Ο Νίκος Καλογερόπουλος υπήρξε από εκείνες τις σπάνιες παρουσίες του ελληνικού κινηματογράφου που δε χωρούσαν εύκολα σε καλούπια. Η χαρακτηριστική φωνή του, η αδρή φυσιογνωμία του, το ιδιαίτερο χιούμορ, η θεατρικότητα αλλά και μια βαθιά λαϊκή ευαισθησία συνέθεσαν έναν καλλιτέχνη που κατάφερε να αφήσει το δικό του αποτύπωμα στη μεγάλη οθόνη.

Με αφορμή τον θάνατό του, η μνήμη επιστρέφει αναπόφευκτα στις ταινίες που τον έκαναν γνωστό, αγαπητό και, κυρίως, αναγνωρίσιμο. Από την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση στις αρχές της δεκαετίας του ’80 μέχρι τις μεταγενέστερες δουλειές του, ο Καλογερόπουλος υπηρέτησε χαρακτήρες που είχαν κάτι από την Ελλάδα της εποχής τους: την αμφισβήτηση, τη μαγκιά, την απογοήτευση, το όνειρο, την ανάγκη για ελευθερία.

Η κινηματογραφική του διαδρομή ξεκίνησε το 1981 με το «Μάθε παιδί μου γράμματα», ενώ ακολούθησαν σημαντικές συμμετοχές σε έργα όπως το «Άρπα Colla», το «Ρεμπέτικο» και η «Λούφα και Παραλλαγή». Οι ερμηνείες του μάλιστα τιμήθηκαν στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, αρχικά με Β΄ Βραβείο Ερμηνείας και στη συνέχεια με Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου.

1. «Μάθε παιδί μου γράμματα» (1981)

Η αρχή μιας κινηματογραφικής διαδρομής που έμελλε να γίνει ξεχωριστή. Η ταινία του Θόδωρου Μαραγκού αποτέλεσε ουσιαστικά το κινηματογραφικό διαβατήριο του Καλογερόπουλου. Δίπλα στον Βασίλη Διαμαντόπουλο, την Άννα Μαντζουράνη και τον Κώστα Τσάκωνα, ο νεαρός τότε ηθοποιός απέδειξε ότι διέθετε μια σκηνική παρουσία που δεν περνούσε απαρατήρητη. Η ερμηνεία του τού χάρισε το Β΄ Βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Και κάπως έτσι ξεκινούσε μια σχέση με το ελληνικό σινεμά που θα κρατούσε δεκαετίες.

2. «Άρπα Colla» (1982)

Μόλις έναν χρόνο αργότερα, ο Καλογερόπουλος συμμετείχε στο «Άρπα Colla», συνεχίζοντας την παρουσία του σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός κινηματογράφος αναζητούσε νέες θεματικές και νέες φωνές. Ήταν μια εποχή κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών και ο ηθοποιός είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνει το προσωπικό του ύφος: άμεσο, λαϊκό, αντισυμβατικό και συχνά σαρκαστικό.

3. «Είμαι...» (1983)

Το 1983 υπήρξε ακόμη μία σημαντική κινηματογραφική στάση. Το «Είμαι...» ανήκει στην πρώιμη περίοδο της φιλμογραφίας του, όταν ο Καλογερόπουλος χτίζει σταδιακά τη θέση του ανάμεσα στους ηθοποιούς της νέας γενιάς. Την ίδια περίοδο συμμετείχε και στον «Φονιά», αποδεικνύοντας ότι μπορούσε να κινηθεί σε διαφορετικά κινηματογραφικά περιβάλλοντα.

4. «Ρεμπέτικο» (1983)

Αν υπάρχει μια ταινία που συνδέθηκε βαθιά με τον Καλογερόπουλο, πέρα από τη «Λούφα και Παραλλαγή», αυτή είναι αναμφίβολα το «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη. Η ταινία, με φόντο την ιστορία του ρεμπέτικου και τις κοινωνικές συνθήκες που διαμόρφωσαν τη ζωή των ανθρώπων του, έδωσε στον ηθοποιό έναν ρόλο που απαιτούσε ένταση, συναίσθημα και αυθεντικότητα. Ο Καλογερόπουλος τιμήθηκε για την ερμηνεία του με Βραβείο Εξαιρετικής Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος είχε αναφερθεί αργότερα στη συγκεκριμένη ταινία ως σημείο αναφοράς και στη σχέση του με το μπουζούκι και το ρεμπέτικο.

5. «Λούφα και Παραλλαγή» (1984)

Και ύστερα ήρθε ο ρόλος που θα τον ακολουθούσε για πάντα. Η «Λούφα και Παραλλαγή» του Νίκου Περάκη έγινε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του ’80 και ο Καλογερόπουλος βρέθηκε στο επίκεντρο της ιστορίας. Η ερμηνεία του ήταν από αυτές που δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις. Ο χαρακτήρας του απέκτησε δική του ζωή στη συλλογική μνήμη και ο ηθοποιός κέρδισε το Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Η ταινία έγινε σημείο αναφοράς και ο Καλογερόπουλος συνδέθηκε οριστικά με μια ολόκληρη κινηματογραφική εποχή.

6. «Εν πλω» (1986)

Το «Εν πλω» ανήκει στην περίοδο κατά την οποία ο Καλογερόπουλος εξακολουθούσε να αναζητά νέους δρόμους μέσα και έξω από την υποκριτική. Η δεκαετία του ’80 υπήρξε για εκείνον περίοδος έντονης δημιουργικότητας. Παράλληλα με την υποκριτική, άρχισε να δοκιμάζει τις δυνάμεις του στη σκηνοθεσία και στη συγγραφή.

7. «Όνειρο αριστερής νύχτας» (1987)

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό έργο της δεκαετίας του ’80. Το «Όνειρο αριστερής νύχτας» καταγράφεται στη φιλμογραφία του και αποτελεί μέρος μιας περιόδου κατά την οποία ο Καλογερόπουλος δεν περιοριζόταν στις πιο εμπορικές ή αναγνωρίσιμες επιλογές.

8. «Θηλυκή εταιρεία» (1999)

Μετά από μια περίοδο απουσίας από τον κινηματογράφο, ο Καλογερόπουλος επανεμφανίστηκε σταδιακά στη μεγάλη οθόνη. Η «Θηλυκή εταιρεία» ανήκει στις ταινίες που σηματοδότησαν την επιστροφή του στην κινηματογραφική δράση στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Η επιστροφή αυτή είχε ιδιαίτερο βάρος, καθώς ο ίδιος είχε απομακρυνθεί για χρόνια από τον κινηματογραφικό χώρο.

9. «Ένας κι ένας» (2000)

Το 2000 ήρθε μία ακόμη μεγάλη στιγμή. Ο Καλογερόπουλος πρωταγωνίστησε στην ταινία «Ένας κι ένας», επιστρέφοντας δυναμικά στο κινηματογραφικό προσκήνιο. Και η επιστροφή δεν ήταν απλώς συμβολική. Ο ηθοποιός κέρδισε ξανά το Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου, επιβεβαιώνοντας πως η ιδιαίτερη υποκριτική του ταυτότητα παρέμενε ζωντανή και αναγνωρίσιμη.

10. «Οι ιππείς της Πύλου» (2011)

Στους «Ιππείς της Πύλου», ο Νίκος Καλογερόπουλος ανέλαβε ο ίδιος τη σκηνοθεσία, το σενάριο και τη μουσική, δίνοντας παράλληλα ζωή στον κεντρικό ήρωα Η ταινία κυκλοφόρησε το 2011, με τον ίδιο να πλαισιώνεται από σημαντικούς ηθοποιούς, μεταξύ των οποίων ο Ηλίας Λογοθέτης, ο Γιώργος Κιμούλης, η Βάνα Μπάρμπα και ο Τάκης Σπυριδάκης.