Υπάρχει κάτι μαγικό στους ανθρώπους που αγαπάνε τον τόπο τους και που προσπαθούν να το δείχνουν έμπρακτα με θέληση και μεράκι. Και σε αυτό έγινα αυτόπτης μάρτυρας, όταν βρέθηκα στο 5ο The Chios Festival που πραγματοποιείται αυτή την περίοδο στο νησί, από την Περιφέρεια του Βορείου Αιγαίου.

Το φετινό Φεστιβάλ είχε έναν επιπλέον λόγο να ξεχωρίζει, καθώς ήταν επετειακό. Πέντε χρόνια μετά την πρώτη του διοργάνωση, το Chios Festival έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν ξεχωριστό πολιτιστικό θεσμό, φέρνοντας στο νησί ανθρώπους από τον χώρο των τεχνών, της επιστήμης, της επιχειρηματικότητας, της ναυτιλίας και της πολιτικής. Ανάμεσά τους, προσωπικότητες διεθνούς εμβέλειας, που για λίγες ημέρες έγιναν κομμάτι της ζωής του νησιού.

Από τα Μαστιχοχώρια μέχρι τον Άγιο Γεώργιο

Η εμπειρία της Χίου δεν περιορίστηκε στις βραδιές του Φεστιβάλ και αυτό ήταν ένα από τα πιο όμορφα στοιχεία της διοργάνωσης: η ευκαιρία που είχα να γνωρίσω το ίδιο το νησί και τους ανθρώπους του.

Η επίσκεψη στα μαγικά Μαστιχοχώρια, το Πυργί και τα Μεστά, αποκάλυψε δύο διαφορετικές όψεις μιας Χίου που μοιάζει να έχει σταματήσει τον χρόνο, χωρίς όμως να μένει προσκολλημένη σε αυτόν. Τα χαρακτηριστικά ξυστά του Πυργιού, τα πέτρινα σοκάκια και η ατμόσφαιρα των Μεστών δημιουργούν ένα σκηνικό όπου η αρχιτεκτονική, η παράδοση και η καθημερινότητα συνυπάρχουν με τρόπο σχεδόν κινηματογραφικό.

Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσαν και τα θυρανοίξια του ανακαινισμένου Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Συκούσης. Ένα ιστορικό κτίριο που μετά από 16 ολόκληρα χρόνια άνοιξε και πάλι τις πόρτες του στο κοινό, αφού αναπαλαιώθηκε με πρωτοβουλία της οικογένειας Βαφειά. Το πρωί της Κυριακής πραγματοποιήθηκε μια τελετή με έντονο συμβολισμό, η οποία ανέδειξε ξανά τη σχέση των κατοίκων του νησιού με την ιστορία, την παράδοση και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου.

Ένα νησί που επενδύει στους ανθρώπους του

Στις ημέρες που πέρασα στη Χίο, αυτό που τελικά έμεινε περισσότερο δεν ήταν μόνο τα ονόματα των σημαντικών καλεσμένων ή το πρόγραμμα του Φεστιβάλ. Ήταν η αίσθηση ενός τόπου που θέλει να αφηγηθεί τη δική του ιστορία και ταυτόχρονα να ανοίξει έναν διάλογο με τον κόσμο.

Οι τιμητικές διακρίσεις της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου προς ανθρώπους που έχουν προσφέρει στην κοινωνία, στην επιστήμη και στα ακριτικά νησιά έδωσαν ακόμη μία διάσταση σε αυτή την προσπάθεια, φανερώνοντας πως τελικά ένας τόπος δεν γίνεται σημαντικός μόνο από την ιστορία του, αλλά μέσα από τους ανθρώπους που επιλέγουν να επενδύουν σε αυτόν.

Η Χίος στο επίκεντρο του πολιτισμού

Από τις πιο ξεχωριστές στιγμές ήταν εκείνες στο ιστορικό Castelli, το πανέμορφο αρχοντικό της οικογένειας Βαφειά, που άνοιξε για ακόμη μία φορά τις πόρτες του. Εκεί, μέσα σε ένα σκηνικό που μοιάζει να κουβαλά τη δική του ιστορία, πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις, ομιλίες και βραβεύσεις, δημιουργώντας έναν ενδιαφέροντα διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το σήμερα.

Ιδιαίτερη θέση είχε η εκδήλωση για τα 100 χρόνια της Ακαδημίας Αθηνών, με τη συμμετοχή σημαντικών εκπροσώπων της επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανάμεσα στις παρουσίες ξεχώρισαν ο Σταμάτης Κριμιζής, ο Αθανάσιος Σ. Φωκάς, ο Στυλιανός Ε. Αντωναράκης, ο Γεώργιος Χρούσος, η Αλεξάνδρα Τουρούτογλου και ο Olle Kämpe, ενώ η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου, ο Γκίκας Χαρδούβελης, ο Παύλος Γερουλάνος, η αρχαιολόγος Καλλιόπη Λημναίου-Παπακώστα, Δανάη Μπεζαντάκου και ο ιστορικός Peter Sarris έδωσαν με την παρουσία τους το στίγμα μιας διοργάνωσης που επιδιώκει να κοιτάζει πέρα από τα στενά όρια ενός νησιού.

Κι αν υπήρξε μία παρουσία που έδωσε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στη φετινή διοργάνωση, αυτή ήταν εκείνη του Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄. Η τιμητική εκδήλωση στο Castelli αποτέλεσε μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές του Φεστιβάλ, ενώ η ίδια η παρουσία του ανέδειξε τη διάσταση της προσφοράς, της αλληλεγγύης και της σύνδεσης του ελληνικού πολιτισμού με την ευρύτερη οικουμενική του ακτινοβολία. Συνεχώς παρόντες στις εκδηλώσεις ο Περιφερειάρχης Β. Αιγαίου, κ. Κώστας Μουτζούρης και η σύζυγός του Δήμητρα, δύο πρόσωπα που κρατούν στα χέρια τους μεγάλο ποσοστό της επιτυχίας του θεσμού και που έκαναν κάθε επισκέπτη να νιώθει το νησί σαν τον τόπο του. Τις βραδιές χρωμάτισαν με τη φωνή τους οι Γιώργος Κουβαράς και η Ελένη Δήμου, οι οποίοι συγκίνησαν τον κόσμο μέσα από τις μελωδίες τους.

Τρεις ημέρες, ένας θεσμός και ένα αποτύπωμα που φανερώνει μια Χίο εξωστρεφή, φιλόξενη και περήφανη για την ταυτότητά της, που δεν φοβάται να κοιτάξει μπροστά. Ένα νησί που αγαπιέται όχι μόνο στα λόγια, αλλά μέσα από πράξεις, πρωτοβουλίες και ανθρώπους.