Κάθε φορά που σκέφτομαι τη γονιμότητα, νιώθω ένα μείγμα περιέργειας, φόβου και θαυμασμού για το σώμα μου. Στα 31 μου, με βασανίζουν ερωτήματα που ποτέ δεν περίμενα ότι θα έθετα: «Πότε είναι η σωστή στιγμή;» «Τι γίνεται αν αποφασίσω ξαφνικά να γίνω μητέρα;» «Και αν θέλω, θα τα καταφέρω;» Συνομιλώντας με τον Δημήτρη Μιχαλάκη, MD, MSc, χειρουργό - μαιευτήρα γυναικολόγο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής στην Embryolab Fertility Clinic, καταλαβαίνω πως η επιστήμη μπορεί να γίνει πραγματικός σύμμαχος.

Η γονιμότητα πια δεν είναι θέμα που αφορά μόνο όσες γυναίκες προσπαθούν να μείνουν έγκυες. Σήμερα, η γνώση, η πρόληψη και οι επιλογές διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα και πλέον οι γυναίκες μπορούν να επιλέξουν, να καθυστερήσουν ή να αποφασίσουν ότι η μητρότητα δεν είναι για εκείνες. Είναι μια συζήτηση που συνδυάζει επιστήμη, τεχνολογία και βαθιά προσωπικά συναισθήματα.

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Η υπογονιμότητα επηρεάζει περίπου 1 στους 6 ανθρώπους παγκοσμίως. Στην πραγματικότητα, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η καθυστέρηση της μητρότητας συνδέεται με πολλούς παράγοντες: επαγγελματικές επιλογές, προσωπικές προτεραιότητες, αλλά και περιορισμένη ενημέρωση για τη γονιμότητα. Για χρόνια, οι γυναίκες ανακάλυπταν προβλήματα μόνο όταν προσπαθούσαν να μείνουν έγκυες, αλλά σήμερα η επιστήμη και η τεχνολογία δίνουν τον έλεγχο νωρίτερα. Όταν διαβάζω τα διάφορα στατιστικά, σκέφτομαι: «Πόσο διαφορετική θα ήταν η πορεία μου αν είχα περισσότερη γνώση στα 25;» ένα ερώτημα που έθεσα και στον Δρα Δημήτρη Μιχαλάκη, με τον ίδιο να μου απαντά: «Η αυξημένη ανάγκη για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αντανακλά τη συνολική πολυπλοκότητα της σύγχρονης εποχής. Οι έντονοι ρυθμοί ζωής, οι επαγγελματικές απαιτήσεις και οι κοινωνικές αλλαγές μεταθέτουν χρονικά την απόφαση για τεκνοποίηση, ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται οι παράγοντες που επηρεάζουν τη γονιμότητα τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Σε αυτό το πλαίσιο, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με γενικές λύσεις. Απαιτείται βαθιά εξατομικευμένη προσέγγιση, προσαρμοσμένη στο βιολογικό προφίλ, το ιατρικό ιστορικό και τις ανάγκες κάθε ασθενούς». Ακούγοντάς τον, συνειδητοποιώ ότι οι σκέψεις που με βασανίζουν -«Θα τα καταφέρω;» «Τι θα γίνει αν καθυστερήσω;»- δεν είναι μόνο δικές μου. Αντικατοπτρίζουν μια γενική τάση: οι γυναίκες σήμερα προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε καριέρα, προσωπική ζωή και κοινωνικές προσδοκίες, ενώ τα βιολογικά όρια του σώματος δεν περιμένουν.

Kαι κάπως έτσι καταλήγω να τον ρωτώ αν η καθημερινότητά μου μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα. Ο Δρ. Μιχαλάκης με διαβεβαιώνει: «Περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Η γονιμότητα δεν επηρεάζεται μόνο από την ηλικία ή τα γονίδια, αλλά και από μικρές, καθημερινές επιλογές. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, η έκθεση σε χημικές ουσίες, τα πλαστικά και τα μικροπλαστικά, το κάπνισμα, η υπερκατανάλωση αλκοόλ και η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας έχουν άμεσες επιπτώσεις στο αναπαραγωγικό σύστημα». Με αυτά τα λόγια, καταλαβαίνω πόσο συνδεδεμένη είναι η προσωπική μας φροντίδα με τον κόσμο γύρω μας. Όπως εξηγεί ο ίδιος, αυτή η διαπίστωση οδήγησε την Embryolab στη διαμόρφωση της καμπάνιας PlanetBe, η οποία δεν στοχεύει απλώς στην ευαισθητοποίηση, αλλά στην ανάδειξη της σχέσης μεταξύ γονιμότητας, πρόληψης και περιβαλλοντικής ευθύνης. «Γιατί η υγεία του ανθρώπου και η υγεία του πλανήτη είναι άρρηκτα συνδεδεμένες», καταλήγει.

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μένα να ξεκαθαρίσω αν ισχύουν διάφοροι μύθοι που κατά τη διάρκεια της ζωής μου έχω συσχετίσει με το κεφάλαιο γονιμότητα. Ο Δρ. Μιχαλάκης μού επισημαίνει σχετικά: «Ένας από τους πιο διαδεδομένους είναι ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση “λύνει αυτόματα” το πρόβλημα της υπογονιμότητας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία από τις πιο μελετημένες και συνεχώς εξελισσόμενες ιατρικές πράξεις, που μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορα στάδια και όχι μόνο όταν έχουν εξαντληθεί όλες οι άλλες επιλογές. Ένας ακόμη μύθος είναι ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αφορά αποκλειστικά τη γυναίκα. Σχεδόν στο 40% των περιπτώσεων, ο ανδρικός παράγοντας παίζει εξίσου καθοριστικό ρόλο. Παράλληλα, πολλοί θεωρούν τη διαδικασία επώδυνη ή επικίνδυνη. Στην πράξη με σωστή ενημέρωση και επιστημονική καθοδήγηση η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι απολύτως ελεγχόμενη και ασφαλής». Από την άλλη, μία σημαντική αλήθεια με την οποία ήρθα αντιμέτωπη είναι ότι η επιστήμη εξελίσσεται με τη βοήθεια της τεχνολογίας, αλλάζοντας τα δεδομένα στον κόσμο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σήμερα, οι γνώσεις και οι νέες μέθοδοι λειτουργούν ως εργαλεία που δίνουν ελευθερία και ασφάλεια, επιτρέποντας στις γυναίκες να σχεδιάσουν τη ζωή τους χωρίς να χάνουν επιλογές. Η επιστήμη προχωρά γρήγορα. Η εμβρυολογία και η γενετική ανάλυση εμβρύων μέσω προεμφυτευτικού ελέγχου, αλλά και η χρήση προηγμένων τεχνολογιών, επιτρέπουν καλύτερη τεκμηρίωση αποφάσεων και υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας. Όμως, όπως μου τονίζει ο Δρ. Μιχαλάκης, «η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Το σημαντικό είναι πως εντάσσεται σε μια ανθρωποκεντρική φιλοσοφία φροντίδας, όπου ο κάθε άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως μοναδική περίπτωση». Σκέφτομαι ότι οι επιλογές αυτές -που κάποτε φάνταζαν μακρινές ή με μεγάλο κόστος- σήμερα είναι προσβάσιμες και μελετημένες.

ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΦΟΒΟΣ

Οι επιλογές που έχουμε σήμερα μας επιτρέπουν να καθυστερήσουμε ή να προχωρήσουμε με ασφάλεια. Και, το σημαντικότερο, μας επιτρέπουν να αποφασίσουμε αν η μητρότητα είναι για εμάς - ή όχι. Ο Δρ. Μιχαλάκης δίνει μια τελική συμβουλή που μένει στο μυαλό: «Το πιο σημαντικό για κάποιον που ξεκινά τώρα τη διαδρομή της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι να ξεκινήσει με σωστή ενημέρωση και όχι με φόβο. Να απευθυνθεί εγκαίρως σε ειδικούς και να μην αφήνει τον χρόνο να λειτουργεί εις βάρος του. Παράλληλα, να δώσει σημασία στον τρόπο ζωής του: στη διατροφή, στο περιβάλλον, στη διαχείριση του στρες. Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν είναι απλώς μια ιατρική πράξη, αλλά μια συνολική διαδρομή. Με σωστή καθοδήγηση, επιστημονική γνώση και ανθρώπινη υποστήριξη, η εμπειρία μπορεί να γίνει πιο συνειδητή και ουσιαστική. Στην Embryolab, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό εξατομικευμένων πρωτοκόλλων θεραπείας, που εξελίσσονται δυναμικά, ανάλογα με την ανταπόκριση του οργανισμού και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου». Νιώθω ότι κάθε λέξη του είναι ένα κομμάτι της ιστορίας μου, του δικού μου άγχους και της δικής μου επιλογής. Όχι μόνο η επιστήμη αλλά και η ανθρώπινη πλευρά της καθοδήγησης μου δίνει το δικαίωμα να νιώσω ήρεμη και να πάρω αποφάσεις χωρίς φόβο.

Η γονιμότητα ανοίγει έναν διάλογο για επιλογές, προσωπική ελευθερία και αυτογνωσία. Η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν προχωρήσει, η γνώση είναι προσβάσιμη και οι μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ασφαλείς και εξατομικευμένες. Το πιο σημαντικό όμως είναι να ακούμε τον εαυτό μας, να μιλάμε ανοιχτά για τους φόβους μας, να ενημερωνόμαστε και να επιλέγουμε με συνείδηση. Δεν πρόκειται απλώς για μια ιατρική διαδικασία, αλλά για μια απόφαση ζωής που αφορά την υγεία, τις δυνατότητές μας και ποιοι θέλουμε να γίνουμε. Με τη σωστή καθοδήγηση, όπως αυτή που προσφέρει η Embryolab, η διαδρομή μπορεί να γίνει όχι μόνο πιο ασφαλής, αλλά και πιο προσωπική, συνειδητή και γεμάτη ελπίδα.

About

Ο Δρ. Δημήτρης Μιχαλάκης είναι χειρουργός μαιευτήρας-γυναικολόγος, με ειδίκευση στην Αναπαραγωγική Ενδοκρινολογία, την Υπογονιμότητα και την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή. Κατέχει δύο μεταπτυχιακά διπλώματα, στην Ανθρώπινη Αναπαραγωγή και στη Γυναικολογική Χειρουργική της Ελάσσονος Πυέλου, και έχει εκτενή πρακτική εμπειρία στον τομέα αυτό. Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής (ESHRE) και της Ελληνικής Εταιρείας Μαιευτικής και Γυναικολογίας. (HSOG).

Info: Εθνικής Αντιστάσεως 173-175, Καλαμαριά, τηλ.: 2310 474747, www.embryolab.eu, www.embryolab-academy.org

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026