Στη Θεσσαλονίκη, όπου το παρελθόν και το παρόν συναντιούνται καθημερινά στους δρόμους και τα σοκάκια της, έρχεται μια νέα έκθεση που επιχειρεί να φωτίσει τη γνωστή αλλά και την αθέατη πλευρά της πόλης. Το MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης φιλοξενεί στον χώρο του εντός της ΔΕΘ-HELEXPO, την έκθεση «Χρονοστιβάδα. 45 ιστορίες για τη Θεσσαλονίκη από λέξεις και χαρτογλυπτική». Η έκθεση του δημοσιογράφου και συγγραφέα Στέφανου Τσιτσόπουλου και του designer Θανάση Γεωργίου παρουσιάζεται από την έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2026 και είναι αφιερωμένη σε πρόσωπα, τόπους και διαχρονικές όψεις της Θεσσαλονίκης.
Η έκθεση αποτελεί εικαστική μεταγραφή που βασίζεται στο υβριδικό βιβλίο του Στέφανου Τσιτσόπουλου και του Θανάση Γεωργίου, «Χρονοστιβάδα. 45 ιστορίες για τη Θεσσαλονίκη από λέξεις και χαρτογλυπτική», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο. Οι δύο δημιουργοί συγκεντρώνουν 45 διαφορετικές ιστορίες από θρυλικές προσωπικότητες και τοπόσημα που άφησαν το αποτύπωμά τους στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για πρόσωπα από την αστική ιστορία, την επιστήμη, τη μουσική, την πολιτική, την ποίηση ή ανθρώπους της διπλανής πόρτας.
Η επινοημένη λέξη «Χρονοστιβάδα» περιγράφει τη διολίσθηση ανάμεσα σε εποχές, τοπία, μορφές και μυθολογίες της πόλης από το παρελθόν μέχρι το σήμερα. Οι 45 ιστορίες με κοινό σημείο αναφοράς τη Θεσσαλονίκη μεταγράφονται σε χαρτογλυπτικά έργα και παίρνουν θέση στον εκθεσιακό χώρο. Ωστόσο, η «Χρονοστιβάδα» δεν αναφέρεται μόνο στο παρελθόν. Ανάμεσα στις ιστορίες της βρίσκουμε πρόσωπα και σημεία της σύγχρονης ιστορίας της πόλης. Ο ΛΕΞ, ο Γιάννης Μπουτάρης, το στούντιο Αγροτικόν του Νίκου Παπάζογλου στην Κάτω Τούμπα, ο Διονύσης Σαββόπουλος, αλλά και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος είναι μόνο μερικές από τις αναφορές που συνθέτουν αυτό το ταξίδι στον χρόνο.
Τρεις ιστορίες που ξεχωρίσαμε
Ο άνεμος κάτω από τα φτερά τους
Μια από τις ιστορίες που ξεχωρίσαμε αφορά κάτι που ίσως οι περισσότεροι δεν έχουμε στο μυαλό μας όταν σκεφτόμαστε τη Θεσσαλονίκη: τα πουλιά της. Ανάμεσα στα κτίρια, τους δρόμους και την καθημερινή κίνηση της πόλης, οι πράσινοι παπαγάλοι έχουν γίνει πλέον κάτοικοί της, με τη δική τους, μάλιστα, ιδιαίτερη προσωπικότητα. Τους συναντά κανείς σε διαφορετικά σημεία της πόλης, από την Άνω Πόλη και την Τούμπα μέχρι την Καλαμαριά και το Σέιχ Σου, ενώ η παρουσία τους συνδέεται και με το ευρύτερο φυσικό περιβάλλον του Θερμαϊκού, τις λίμνες και τους υγροτόπους της περιοχής. Η ιστορία τους μας έκανε να κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά γύρω μας και να παρατηρήσουμε έναν κόσμο που συνυπάρχει μαζί μας, ακόμη κι αν συχνά περνά απαρατήρητος.
Το γκρι του Τάκη Κανελλόπουλου
Μια από τις πιο ιδιαίτερες ιστορίες της «Χρονοστιβάδας» είναι το γκρι της Θεσσαλονίκης, το οποίο οι δημιουργοί της έκθεσης συνέδεσαν με τον Τάκη Κανελλόπουλο και την «Παρένθεση» του 1968. Είναι ένα γκρι απόλυτα ταυτισμένο με την πόλη. Η συγκεκριμένη απόχρωση μοιάζει να υπάρχει μόνο εδώ, σαν να έχει γίνει μια ζωντανή παρουσία.
Οι κατάσκοποι του Ντεπώ και τα πλατάνια της Βαφοπούλου
Στο επίκεντρο της συγκεκριμένης ιστορίας βρίσκεται η Θεσσαλονίκη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία αποτέλεσε ένα από τα μέρη όπου γυρίστηκε η γαλλική ταινία «Θεσσαλονίκη, η φωλιά των κατασκόπων» του 1937. Στο φιλμ η πόλη μετατρέπεται σε τοπίο δράσης για πράκτορες, με τον Αυστριακό σκηνοθέτη Γκίοργκ Βίλχεμ Παμπστ να αποτυπώνει στον κινηματογράφο μια διαφορετική Θεσσαλονίκη.
Κεντρική φωτογραφία: Στέφανος Τσιτσόπουλος και Θανάσης Γεωργίου (Λάζαρος Γραικός)
