Η Ιαπωνία, πάντα μπροστά από την εποχή μας, έχει εδώ και δεκαετίες προσελκύσει το ενδιαφέρον των ειδικών στην υγεία χάρη στη μακροζωία των κατοίκων της. Είναι από τους ανθρώπους με το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής στον κόσμο, και το μυστικό τους δεν έγκειται μόνο στη γενετική, αλλά και σε συγκεκριμένες πρακτικές ευεξίας που έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινότητά τους. 

Από τη διατροφή μέχρι τις τελετουργίες χαλάρωσης, η ιαπωνική φιλοσοφία της υγείας δίνει έμφαση στη συνολική ισορροπία σώματος και νου.

Κεφάλαιο «διατροφή»

Ένα από τα πιο γνωστά στοιχεία της ιαπωνικής κουλτούρας ευεξίας είναι η διατροφή "Washoku", η οποία το 2013 αναγνωρίστηκε από την UNESCO ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά. Βασισμένη στην κατανάλωση εποχιακών προϊόντων, η διατροφή αυτή προάγει την ποικιλία και τη μέτρηση, με μικρές μερίδες και έμφαση στα φρέσκα λαχανικά, τα ψάρια και τα θαλασσινά. Το ψάρι πλούσιο σε ωμέγα-3, οι σούπες με miso και τα τρόφιμα πλούσια σε αντιοξειδωτικά όπως το πράσινο τσάι, θεωρούνται βασικά στοιχεία που προστατεύουν την καρδιά, μειώνουν τη φλεγμονή και επιβραδύνουν τη διαδικασία γήρανσης. Η φιλοσοφία "Hara Hachi Bu", που υπαγορεύει την κατανάλωση τροφής μέχρι να γεμίσει κάποιος κατά 80%, προάγει την αυτοσυγκράτηση και αποτρέπει την παχυσαρκία, μια από τις κύριες αιτίες πρόωρων ασθενειών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η άσκηση στο επίκεντρο

Η σωματική δραστηριότητα στην Ιαπωνία δεν περιορίζεται μόνο στα γυμναστήρια. Η καθημερινή κινητικότητα, όπως το περπάτημα ή το ποδήλατο για τις μετακινήσεις, ενσωματώνεται φυσικά στη ζωή των Ιαπώνων. Μάλιστα, οι παραδοσιακές πρακτικές όπως το Tai Chi και το Shinrin-yoku (περπάτημα στο δάσος) συνδέουν το σώμα με τη φύση και προσφέρουν ψυχολογική χαλάρωση, μειώνοντας το στρες, που αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παράγοντες πρόωρης γήρανσης και καρδιοπαθειών. Το Shinrin-yoku, ειδικότερα, έχει μελετηθεί επιστημονικά και αποδεικνύεται ότι μειώνει την αρτηριακή πίεση, ενισχύει την ανοσοποιητική λειτουργία και βελτιώνει τη διάθεση.

Η υγεία εκ των έσω

Η Ιαπωνία διαθέτει επίσης μια μοναδική προσέγγιση στην ψυχική και συναισθηματική ευεξία. Η έννοια του Ikigai, που μεταφράζεται περίπου ως «ο λόγος για να ζεις», εκφράζει τη σημασία της προσωπικής αποστολής και της καθημερινής ικανοποίησης. Οι Ιάπωνες θεωρούν ότι η μακροζωία δε σχετίζεται μόνο με το σώμα αλλά και με το πνεύμα: η ύπαρξη στόχων, η αίσθηση κοινότητας και η δημιουργική απασχόληση συντελούν στη διατήρηση ενός υγιούς και ενεργού τρόπου ζωής ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία.

«Ναι» στα ιαματικά λουτρά

Δεν πρέπει να παραλείψουμε την επίδραση των παραδοσιακών λουτρών Onsen στη μακροζωία. Τα θερμά φυσικά λουτρά, πλούσια σε μεταλλικά στοιχεία, προάγουν την κυκλοφορία του αίματος, αποτοξινώνουν το σώμα και προσφέρουν ψυχική χαλάρωση. Η τακτική τους επίσκεψη σε Onsen συνδέεται με τη μείωση των επιπέδων άγχους και τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, δύο παράγοντες κρίσιμοι για την υγεία και τη μακροζωία, και σίγουρα κάτι που κάνει κι εμάς να δούμε τα λουτρά με άλλα μάτια.

Η δύναμη της τέχνης και της δημιουργικότητας

Η καλλιτεχνική έκφραση και η δημιουργικότητα θεωρούνται σημαντικά στοιχεία μιας πλήρους ζωής. Πρακτικές, μεταξύ των οποίων η Ikebana (η τέχνη της ανθοσύνθεσης), η ζωγραφική Sumi-e ή η δημιουργία κεραμικών θεωρούνται must. Τέλειοι τρόποι να καλλιεργείται η συγκέντρωση, η υπομονή και η ψυχική γαλήνη. Άλλωστε, αποδεδειγμένα η ενασχόληση με την τέχνη μειώνει το άγχος, ενισχύει την εγκεφαλική δραστηριότητα, αλλά και προσφέρει μια αίσθηση προσωπικής ολοκλήρωσης.