Κάθε χρόνο, την τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου, ο όρος "Blue Monday" κάνει ξανά την εμφάνισή του. Είναι η μέρα που πολλοί θεωρούν ότι είναι η πιο καταθλιπτική του έτους, μια περίοδος που έρχεται μετά τις γιορτές, με τον καιρό να είναι κρύος και ζοφερός, και με τα οικονομικά βάρη των Χριστουγέννων να γίνονται αισθητά.
Αλλά τι ακριβώς είναι το Blue Monday και πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την αρνητική του επίδραση;
Η προέλευση του όρου
Πρωτοεμφανίστηκε το 2005, όταν ο ψυχολόγος Cliff Arnall δημοσίευσε έναν «τυπικό μαθηματικό τύπο» για να υπολογίσει ποια μέρα του χρόνου είναι η πιο καταθλιπτική. Ο τύπος αυτός λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως τον καιρό, το οικονομικό άγχος, την απόσταση από τα Χριστούγεννα, τη χαμηλή δέσμευση για την τήρηση των νέων αποφάσεων και την αίσθηση ανεπιτυχούς προσπαθειών. Παρόλο που η επιστημονική κοινότητα έχει κατακρίνει έντονα την ακρίβεια και την αξιοπιστία αυτού του τύπου, ο όρος μπήκε γρήγορα στη δημόσια συνείδηση και τα μέσα ενημέρωσης τον αναπαράγουν κάθε χρόνο.
Γιατί νιώθουμε πιο καταθλιπτικοί τον Ιανουάριο;
Η αίσθηση θλίψης ή χαμηλής διάθεσης αυτήν την περίοδο του χρόνου έχει πραγματικές αιτίες. Τον Ιανουάριο, οι μέρες είναι ακόμα μικρές και το φως περιορισμένο, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει το βιολογικό μας ρολόι και τα επίπεδα σεροτονίνης, της ορμόνης της ευτυχίας. Επιπλέον, πολλοί αντιμετωπίζουν οικονομικές πιέσεις μετά τις γιορτές, συναισθήματα αποτυχίας λόγω αθέτητων νέων αποφάσεων, καθώς και κοινωνική απομόνωση σε περιόδους όπου οι άλλοι φαίνονται να προχωρούν σε νέα ξεκινήματα. Όλα αυτά δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η αρνητική διάθεση είναι πιο πιθανό να κυριαρχεί.
Σημάδια που δείχνουν ότι η Blue Monday σας επηρεάζει
Η ψυχολογική επίδραση της ημέρας μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους. Μερικά κοινά σημάδια:
- Αίσθημα χαμηλής ενέργειας ή υπερβολικής κόπωσης
- Έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που κανονικά σας ευχαριστούν
- Αυξημένο άγχος ή ανησυχία για καθημερινά ζητήματα
- Αίσθημα απογοήτευσης ή μειωμένη αυτοεκτίμηση
Τι μπορείτε να κάνετε για να νιώσετε καλύτερα
Κινηθείτε: Η φυσική άσκηση, ακόμη και ένα σύντομο περπάτημα, ενισχύει την παραγωγή ενδορφινών, μειώνει το άγχος και βελτιώνει τη διάθεση.
Απολαύστε το φως της ημέρας: Εκθέστε τον εαυτό σας στο φυσικό φως όσο πιο συχνά μπορείτε. Ακόμα και λίγα λεπτά την ημέρα βοηθούν στην παραγωγή σεροτονίνης.
Κοινωνική σύνδεση: Μιλήστε με φίλους και γνωστούς σας, βγείτε έξω, απολαύστε ακόμα και solo βόλτες. Άλλωστε, η κοινωνική υποστήριξη είναι σημαντική για τη διατήρηση θετικής διάθεσης, έστω κι αν δείτε ελάχιστο κόσμο.
Μικρές χαρές: Κάντε κάτι που σας ευχαριστεί, όπως να ακούσετε μουσική, να διαβάσετε ένα βιβλίο ή να δείτε μια αγαπημένη ταινία.
Διαχείριση άγχους και αναπνοές: Η mindfulness πρακτικές ή τεχνικές βαθιάς αναπνοής μπορούν να μειώσουν το στρες και να ενισχύσουν την ψυχική ανθεκτικότητα.
Η ψυχολογία πίσω από την «κατάθλιψη της Δευτέρας»
Παρά την έλλειψη επιστημονικής βάσης που θα στήριζε τη μαθηματική ακρίβεια του όρου, η Blue Monday λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ψυχολογία μας επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες. Γι' αυτό άλλωστε, δεν είναι μόνο η σημερινή μέρα που μας φταίει, αλλά ίσως όλος ο Ιανουάριος, ακόμα και ολόκληρος ο χειμώνας, με ένα μικρό break στις γιορτές.
