Η Δήμητρα Καστέλλου διανύει μια περίοδο δημιουργικότητας, συμμετέχοντας αυτήν τη στιγμή στη νέα παραγωγή του Kastel Dance Theater, μια σύγχρονη σκηνική σύνθεση εμπνευσμένη από το Truman Show, όπου αναλαμβάνει τη δραματουργική επεξεργασία και την καλλιτεχνική καθοδήγηση, ενώ ταυτόχρονα συνεργάζεται με την Εθνική Λυρική Σκηνή ως ηθοποιός και χορεύτρια στην αναβίωση της όπερας «Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι» στην Επίδαυρο.
Η ίδια μιλά στο GLOW.GR για την τέχνη ως ανάγκη, ως καταφύγιο κι ως τρόπο να παραμένουμε συνδεδεμένοι με τον εαυτό μας και τους άλλους. Με αφορμή τις νέες της συνεργασίες, ανοίγει μια προσωπική συζήτηση γύρω από την κίνηση, τη δημιουργία, τις απώλειες που μας αλλάζουν και τις σχέσεις που τελικά μένουν.
Πώς σε πετυχαίνουμε αυτήν την περίοδο;
Έχω την τύχη να συμμετέχω σε δύο πολύ ενδιαφέροντα projects. Η πρώτη συνεργασία μου αφορά στη δημιουργική ανάπτυξη της νέας παραγωγής της Ομάδας Θεάτρου και Χορού "Kastel Dance Theater". Πρόκειται για μία σύγχρονη παραστατική σύνθεση εμπνευσμένη από το Truman Show. Συμβάλλω στη δραματουργική επεξεργασία και την καλλιτεχνική καθοδήγηση της παράστασης μέσα από μία συλλογική διαδικασία που συνδυάζει θέατρο, κίνηση και σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα με τη συμμετοχή παιδιών, εφήβων και ενηλίκων. Η παράσταση θα λάβει χώρα στις 20 και 21 Ιουνίου στο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου. Ο δεύτερος τομέας απασχόλησης μου έχει έδρα για ακόμα μία φορά την Εθνική Λυρική Σκηνή. Η ΕΛΣ αναβιώνει φέτος στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου την όπερα «Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι» για μία μοναδική παράσταση στις 20 Ιουνίου. 65 χρόνια μετά τη θρυλική παραγωγή του 1961 με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία Μαρίας Χορς. Είναι μεγάλη η χαρά μου που θα είμαι μέρος αυτής της παράστασης και θα συμμετάσχω ως ηθοποιός/χορεύτρια σε αυτόν τον ιστορικό χώρο.
Αν έπρεπε να δώσεις έναν ορισμό στην τέχνη, ποιος θα ήταν αυτός;
Η τέχνη είναι οξυγόνο. Μας επιτρέπει να συνεχίζουμε να αναπνέουμε ψυχικά και συναισθηματικά μέσα σε μία εποχή δυστοπική, βίαιη και αποξενωτική. Μας κρατά συνδεδεμένους με την πιο εύθραυστη και ευάλωτη πλευρά μας, εκείνη που συχνά καλούμαστε να κρύψουμε για να ανταποκριθούμε στους ρυθμούς και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Είναι ένας χώρος συνάντησης, ενσυναίσθησης και βαθύτερης επικοινωνίας. Ίσως τελικά η τέχνη να είναι μία από τις τελευταίες μας ελπίδες να μη χάσουμε την ανθρωπιά μας.


Ποιος άνθρωπος είχε τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σου;
Ο άνθρωπος που με έχει επηρεάσει περισσότερο στη ζωή μου είναι η πρώτη μου δασκάλα χορού, η κυρία Judith Neil. Τη γνώρισα όταν ήμουν μόλις 3μιση ετών και ήταν ο πρώτος άνθρωπος που μου άνοιξε την πόρτα στον κόσμο του χορού. Δε μας δίδαξε μόνο βήματα και τεχνική. Μας γαλούχησε με τις αξίες της τέχνης του χορού, μας έμαθε τι σημαίνει πειθαρχία, συνέπεια και αφοσίωση. Από πολύ μικρή ηλικία μάς μύησε στον επαγγελματισμό και μας έκανε να αντιμετωπίζουμε τον χορό με σεβασμό και σοβαρότητα, όχι ως κάτι δευτερεύον ή ως ένα απλό χόμπι. Χάρη σε εκείνη έμαθα να βλέπω τον χορό ως τρόπο έκφρασης αλλά και ως δρόμο που απαιτεί δουλειά, ήθος και αφοσίωση. Η επιρροή της με συνοδεύει μέχρι σήμερα και έχει διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τον άνθρωπο και τον επαγγελματία που είμαι.
Ποια αποτυχία σου αποδείχθηκε τελικά δώρο;
Όταν δεν πέρασα στις εισαγωγικές εξετάσεις για μεταπτυχιακές σπουδές στο Folkwang University of the Arts στο Essen της Γερμανίας. Εκείνη τη στιγμή το βίωσα ως μεγάλη απογοήτευση, ωστόσο αυτή η εξέλιξη με οδήγησε σε έναν άλλο δρόμο: την εισαγωγή μου στο Palucca University of Dance Dresden. Εκεί πέρασα τέσσερια υπέροχα χρόνια, γεμάτα καλλιτεχνικές εμπειρίες, γνώρισα καταπληκτικούς καθηγητές και συμφοιτητές που με ενέπνευσαν ως καλλιτέχνιδα και ως άνθρωπο, ενώ αργότερα είχα την ευκαιρία να εργαστώ σε σημαντικούς φορείς μέσα σε ένα εξαιρετικό εργασιακό περιβάλλον. Παράλληλα, έζησα σε μία πόλη που αγάπησα βαθιά και που μου χάρισε μοναδικές στιγμές. Αυτή η εμπειρία με δίδαξε ότι πολλές φορές αυτό που μοιάζει με αποτυχία, μπορεί να είναι απλώς η ζωή που σε κατευθύνει εκεί όπου πραγματικά ανήκεις.
Ποιο κομμάτι της διαδικασίας της δουλειάς σου είναι το αγαπημένο σου;
Η δουλειά μου έχει πολλές διαφορετικές εκφάνσεις. Είμαι χορεύτρια, χορογράφος, κινησιολόγος, ηθοποιός, καθηγήτρια χορού… Κάθε ένας από αυτούς τους ρόλους έχει τη δική του διαδικασία, τις δικές του απαιτήσεις και τη δική του δημιουργική διαδρομή. Αν όμως έπρεπε να ξεχωρίσω το κοινό αγαπημένο μου κομμάτι σε όλα αυτά, θα ήταν η επαφή με τους ανθρώπους. Η στιγμή που δημιουργείται μια ουσιαστική σύνδεση, η συνδημιουργία, το μοίρασμα, αυτή η αμφίδρομη ανταλλαγή ενέργειας, γνώσης, συναισθημάτων και εμπειριών. Είτε βρίσκομαι στη σκηνή, είτε σε μία πρόβα, αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι η ένωση των ανθρώπων μέσα από την τέχνη. Οι παραστάσεις τελειώνουν, τα μαθήματα ολοκληρώνονται, τα πρότζεκτ κάποια στιγμή κλείνουν. Αυτό που μένει είναι οι ανθρώπινες σχέσεις, η επίδραση που έχουμε ο ένας στον άλλον και όλα όσα μοιραζόμαστε στην πορεία.

Κι όταν η σύνδεση με την τέχνη δεν έρχεται, τι κάνεις;
Η σχέση με την τέχνη, όπως και κάθε ζωντανή σχέση, έχει τις περιόδους της. Υπάρχουν στιγμές που η σύνδεση είναι αβίαστη και όλα μοιάζουν να ρέουν, αλλά υπάρχουν και περίοδοι σιωπής, αμφιβολίας και απόστασης. Η σύνδεση με την τέχνη δεν είναι ένας εξαναγκασμός. Επίσης, δε θεωρώ ότι η καλλιτεχνική δημιουργία γεννιέται μόνο μέσα στην αίθουσα χορού ή πάνω στη σκηνή. Γεννιέται και μέσα από την καθημερινότητα. Παρατηρείς, περπατάς, συναντάς ανθρώπους, ακούς μουσική, διαβάζεις, ζεις τη ζωή σου… Συνεχίζεις να είσαι παρών. Κάτι δουλεύεται σιωπηλά μέσα σου ακόμα κι αν δεν το αντιλαμβάνεσαι εκείνη τη στιγμή. Μία ανέμπνευστη θεωρητικά και φαινομενικά περίοδο της ζωής σου μπορείς απλά να την αποκαλέσεις περίοδο ζύμωσης.
Αν αύριο σου έπαιρναν τον τίτλο σου, τι θα συνέχιζες να κάνεις;
Να βρίσκομαι κοντά σε ανθρώπους. Να δημιουργώ σχέσεις, να προσφέρω, να φροντίζω, να μοιράζομαι. Είτε μέσα από την Τέχνη είτε έξω από αυτήν αυτό που με παρακινεί και με συγκινεί είναι η ανθρώπινη σύνδεση και η συνεχής δυνατότητα να είμαστε χρήσιμοι ο ένας για τον άλλον. Αυτό που με κινητοποιεί βαθύτερα δεν είναι ένας συγκεκριμένος επαγγελματικός τίτλος, αλλά η ανάγκη του να συνυπάρχω, να μοιράζομαι, να δίνω και να λαμβάνω. Οι τίτλοι μπορεί να αλλάζουν συχνά στη ζωή… Αυτό που έχει αξία είναι η διάθεση για σύνδεση, η προσφορά και η ουσιαστική παρουσία δίπλα στους ανθρώπους.
Ποιο ρίσκο τόλμησες και δεν το μετάνιωσες;
Ίσως το μεγαλύτερο ρίσκο που έχω πάρει -τουλάχιστον στα μάτια των άλλων- ήταν ότι δεν ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Γερμανική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Για τους περισσότερους ανθρώπους γύρω μου, αυτό ήταν μία παράτολμη απόφαση. Ένα πτυχίο Πανεπιστημίου θεωρείται συχνά μία μορφή ασφάλειας, ιδιαίτερα όταν έχεις επιλέξει να ακολουθήσεις ένα καλλιτεχνικό επάγγελμα, το οποίο συνδέεται από αρκετή αβεβαιότητα. Πολλοί πίστευαν ότι θα έπρεπε να έχω ένα «σίγουρο χαρτί» στα χέρια μου για το μέλλον. Η αλήθεια είναι ότι εγώ δεν το βίωσα ποτέ ως ρίσκο. Και προφανώς δεν το μετάνιωσα ούτε μία στιγμή. Αντιθέτως, κάθε εμπειρία που ακολούθησε επιβεβαίωσε ότι πήρα τη σωστή απόφαση για εμένα. Και τώρα κάτι για να γελάσουμε… Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα έλαβα ταχυδρομικώς την επίσημη ανακοίνωση της διαγραφής μου από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο!
Aξίζει τελικά κάτι περισσότερο από το ταλέντο στον χώρο σου;
Θα ήθελα να πω ότι αξίζουν περισσότερο το ήθος, ο χαρακτήρας, τα ιδανικά και οι αξίες. Δυστυχώς όμως αν θέλουμε να είμαστε 100% ειλικρινείς, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι η πραγματικότητα δείχνει ότι ούτε το ταλέντο ούτε αυτά που προείπα αρκούν πάντα. Στον καλλιτεχνικό χώρο, η αξιοκρατία δεν είναι δεδομένη και η επαγγελματική ανέλιξη συχνά εξαρτάται και από συγκυρίες, γνωριμίες ή ευκαιρίες που δεν έχουν όλοι. Δεν είναι το θέμα λοιπόν τι αξίζει περισσότερο, αλλά δυστυχώς τι συμβαίνει περισσότερο.
Τι δε διαπραγματεύεσαι πια όπως παλιά;
Θέλω να συνεργάζομαι πια με ανθρώπους που είναι πρώτα απ' όλα καλοί άνθρωποι, σωστοί επαγγελματίες, ειλικρινείς και καθαροί στις προθέσεις τους. Πιστεύω ότι η υγιής συνεργασία, ο αλληλοσεβασμός και η αξιοπρέπεια είναι εξίσου σημαντικά με την ίδια τη δουλειά.


Τι σε βοηθά να επανέρχεσαι όταν μια μέρα πάει στραβά;
Προσπαθώ να σκέφτομαι ότι τίποτα δεν είναι μόνιμο, ούτε οι δύσκολες μέρες. Ένα τηλεφώνημα σε δικούς μου ανθρώπους, μία βόλτα, μία καλή ταινία... Και όπως έλεγε και η Σκάρλετ «αύριο ξημερώνει μία καινούργια μέρα»!
Υπήρχε κάποιο άλλο σχέδιο στη ζωή σου πριν ασχοληθείς με την χορό και τις τέχνες γενικότερα;
Για να είμαι ειλικρινής, δεν υπήρξε ποτέ κάποιο συγκεκριμένο εναλλακτικό σχέδιο ούτε μια συνειδητή απόφαση του τύπου «θα γίνω χορεύτρια». Η ενασχόλησή μου με τον χορό προέκυψε πολύ φυσικά, ως αποτέλεσμα της πολυετούς και αδιάκοπης επαφής μου μαζί του. Από τα 3μιση χρόνια μου βρισκόμουν σχεδόν καθημερινά μέσα σε μία αίθουσα χορού, οπότε αυτό δεν ήταν απλώς μια δραστηριότητα, ήταν μέρος της καθημερινότητάς μου και του τρόπου που μεγάλωσα. Κάπως έτσι, χωρίς να το σχεδιάσω ή να το θέσω ως στόχο, εξελίχθηκε σε επάγγελμα. Ήταν μια φυσική συνέχεια μιας σχέσης ζωής που είχε ήδη διαμορφωθεί εδώ και πολλά χρόνια.
Όταν σβήνουν τα φώτα μιας παράστασης, πού και πώς σε βρίσκουμε;
Είτε βρίσκομαι στη σκηνή ως περφόρμερ είτε βρίσκομαι στην πλατεία ως θεατής, όταν σβήνουν τα φώτα μιας παράστασης δε μου αρέσει να την αφήνω να τελειώσει εκεί. Συνήθως θα με βρεις σε μία όμορφη συζήτηση με φίλους, να μοιράζομαι σκέψεις, συναισθήματα και εντυπώσεις. Μου αρέσει να αναλύω την επίγευση που άφησε η παράσταση, να ανακαλύπτω διαφορετικές αναγνώσεις και να εμβαθύνω στο βίωμα που μόλις έζησα. Για μένα, η παράσταση συνεχίζεται για λίγο ακόμη μέσα από τον διάλογο.
Ποια στιγμή της καριέρας σου σε άλλαξε τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά;
Θα επιλέξω να αφαιρέσω τη λέξη «καριέρα» από την ερώτηση και η απάντησή μου είναι ξεκάθαρη: η απώλεια της μητέρας μου. Είναι το πιο καθοριστικό γεγονός της ζωής μου. Υπάρχουν δύο περίοδοι που τις αντιλαμβάνομαι σχεδόν ως δύο διαφορετικές ζωές: πριν από αυτό το ορόσημο και μετά από αυτό. Μια τέτοια απώλεια αλλάζει τον τρόπο που βλέπεις τον χρόνο, τους ανθρώπους, τις προτεραιότητες και τελικά τον ίδιο σου τον εαυτό. Αναπόφευκτα επηρεάζει και κάθε άλλη πτυχή της ζωής σου, αλλά κυρίως σε μεταμορφώνει ως άνθρωπο.
Ποιος παραμένει ο μεγάλος ανεκπλήρωτος επαγγελματικός στόχος σου;
Δεν έχω κάποιον μεγάλο ανεκπλήρωτο επαγγελματικό στόχο. Με τα χρόνια, οι προτεραιότητές μου έχουν μετατοπιστεί. Δε σκέφτομαι τη ζωή μου μέσα από λίστες επιτευγμάτων ή επόμενους σταθμούς που πρέπει να κατακτηθούν. Περισσότερο από στόχους, έχω επιθυμίες. Και η μεγαλύτερη από αυτές είναι να είναι καλά οι άνθρωποι που αγαπώ και να μπορώ να μοιράζομαι τη ζωή μαζί τους. Αν αυτό συμβαίνει, τότε όλα τα υπόλοιπα -και τα επαγγελματικά- βρίσκουν τον δρόμο τους.
Η ζωή μας θα ήταν ομορφότερη αν...
Υπήρχε περισσότερη ανθρώπινη επαφή, περισσότερη καλοσύνη, σεβασμός και αλληλοκατανόηση στις καθημερινές μας σχέσεις.
