Ό,τι μονοπώλησε το ενδιαφέρον μας από τον κόσμο της μόδας την τελευταία 20ετία, με τα μάτια της Έφης Φαλίδα.
X-factors που επηρέασαν τη μόδα
Η οικονομική κρίση, η πανδημία και οι συνέπειες της καραντίνας, οι ψηφιακοί νομάδες, ο υπερτουρισμός, οι εισοδηματικές ανισότητες που προκλήθηκαν από τα παραπάνω, μαζί με την ψηφιακή πραγματικότητα και την ψευδαίσθηση ότι είναι σημαντικό να έχεις διαμορφώσει το δημοφιλές προφίλ σου στην κοινότητα των social media, επηρέασαν καίρια τη μόδα. Να προσθέσω την ακραία ένταση στα παιχνίδια της γεωπολιτικής, καθώς και τις πολιτιστικές διαμάχες. Τώρα πια το να φορέσεις ένα T-shirt ή να διαλέξεις ένα χρώμα μπορεί και να σηκώσει θύελλες μίσους...
Τα είκοσι τελευταία χρόνια η μόδα χρειάστηκε να διαπραγματευτεί τη σχέση της με το παρόν λαμβάνοντας υπόψη ότι είμαστε μία παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Γι’ αυτό και η χειρονομία του ενός επηρεάζει τη ζωή του άλλου. Το 2012, η μόδα απάντησε στη νέα ανθρωπιστική κρίση με την αλλαγή της σιλουέτας προς το oversized look, με την κατάργηση του διαχωρισμού σε ανδρικό και γυναικείο σώμα, υιοθετώντας τη σιλουέτα της ουδέτερης, άφυλης οντότητας που συγχρονίστηκε άλλωστε και με τα ταυτόχρονα αιτήματα κατάργησης φύλου και ταυτότητας που έφερε στην πολιτισμική συζήτηση η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Αντιμετώπισε την πανδημία και περιορίστηκε σε ρούχα για το σπίτι με chic εκδοχές μίας στολής προορισμένης να καταναλωθεί για εμφανίσεις σε συνθήκες παρατεταμένης καραντίνας. Στο κεφάλαιο των cultural wars του 2020-2022, ο πόλεμος της Ρωσίας στα εδάφη της Ουκρανίας έδωσε στη μόδα διαφορετικές αφορμές για να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα. Μεταξύ των shows μόδας, μεσολάβησε ένας ωφέλιμος χρόνος σκέψης που μεταφέρθηκε στα social media: «Είναι σωστό να προσφέρεις ένα επιπόλαιο, περιττό προϊόν, εν μέσω παγκόσμιας κρίσης;»
Η ιδέα της ομορφιάς ως θεραπευτικού βάλσαμου είχε υποστηριχτεί και στο παρελθόν. Ήταν αυτονόητο για τον κόσμο της μόδας να κατεβεί στις πορείες ειρήνης, να φορέσει ρούχα ή T-shirts στα χρώματα της ουκρανικής σημαίας - αργότερα και της Παλαιστίνης-, να προσφέρει χρήματα και είδη έκτακτης ανάγκης.
Φτηνή μόδα
Η φτηνή μόδα δεν θα υπήρχε, αν δεν υπήρχαν φτηνές αμοιβές εργασίας σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη. Στις μέρες μας, το φαινόμενο της μόδας δεν αποτελεί μία «παραξενιά» εκλεπτυσμένων ατόμων, αλλά μία βιομηχανία, με παγκόσμιο κύκλο παραγωγής. Επομένως, είτε αντίγραφο είτε πιστοποιημένο λογότυπο, η επιτυχία οφείλεται σε ένα καλοσχεδιασμένο business plan.
Η ανατροπή από την Ανατολή
Το άνοιγμα των αγορών της Ασίας έδωσε άλλη κατεύθυνση στον τρόπο που σήμερα παράγεται -και όχι ακριβώς δημιουργείται- η μόδα. Χαρακτηριστική, η δήλωση της Miuccia Prada, όταν το 2010, για πρώτη φορά παρουσίασε τη συλλογή της στο Πεκίνο: «Μέχρι τη δεκαετία του ’70 η μόδα ήταν λευκή, Καθολική και δυτική. Σήμερα, όμως, απευθύνεται σε όλον τον κόσμο, αντιμετωπίζοντας διαφορετικές θρησκείες και τρόπους ενδυμασίας. Τώρα πια οι συλλογές μας προσαρμόζονται σ’ ένα μεγαλύτερο κοινό. Κι αυτό εμπλουτίζει την εμπειρία του design».
Reality stars & rappers στην Υψηλή Ραπτική
Ήταν ένας κύκλος που άνοιξε με φυσιογνωμίες της διανόησης, κυρίως με την καμπάνια της (old) Celine το 2015 , τότε που ο Juergen Teller φωτογράφισε τη γηραιά κυρία της «Νέας Δημοσιογραφίας των ’60s», Τζόαν Ντίντιον, δικαιολογώντας την ήσυχη διακριτική πολυτέλεια, πίσω από τα μαύρα της γυαλιά ηλίου και το μαύρο ζιβάγκο. Όμως για τα πλήθη του νέου πλούτου, το ήρεμο στιλ του παλιού χρήματος φάνταζε βαρετό. Και η έμφαση πέρασε στον θόρυβο αυτών των χαρακτήρων που βρίσκονται σε υπερένταση αυτοπροβολής. Ακόμα και αν πρέπει να απογυμνωθούν από κάθε γούστο. Άλλωστε, η μόδα συντάσσεται με όσους διαθέτουν ρίσκο.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΡΗΣ ΚΑΒΑΤΖΙΚΗΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΤΕΥΧΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026
