Τα τελευταία χρόνια έχουμε κατακλυστεί από άρθρα σχετικά με τις νέες ενέσιμες μεθόδους απώλειας βάρους με θεαματικά αποτελέσματα αλλά και μεγάλες προκλήσεις σχετικά με την κατάχρηση από άτομα που δεν θα έπρεπε να τα λαμβάνουν. Δυστυχώς αυτό συμβαίνει - σε τεράστιο ποσοστό - χωρίς παρακολούθηση γιατρού θέτοντας σε αχρείαστο ρίσκο παρενεργειών το σώμα τους.
Θα παίρνατε ποτέ ένα χαπάκι, χωρίς ιατρική παρακολούθηση, για την πίεση ή τη χοληστερίνη; Γιατί συμβαίνει τόσο εύκολα για την απώλεια λίγων κιλών όταν αφορά τη θεραπεία της νοσογόνου παχυσαρκίας και τη βελτίωση του μεταβολομικού προφίλ που τη συνοδεύει;
Τους τελευταίους μήνες ολοένα και περισσότερες έρευνες, μελετούν την αποτελεσματικότητα μίας ακόμα πιο σύγχρονης και πιθανώς αποτελεσματικής μεθόδου κατά της παχυσαρκίας, και αυτή τη φορά σε μορφή χαπιών. Πρόκειται για μία μέθοδο πιο πρακτική, βολική στη μεταφορά, με μεγαλύτερα ποσοστά συμμόρφωσης (φαίνεται από μελέτες οι ασθενείς δεν τηρούν πάντα την ακριβή συχνότητα των ενέσεων) και πιθανώς καλύτερα και πιο σταθερά αποτελέσματα.
Τι μπορεί να κάνει η νέα γενιά χαπιών;
Τα πιο εξελιγμένα χάπια δείχνουν ότι η απώλεια βάρους μπορεί να φτάσει κατά μέσο όρο στο 12–15% του αρχικού σωματικού βάρους σε περίπου 1,5 χρόνο. Σε μερικές περιπτώσεις, η απώλεια αγγίζει ακόμη και το 20%, δηλαδή ένα ποσοστό που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αποκλειστικό προνόμιο των ενέσιμων εναλλακτικών. Και όλα αυτά χωρίς να χρειάζεται να κάνουμε ένεση παρά μόνο να παίρνουμε ένα χαπάκι.
Η διαφορά τους έγκειται στο ότι στοχεύουν ταυτόχρονα σε περισσότερους ορμονικούς υποδοχείς, ρυθμίζοντας την όρεξη, αλλά και συγχρόνως τον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται την ενέργεια. Το αποτέλεσμα φαίνεται να είναι μία πιο σταθερή απώλεια, με λιγότερες διακυμάνσεις και μικρότερη ένταση παρενεργειών.
Η αλήθεια για τη μυϊκή μάζα
Ένα από τα πιο συχνά θέματα συζήτησης είναι η απώλεια της μυϊκής μάζας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι με τις τωρινές θεραπείες, περίπου 20–30% της συνολικής απώλειας βάρους προέρχεται από τον μυικό ιστό. Με τα καινούρια χάπια που περιέχουν πολυ-αγωνιστές, το ποσοστό αυτό φαίνεται να μειώνεται στο 15–20%, χάρη στη στοχευμένη δράση που περιορίζει την υπερβολική μείωση της πρόσληψης ενέργειας.
Ωστόσο, ένα είναι το μόνο σίγουρο, η διατήρηση της μυϊκής μάζας εξακολουθεί να απαιτεί δύο σταθερές που πρέπει να εφαρμόζονται συστηματικά, την επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης μέσω εξειδικευμένου διαιτολογικού πλάνου και τις ασκήσεις αντίστασης από επαγγελματία φυσικής αγωγής.
Υπάρχει κάποιος κίνδυνος αν λαμβάνετε τέτοιου είδους φάρμακα χωρίς εξατομικευμένη διατροφή;
Η ιδιαίτερα μειωμένη πρόσληψη τροφής που προκαλούν οι θεραπείες GLP‑1, σε συνδυασμό με την απουσία εξατομικευμένης διατροφής, οδηγούν σε χαμηλότερη πρόσληψη πρωτεϊνών, βιταμίνης D, σιδήρου και βιταμινών του συμπλέγματος Β κ.α.. Μελέτες δείχνουν ότι σχεδόν 1 στους 4 ασθενείς εμφανίζουν διατροφικές ελλείψεις στον πρώτο χρόνο θεραπείας. Η εξατομικευμένη διατροφή, με έμφαση στην επαρκή πρωτεΐνη και την πληρότητα σε μικροθρεπτικά συστατικά, θεωρείται κρίσιμη για να υποστηριχθεί η απώλεια βάρους, χωρίς να δημιουργηθούν διατροφικές ελλείψεις και να ελαχιστοποιηθεί στο λιγότερο δυνατό όριο η μείωση μυϊκής μάζας.
Τι συμβαίνει με την επαναπρόσληψη των κιλών;
Μπορεί η καινούρια γενιά θεραπειών απώλειας βάρους να έχει θεαματικά αποτελέσματα αλλά δεν παύει να ισχύει ότι η αλλαγή του τρόπου ζωής, αποτελεί τη λέξη κλειδί για τη συντήρηση της επιτυχημένης απώλειας βάρους. Δεν φαίνεται να αλλάζει κάτι στην περίπτωση των χαπιών.
Μελέτες δείχνουν ότι οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν το 50–70% του χαμένου σωματικού τους βάρους μέσα σε έναν χρόνο. Η υιοθέτηση ενός καινούριου τρόπου ζωής με ισορροπημένη διατροφή, συστηματική άσκηση και τακτική υποστήριξη από ειδικευμένη ομάδα επαγγελματιών υγείας, βοηθά στην καλύτερη συντήρηση του απολεσθέντος βάρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα φάρμακα «δεν δουλεύουν». Σημαίνει ότι η παχυσαρκία δεν είναι ένα κρυολόγημα που θεραπεύεται και τελειώνει. Η εξαιρετικά μεγάλη αλλαγή σωματικού βάρους αποτελεί μία δραματική αλλαγή στο πώς ο οργανισμός διαχειρίζεται το καινούριο του σώμα (με διαφορετικό μεταβολικό προφίλ, παραγωγή ορμονών κ.α.) και χρειάζεται συνεχή διαχείριση μέχρι να γίνει εναρμονιστεί με τον καινούριο τρόπος ζωής.
Είναι κατάλληλα για κάποιον που θέλει να χάσει 5–10 κιλά;
Τα φάρμακα αυτά έχουν σχεδιαστεί για άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία, αφορά ασθένεια και όχι την απώλεια μερικών κιλών για αισθητικούς λόγους. Ακόμα και σε άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία, τα συγκεκριμένα φάρμακα συστήνονται αφού έχει περάσει ένα εύλογο χρονικό διάστημα προσπάθειας απώλειας βάρους μέσω ιατρικής διατροφικής θεραπείας, συστηματικής άσκησης και ψυχολογικής υποστήριξης. Για απώλεια 5–10 κιλών, τα οφέλη δεν υπερτερούν των πιθανών παρενεργειών.
Η Νίκη Αθανασιάδου PhD, MSc, RDN, CDN, είναι κλινική διαιτολόγος με πολυετή εμπειρία στη Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.
