines είναι κι αυτές ως εταιρίες παραδείγματα επιχειρήσεων που επενδύουν συστηματικά σε δράσεις βιωσιμότητας, εκπαίδευσης, περιβάλλοντος και κοινωνικής συνοχής. Εδώ, η προσφορά δεν αντιμετωπίζεται ως επικοινωνιακή υποχρέωση, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εταιρικής ταυτότητας - μια συνειδητή επιλογή που συνδέει την ανάπτυξη με την ευθύνη και το επιχειρείν με τον άνθρωπο.

Current Data 

Σύμφωνα με τον ετήσιο κατάλογο του Chronicle of Philanthropy, οι μεγαλύτερες φιλανθρωπικές δωρεές από ιδιώτες και τα ιδρύματά τους ανήλθαν το 2025 στα 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Στην κορυφή της λίστας βρέθηκε η δωρεά των 2 δισ. Δολαρίων (40% του συνόλου) από τον συνιδρυτή της Nike, Phil Knight, και τη σύζυγό του, Penny, ενώ περισσότερα από 1,3 δισ. Δολάρια –περίπου το ένα τέταρτο του συνόλου– κατευθύνθηκαν σε τέσσερις δωρεές ιδρυμάτων που συνδέονται με την οικογένεια Warren Buffett, και η υπόσχεση δωρεάς 500 εκατ. δολαρίων (προς τη UNICEF) από τη μητέρα και τον πατριό του ιδρυτή της Amazon, Jeff Bezos. Οι μεγαλύτερες δωρεές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη φροντίδα και την έρευνα για τον καρκίνο, την καταπολέμηση της πείνας και του υποσιτισμού σε γυναίκες και παιδιά, την ενίσχυση πανεπιστημιακών αθλητικών προγραμμάτων, την κατασκευή νέου νοσοκομείου και τη διεύρυνση του εργατικού δυναμικού στην υγειονομική περίθαλψη, καθώς και την επέκταση ενός μουσείου Τέχνης. Αξίζει να σημειωθεί ότι πέντε από τους κορυφαίους δωρητές είναι πολυεκατομμυριούχοι, με συνολική καθαρή αξία που αγγίζει τα 190 δισεκατομμύρια δολάρια.

Προς ό,τι μετράει περισσότερο

Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι, τελικά, η προσφορά δεν είναι η εξαίρεση στην εποχή μας, αλλά η πιο σιωπηλή της δύναμη. Και όσο κι αν η γενική τάση μοιάζει να μας σπρώχνει προς την ατομικότητα, τα φωτεινά παραδείγματα είναι εδώ για να μας θυμίζουν πως η συλλογική πορεία δεν χάθηκε - απλώς περιμένει να την επιλέξουμε ξανά. Το 2026, λοιπόν, ας είναι αυτός ο σκοπός μας!

Κεντρική Φωτογραφία: Καµπάνια ευαισθητοποίησης κατά τη διάρκεια της πανδηµίας από την BuildHollywood στους δρόµους του Λος Άντζελες

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026