Ζούμε σε μια εποχή όπου η συζήτηση για το σώμα έχει γίνει πιο σύνθετη από ποτέ. To κίνημα του body positivity έχει κερδίσει έδαφος, αλλά συγχρόνως αναδύεται μια νέα τάση μέσω των social media, που θέλει το πολύ αδύνατο σώμα ως το ιδανικό. Το αποτέλεσμα είναι ένα είδος άγχους που μπορεί να νιώσουν πολλές γυναίκες, χωρίς απαραίτητα να το κατονομάζουμε, όπου το σώμα μας όπως είναι, με την κατακράτηση και την τυχόν κυτταρίτιδα, δεν είναι αρκετό... και το καλοκαίρι, όταν τα ρούχα λιγοστεύουν και η έκθεση αυξάνεται, αυτή η πίεση κορυφώνεται.

Ωστόσο φαίνεται ότι υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να αλλάξουμε στον τρόπο ζωής μας, αλλά και στη διατροφή μας που να μειώνουν αυτά τα φαινόμενα, έχοντας πάντα στόχο να μην γίνεται αυτοσκοπός, αλλά μέρος της ολιστικής φροντίδας του εαυτού μας σε ρεαλιστικά και υγιή πλαίσια.

Πως ορίζεται η κυτταρίτιδα και η κατακράτηση;

Η κατακράτηση υγρών είναι η συσσώρευση περίσσιας ποσότητας νερού στους ιστούς του σώματος: κυρίως στα πόδια, τους αστραγάλους και την κοιλιακή χώρα. Το καλοκαίρι επιδεινώνεται λόγω της θερμότητας, της διαστολής των αγγείων και της επιβράδυνσης της κυκλοφορίας.

Η κυτταρίτιδα πρόκειται για δομική αλλαγή στον υποδόριο λιπώδη ιστό, όπου οι ίνες κολλαγόνου «παγιδεύουν» τα λιποκύτταρα δημιουργώντας την τυπική ανώμαλη υφή. Αφορά πάνω από το 85% των γυναικών, ανεξαρτήτως βάρους και επηρεάζεται από το γενετικό και ορμονικό υπόβαθρο, τη σύσταση σώματος, τις κλιματολογικές συνθήκες και άλλα.

Η διατροφή παίζει ρόλο;

Δεν υπάρχει μαγικό χάπι (ή δίαιτα) που να εξαφανίζει την κυτταρίτιδα και αυτό είναι ξεκάθαρο και αποδεδειγμένο. Ωστόσο υπάρχουν διατροφικές επιλογές που φαίνεται να βελτιώνουν την κυκλοφορία, να μειώνουν τη φλεγμονή και να βοηθούν το σώμα να αποβάλλει τα επιπλέον υγρά και να βελτιώνει την υφή του δέρματος.

Το νάτριο, βασικό συστατικό του αλατιού, είναι ένας από τους πρώτους παράγοντες που αξίζει να ρυθμίσουμε στη διατροφή μας. Είναι γνωστό ότι η αυξημένη κατανάλωση αλατιού συμβάλλει στην κατακράτηση υγρών, καθώς δεσμεύει νερό στους ιστούς του σώματος. Το νάτριο περιέχεται σε πολλά τρόφιμα, όπως τα αλμυρά τυριά, τα επεξεργασμένα σνακ και γενικότερα τα τυποποιημένα προϊόντα. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες τροφές πρέπει να αποκλειστούν πλήρως από τη διατροφή μας. Η ουσία βρίσκεται στην επίγνωση, τη σωστή επιλογή τροφίμων και τον έλεγχο της ποσότητας που καταναλώνεται.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και το κάλιο, το οποίο λειτουργεί ως φυσικός «αντισταθμιστής» του νατρίου, βοηθώντας στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στον οργανισμό. Τρόφιμα πλούσια σε κάλιο είναι οι μπανάνες, οι πατάτες, το σπανάκι, το αβοκάντο και άλλα φρούτα και λαχανικά.

Τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τα τοιχώματα των αγγείων και ενισχύουν την παραγωγή κολλαγόνου. Για παράδειγμα η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη σύνθεσή του και περιέχεται σε εσπεριδοειδή, στις φράουλες, στα μούρα, στις πιπεριές κ.α.. Η επαρκής ενυδάτωση, όσο παράδοξο και αν ακούγεται μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της κατακράτησης μέσω της πιο εύρυθμης λειτουργίας του κυκλοφορικού του σώματος.

Υπάρχουν μερικά πράγματα που αξίζει να καταναλώνουμε με μέτρο -όχι επειδή είναι «κακά», αλλά επειδή σε μεγάλες ποσότητες επιβαρύνουν συγκεκριμένες λειτουργίες του οργανισμού. Το αλκοόλ αφυδατώνει τον οργανισμό και ταυτόχρονα προκαλεί κατακράτηση, μια αντίφαση που συχνά την καταλαβαίνουμε άμεσα, την επόμενη μέρα. Οι υπερ-επεξεργασμένοι υδατάνθρακες (όπως το λευκό ψωμί του εμπορίου, τα τυποποιημένα σνακ κ.α.) αυξάνουν τα επίπεδα ινσουλίνης και ευνοούν τη συσσώρευση λίπους στον υποδόριο ιστό. Η καφεΐνη σε μεγάλες δόσεις, έχει ήπια διουρητική δράση που μπορεί να δυσκολέψει την ενυδάτωση, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες.

Ο τρόπος ζωής είναι εξίσου σημαντικός

Η σωματική άσκηση, ιδίως η αερόβια και η κολύμβηση, βελτιώνει την κυκλοφορία και συμβάλλει στη μείωση της κατακράτησης υγρών. Ο ανεπαρκής ύπνος και το υπερβολικό άγχος δεν αναφέρονται συχνά, αλλά μπορούν να αυξήσουν την κορτιζόλη -την κατεξοχήν ορμόνη του στρες- ενισχύοντας τη φλεγμονή, την αποθήκευση λίπους και την δυσκολία διαχείρισης του βάρους. Ο καλός ύπνος και η διαχείριση άγχους δεν είναι κλισέ -είναι βασισμένα στην επιστήμη.

Το πιο σημαντικό

Μια ισορροπημένη διατροφή δεν αποτελεί τιμωρία, ούτε στέρηση. Είναι η τέχνη να βρίσκουμε τρόπους να απολαμβάνουμε αυτά που τρώμε, ενώ παράλληλα δίνουμε στο σώμα μας αυτά που χρειάζεται για να λειτουργεί καλύτερα. Η κυτταρίτιδα και η κατακράτηση δεν είναι προβλήματα αλλά χαρακτηριστικά ενός σώματος που λειτουργεί και επηρεάζεται από ορμόνες, γονίδια, την αλλαγή της εποχής και τον τρόπο ζωής μας.

Το πιο σημαντικό είναι να αγκαλιάσουμε το σώμα μας, να του προσφέρουμε το καλύτερο που μπορούμε και να έχουμε ως βασικό στόχο να νιώθουμε καλά με αυτά που μας έχει προσφέρει η φύση. Αυτό το καλοκαίρι ας χορέψουμε λίγο παραπάνω, ας γελάσουμε πιο δυνατά και ας δούμε το σώμα μας με λιγότερη κριτική στον καθρέφτη.

Καλή όρεξη!

Η Νίκη Αθανασιάδου PhD, MSc, RDN, CDN, είναι κλινική διαιτολόγος με πολυετή εμπειρία στη Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.