Τα τελευταία χρόνια, το όνομα του Μάριο Μπανούσι ακούγεται ολοένα και συχνότερα τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή θεατρική σκηνή. Χωρίς κραυγαλέες δηλώσεις, χωρίς επιδεικτική παρουσία στα φώτα της δημοσιότητας, ο νεαρός σκηνοθέτης και δημιουργός έχει καταφέρει κάτι σπάνιο: να κερδίσει την ουσιαστική αναγνώριση του καλλιτεχνικού κόσμου και να δημιουργήσει ένα έργο με βαθιά συναισθηματική και αισθητική δύναμη, που συνομιλεί με θεατές διαφορετικών χωρών και πολιτισμών.
Ποιος είναι το Μάριο Μπανούσι;
Γεννήθηκε το 1998 στην Αλβανία και μεγάλωσε στην Ελλάδα. Η εμπειρία της μετανάστευσης, της διπλής ταυτότητας και της ζωής «ανάμεσα σε δύο κόσμους» αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες του έργου του, χωρίς ποτέ να μετατρέπεται σε εύκολο βιογραφικό αφήγημα. Αντίθετα, ο Μπανούσι χρησιμοποιεί τη μνήμη, την οικογένεια, την απουσία και τη σιωπή ως πρώτες ύλες για να δημιουργήσει παραστάσεις που λειτουργούν περισσότερο ως τελετουργίες συναισθήματος παρά ως συμβατικό θέατρο λόγου.
Η καλλιτεχνική του πορεία συνδέεται από νωρίς με το Εθνικό Θέατρο, όπου παρουσίασε παραστάσεις που προκάλεσαν αίσθηση για τη σκηνική τους γλώσσα και την ωριμότητα της ματιάς τους, παρά το νεαρό της ηλικίας του δημιουργού. Έργα του όπως το Goodbye, Lindita και το Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia ξεχώρισαν για την εικαστική τους καθαρότητα, τη σχεδόν κινηματογραφική χρήση της εικόνας και τη συγκινητική απλότητα με την οποία μιλούν για τον θάνατο, την απώλεια και τη νοσταλγία.
Απήχηση κι εκτός συνόρων
Ιδιαίτερα το Taverna Miresia αποτέλεσε σημείο καμπής. Η παράσταση δεν περιορίστηκε στα ελληνικά σύνορα, αλλά ταξίδεψε σε σημαντικά φεστιβάλ και θέατρα της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της Ασίας, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές. Κοινό και κριτικοί μίλησαν για έναν δημιουργό με σπάνια σκηνική ευαισθησία, που καταφέρνει να αφηγείται προσωπικές ιστορίες με τρόπο καθολικό.
Η διεθνής αναγνώριση κορυφώθηκε όταν ο Μάριο Μπανούσι τιμήθηκε με τον Αργυρό Λέοντα στη Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας, μία από τις σημαντικότερες διακρίσεις παγκοσμίως για νέους και καινοτόμους καλλιτέχνες. Η βράβευση αυτή δεν αποτέλεσε απλώς μια προσωπική επιτυχία, αλλά και μια έμμεση επιβεβαίωση ότι το σύγχρονο ελληνικό θέατρο μπορεί να παράγει έργο με διεθνή απήχηση και υψηλό καλλιτεχνικό κύρος.
Στο επίκεντρο της δουλειάς του Μπανούσι βρίσκεται η σιωπή. Τα ανείπωτα λόγια, τα βλέμματα, οι μικρές χειρονομίες. Οι παραστάσεις του συχνά ελάχιστα βασίζονται στο κείμενο και περισσότερο στη σωματικότητα, τον ρυθμό και την ατμόσφαιρα. Πρόκειται για ένα θέατρο που απαιτεί χρόνο και αφοσίωση από τον θεατή, αλλά ανταμείβει με μια εμπειρία βαθιά ανθρώπινη.
Παρά την επιτυχία και τη διεθνή προβολή, ο Μάριο Μπανούσι παραμένει ένας δημιουργός χαμηλών τόνων. Αποφεύγει τη ρητορική της «επιτυχίας» και δείχνει να ενδιαφέρεται πρωτίστως για τη συνέχεια της καλλιτεχνικής του έρευνας. Ίσως ακριβώς γι’ αυτό το έργο του ξεχωρίζει: γιατί δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει, αλλά να συγκινήσει αληθινά.
Ο Αργυρός Λέοντας στην Μπιενάλε Θεάτρου Βενετίας
Η επιτροπή της Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας 2026 ανακοίνωσε τα φετινά βραβεία, επιβεβαιώνοντας τον διεθνή χαρακτήρα και το κύρος του θεσμού. Ο Χρυσός Λέοντας απονεμήθηκε στη σπουδαία Ιταλίδα σκηνοθέτιδα Έμμα Ντάντε για τη συνολική της προσφορά στο θέατρο, ενώ ο Αργυρός Λέοντας της Μπιενάλε Θεάτρου 2026 απονεμήθηκε στον δικό μας Μάριο Μπανούσι, αναγνωρίζοντας τη δυναμική και τη διαρκώς εξελισσόμενη καλλιτεχνική του πορεία. Η απόφαση ελήφθη από το Διοικητικό Συμβούλιο της Μπιενάλε της Βενετίας, κατόπιν εισήγησης του Γουίλεμ Νταφόε, Διευθυντή του Θεατρικού Τμήματος. Αξίζει να σημειωθεί πως η επίσημη τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του 54ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου, από τις 7 έως τις 21 Ιουνίου, στα κεντρικά γραφεία της Μπιενάλε, στο ιστορικό Ca’ Giustinian της Βενετίας.
Κεντρική φωτογραφία: Εθνικό Θέατρο
