Γεννημένη στη Χαλκιδική και με βάση πλέον το Λονδίνο, η Κωνσταντίνα Κρικζώνη έχει διαμορφώσει μια προσωπική καλλιτεχνική διαδρομή που κινείται γύρω από το συναίσθημα, την εσωτερικότητα και τη διαρκή αναζήτηση. Για εκείνη, η τέχνη είναι ένας τρόπος επιστροφής στον εσωτερικό κόσμο - μια σκέψη, μια ανάμνηση ή ένα συναίσθημα που μετατρέπεται σε εικόνα και αποκτά τη δυνατότητα να επικοινωνήσει με κάποιον άλλο.

Η πρόσφατη συμμετοχή της στην έκθεση “Melting Beauty”, στην Αντίπαρο, στάθηκε η αφορμή για μια συζήτηση γύρω από την έννοια της ομορφιάς και τη γοητεία όσων δεν αγγίζουν την τελειότητα. Η ίδια επιλέγει πλέον την ατέλεια, την ιστορία και τον χαρακτήρα, αφήνοντας πίσω την ανάγκη για μια εικόνα χωρίς ψεγάδια.

Από την «αποτυχία» που τελικά την οδήγησε στη Σχολή Καλών Τεχνών μέχρι την απόφαση να φύγει στο εξωτερικό, η πορεία της μοιάζει να επιβεβαιώνει τη σημασία του να ακολουθεί κανείς τη δική του διαδρομή. Σήμερα, επιστρέφοντας στο στούντιό της, μιλά για την έμπνευση, τα όρια, την ακεραιότητα της δουλειάς της και τον ρόλο της τέχνης σε μια εποχή όπου η επικοινωνία και η ελευθερία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Πού σας πετυχαίνουμε αυτή την περίοδο;

Είμαι στο Λονδίνο και επιστρέφω σιγά σιγά στο στούντιο και στη δουλειά μου, μετά από μια περίοδο με πολλή κίνηση. Μου αρέσει που θα ξαναμπώ στη σιωπή του στούντιο, στα υλικά και στα έργα που έχουν μείνει στη μέση.

Με τρεις λέξεις, πώς θα περιγράφατε τη σχεδιαστική φιλοσοφία σας;

Ευάλωτη. Εσωτερική. Ποιητική.

Κι αν έπρεπε να δώσετε έναν ορισμό στην Τέχνη, ποιος θα ήταν αυτός;

Για μένα είναι ένα μέσον για να επιστρέφεις λίγο στον εσωτερικό σου κόσμο και να βρίσκεις έναν τρόπο να εκφράσεις όσα υπάρχουν εκεί. Ένα συναίσθημα, μια σκέψη, μια ανάμνηση που κάπως γίνεται εικόνα και μπορεί να μοιραστεί με έναν άλλον άνθρωπο.

Τι παίζει στο repeat στα ηχεία σας όταν σχεδιάζετε;

Κυρίως soundtracks και μουσική που δεν ζητούν όλη μου την προσοχή. Καμιά φορά ακούω και audiobooks, ειδικά όταν θέλω μια άλλη φωνή ή έναν «άλλο κόσμο» μέσα στο studio.

Ποιος άνθρωπος είχε τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σας;

Η οικογένεια μου και ο σύντροφος μου. Ο καθένας με τον δικό του τρόπο, αλλά νομίζω πως το πιο σημαντικό ήταν η αγάπη, η στήριξη και η ελευθερία που μου έδωσαν να βρω τον δικό μου δρόμο.

Ένας νέος άνθρωπος του χώρου που πιστεύετε πως το μέλλον του διαγράφεται λαμπρό;

Υπάρχουν αρκετοί που με ενδιαφέρουν αυτή την περίοδο και νιώθω πολύ τυχερή που έχω γύρω μου τόσο δημιουργικά άτομα. Δεν ξέρω αν θέλω να προβλέψω ποιος θα «τα καταφέρει» - προτιμώ να βλέπω πώς εξελίσσεται ο καθένας ξεχωριστά στην πορεία.

Ποια αποτυχία σας αποδείχθηκε τελικά δώρο;

Στα δεκαοκτώ μου δεν κατάφερα να μπω στην πρώτη σχολή που είχα επιλέξει. Τότε το είδα σαν αποτυχία, αλλά τελικά με έκανε να ξανασκεφτώ τι πραγματικά ήθελα. Έτσι έκανα αίτηση στη Σχολή Καλών Τεχνών, πέρασα και έκτοτε ζωγραφίζω. Οπότε, τελικά, κάποιες κλειστές πόρτες σε πηγαίνουν εκεί που πραγματικά πρέπει να είσαι.

Γεννηθήκατε στη Χαλκιδική, ζείτε και εργάζεστε στο Λονδίνο και η δουλειά σας ταξιδεύει πλέον σε διεθνείς εκθέσεις. Ποιο κομμάτι της Ελλάδας κουβαλάτε ακόμη μαζί σας στο στούντιο, ακόμη κι όταν δεν το επιδιώκετε;

Η Ελλάδα για μένα διεγείρει όλες τις αισθήσεις. Κουβαλάω μαζί μου κυρίως αυτό το «φως», αλλά και μια αίσθηση ποίησης και θράσους που υπάρχει στη ζωή και στον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα.

Ποιο κομμάτι της διαδικασίας της δουλειάς σας είναι το αγαπημένο σας;

Μου αρέσει πολύ η αρχή, όταν η επιφάνεια είναι άδεια και όλα είναι πιθανά. Αλλά μου αρέσει και το τέλος, όταν το έργο αρχίζει να σε δυσκολεύει και πρέπει να πάρεις αποφάσεις.

Κι όταν η έμπνευση δεν έρχεται, τι κάνετε;

Κινούμαι. Ταξιδεύω, ακούω μουσική, βλέπω ταινίες, πηγαίνω σε εκθέσεις, διαβάζω. Δεν πιστεύω ότι μπορείς να εξαναγκάσεις την έμπνευση. Μερικές φορές χρειάζεται απλώς να απομακρυνθείς λίγο από το έργο για να επιστρέψεις και να το δεις με άλλα μάτια.

Πρόσφατα συμμετείχατε στην έκθεση “MeltingBeauty”, που μιλά για μια ομορφιά που δεν είναι τέλεια, σταθερή ή δεδομένη. Τι είναι όμορφο για εσάς σήμερα και τι έχει πάψει να είναι;

Με ενδιαφέρει περισσότερο η ομορφιά που έχει ατέλειες και χαρακτήρα. Κάτι που έχει συναίσθημα, ιστορία ή μια ατέλεια που το κάνει μοναδικό. Η τελειότητα από μόνη της δεν με ενδιαφέρει πλέον τόσο.

Αν έπρεπε να πάρουμε ένα στοιχείο από τη σημερινή επικαιρότητα για να εμπνευστούμε ή να σχολιάσουμε, ποιο θα ήταν και γιατί;

Με απασχολεί ο φόβος που χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως πολιτικό εργαλείο. Δεν μας στερεί μόνο την ασφάλεια, αλλά πολύ πιο ύπουλα, μας στερεί την αίσθηση ότι έχουμε ελεύθερη βούληση, ότι μπορούμε να κινηθούμε, να επιλέξουμε και να εμπιστευτούμε ο ένας τον άλλον και ίσως αυτό είναι το πιο επικίνδυνο. Γι’ αυτό θεωρώ σήμερα την επικοινωνία, τις σχέσεις και τη συμφιλίωση μια μορφή αντίστασης. Να μη συνηθίσουμε τον φόβο και να μην επιτρέψουμε να γίνει ο τρόπος με τον οποίο υπάρχουμε.

Η τέχνη είναι μια μορφή «τοποθέτησης». Θεωρείτε πολυτέλεια ή ευθύνη με βάση τα σημερινά δεδομένα;

Περισσότερο ευθύνη. Δεν πιστεύω ότι η τέχνη πρέπει πάντα να δίνει απαντήσεις. Μπορεί όμως να ανοίγει έναν διάλογο και να μας κάνει να δούμε κάτι με άλλο τρόπο. Και αυτό σήμερα έχει αξία.

Αν αύριο σας έπαιρναν τον τίτλο «καλλιτέχνης», τι θα συνεχίζατε να κάνετε έτσι κι αλλιώς;

Θα συνέχιζα να δημιουργώ. Δεν βλέπω το «καλλιτέχνης» τόσο ως τίτλο, αλλά ως έναν τρόπο να βλέπεις τον κόσμο και να υπάρχεις μέσα σε αυτόν. Αυτό δεν νομίζω ότι μπορεί να μου το πάρει κανείς.

Ποιο ρίσκο τολμήσατε και δεν το μετανιώσατε;

Το να φύγω στο εξωτερικό και να κυνηγήσω αυτό που ήθελα χωρίς να ξέρω ακριβώς πού θα με βγάλει. Ήταν τρομακτικό, αλλά το ένιωθα απαραίτητο. Κάποιες φορές πρέπει απλώς να δοκιμάσεις, για να μη μείνεις μετά με το «τι θα γινόταν αν».

Ποιον άτυπο κανόνα της ζωής απολαμβάνετε να σπάτε;

Τους κανόνες που μας λένε πώς «πρέπει» να είναι η ζωή: τι πρέπει να θέλουμε, πότε πρέπει να το έχουμε πετύχει και τι σημαίνει επιτυχία. Δεν με ενδιέφερε ποτέ ιδιαίτερα να ακολουθώ το χρονοδιάγραμμα κάποιου άλλου.

Τι αξίζει περισσότερο από το ταλέντο;

Η περιέργεια, η δουλειά και η διάθεση να αμφισβητείς τον εαυτό σου. Το ταλέντο βοηθάει, αλλά από μόνο του δεν αρκεί.

Τι δε διαπραγματεύεστε πια όπως παλιά;

Την ποιότητα και την ακεραιότητα της δουλειάς μου. Έχω γίνει πιο ξεκάθαρη με το τι θέλω και πλέον δεν νιώθω ότι πρέπει να το αλλάξω για να ικανοποιήσω κάποιες προσδοκίες ή για να πετύχω κάτι πιο γρήγορα.

Τι σας βοηθά να επανέρχεστε όταν μια μέρα πάει στραβά;

Προσπαθώ να κάνω λίγο πίσω και να θυμάμαι ότι μια δύσκολη μέρα δεν είναι όλη η εικόνα. Μερικές φορές χρειάζεται απλώς να πάρεις μια ανάσα, να αποστασιοποιηθείς λίγο και να συνεχίσεις.

Ποιο είναι το πιο δύσκολο «όχι» που έχετε μάθει να λέτε;

Αυτό που με βοηθάει να βάζω όρια. Έχω καταλάβει ότι μερικές φορές όταν λες «όχι» σε κάτι, στην πραγματικότητα λες «ναι» στον εαυτό σου. Και αυτό είναι σημαντικό.

Η ζωή μας θα ήταν ομορφότερη αν…

…δίναμε περισσότερη αξία στην αγάπη και την ειρήνη. Όχι μόνο σαν ιδέες, αλλά στον τρόπο που επιλέγουμε να ζούμε και να φερόμαστε ο ένας στον άλλον.

Όταν κλείνει η πόρτα του στούντιο, τι μένει;

Οι σκέψεις, οι ιδέες, οι αμφιβολίες και κάποιες φορές, η χαρά ότι κάτι τελικά λειτούργησε. Το στούντιο είναι ένας πολύ προσωπικός χώρος για μένα. Όταν κλείνει η πόρτα, μένω λίγο μόνη με τη δουλειά μου και με τον εαυτό μου.

Αγαπημένη πρόσφατη έκθεση, ταινία που αξίζει να δούμε και βιβλίο στο κομοδίνο;

Helter Skelter: Arthur Jafa and Richard Prince, Fondazione Prada στη Βενετία. La Chimera της Alice Rohrwacher. Και στο κομοδίνο μου αυτή την περίοδο έχω το Ghost Stories: A Memoir της Siri Hustvedt.

Κεντρική Φωτογραφία: © Vicky Polak