Από γυναίκες που πάλευαν μόνες τους να μεγαλώσουν ένα παιδί μέχρι μητέρες και γιαγιάδες που κρατούσαν ενωμένη ολόκληρη την οικογένεια, οι ρόλοι που έχει υποδυθεί στην τηλεόραση έχουν συνδεθεί με μερικές από τις πιο οικείες και αγαπημένες εικόνες της ελληνικής οικογένειας. Με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας, η Ρένια Λουιζίδου μοιράζεται μαζί μας στιγμές από τη «Χαρά», τη «Χαρούλα» και τις υπόλοιπες τηλεοπτικές μητέρες της, θυμίζοντάς μας εκείνες τις φιγούρες που έγιναν τόσο αγαπητές και σχεδόν “οικογενειακές” μέσα στα χρόνια.
Αυτό που ξεχωρίζει στη Ρένια Λουιζίδου είναι η ζεστασιά και η ανθρωπιά που αποπνέει, όχι μόνο μέσα από τους ρόλους της αλλά και στον τρόπο που στέκεται απέναντι στους ανθρώπους. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ο σεβασμός με τον οποίο μιλά για τον γιο της, αναγνωρίζοντας ότι είναι 25 ετών και ότι έχει τη δική του ζωή εκτός χώρου, χωρίς ποτέ να υπερβαίνει τα όρια αυτής της αυτονομίας. Παράλληλα, η έντονη ενσυναίσθηση που τη χαρακτηρίζει γίνεται φανερή όταν μιλά για ζητήματα αδικίας, ειδικά ανάμεσα σε παιδιά, αλλά και για εκείνη τη λεπτή ισορροπία που καλούνται να κρατήσουν οι γονείς, ώστε η αγάπη να μην γίνεται βάρος.
Στη διάρκεια της κουβέντας μας, δεν μπορούσα να μη της μοιραστώ κάτι πιο προσωπικό: ότι με τον τρόπο της, αλλά και με τη φυσιογνωμία της, μου θυμίζει πολύ τη δική μου μητέρα. Κάτι που, με έναν πολύ φυσικό και αβίαστο τρόπο, βρήκε χώρο μέσα στη συζήτησή μας και άνοιξε μια πιο ζεστή, ανθρώπινη διάσταση ανάμεσά μας. Μάλιστα, εκείνη την ημέρα που μιλήσαμε τηλεφωνικά, ήμουν μαζί με τη μητέρα μου· εκείνη άκουγε διακριτικά τη συζήτηση, χωρίς να θέλει να φανεί ή να παρέμβει, αλλά ήταν φυσικά συγκινημένη!
Απολαύστε την!
Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε σε ρόλο τηλεοπτικής μητέρας; Υπήρξε κάτι που σας δυσκόλεψε για να τον αποδώσετε πιο πειστικά;
Αν έπρεπε να διαλέξω, θα έλεγα μάλλον τον ρόλο μου στη σειρά Ιωάννα της Καρδιάς, γιατί έπρεπε να υποδυθώ μια μητέρα που είχε αναγκαστεί να εγκαταλείψει το παιδί της, δίνοντάς το για υιοθεσία. Αυτό ήταν και το θέμα του σίριαλ: μια κοπέλα σε πολύ νεαρή ηλικία, μόλις δεκαέξι ετών, είχε μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και κάτω από την πίεση της οικογένειάς της, και κυρίως της μητέρας της, γέννησε ένα παιδί που δόθηκε για υιοθεσία. Μετά από χρόνια, το παιδί αυτό, που υποδυόταν η Γιούλικα Σκαφιδά, ερχόταν να με βρει και να γνωρίσει τις ρίζες του. Ήταν μια μητέρα από την αρνητική της πλευρά. Για να μπω όμως στα συγκεκριμένα παπούτσια, ήταν για μένα πολύ μεγάλη πρόκληση.
Θυμάστε κάποια στιγμή που νιώσατε ότι κουβαλάτε κάτι στην προσωπική σας ζωή από τη μητέρα που υποδυθήκατε ή και το αντίστροφο;
Αυτό συνέβη σε άλλον ρόλο και συγκεκριμένα στο Καφέ της Χαράς, με την έννοια ότι η συγκεκριμένη γυναίκα ήταν μια ανύπαντρη μητέρα σε μια εποχή που το θέμα αυτό ήταν ακόμη ταμπού και δαχτυλοδειχτούμενο. Και τη θαυμάζω γι’ αυτό, ειδικά για την εποχή του 2003· ήταν πολύ γενναία. Δεν είχα αυτά τα στοιχεία ομοιότητας με τη Χαρά, έμοιαζα όμως μαζί της στο κομμάτι των πεποιθήσεων, του τρόπου ζωής και στο πόσο συχνά μπορεί να κάνω γκάφες ως μαμά, με μια αστεία χροιά. Όπως κι εκείνη, έτσι κι εγώ στην πραγματικότητα έχω ένα παιδί και μέσα από τη μητρότητα μαθαίνεις συνεχώς, ειδικά μέσα από τραγελαφικές καταστάσεις και με μια μόνιμη ερώτηση για το αν είσαι επαρκής και σωστός στον ρόλο του γονιού.
Ποια ήταν η πιο τρυφερή σκηνή μητρότητας που έχετε παίξει και σας άγγιξε πραγματικά εκτός ρόλου;
Είναι αρκετές, αλλά ξεχωρίζω μια πρόσφατη και όχι από την πλευρά του μητρικού ρόλου, αλλά από εκείνη της γιαγιάς. Στη σειρά Το Σόι Σου είμαι γιαγιά και έχω εγγόνι μου τον Βαγγελάκη, τον μικρό μας Σωτήρη. Αυτό το παιδί, πέρα από το ότι παίζει εξαιρετικά, με συγκινεί πολύ. Και τώρα που μου κάνετε αυτή την ερώτηση, σκέφτομαι ότι πριν ακριβώς μία ώρα γυρίζαμε μια σκηνή μαζί του σχετικά με τους προβληματισμούς της Χαρούλας για το αν υπήρξε καλή μάνα για τα παιδιά της και εκείνος την παρηγορούσε, λέγοντάς της πώς τη βλέπει εκείνος ως γιαγιά. Ήταν υπέροχος σε μια πολύ γλυκιά σκηνή. Απολαμβάνω αυτές τις σκηνές με τον μικρό μου. Στο ίδιο επεισόδιο είχαμε και μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή με τη Βάσω Λασκαράκη. Πώς με πετύχατε σήμερα που γυρίζουμε επεισόδιο με θέμα τη μητρότητα!
Μέσα από ποια μητέρα που ενσαρκώσατε, είδατε τη μητρότητα με άλλα μάτια;
Συγκεκριμένα μέσα από τη Χαρούλα, θα πω ξανά. Υποδύομαι μια γυναίκα τελείως διαφορετική από μένα, με έναν πιο παλιομοδίτικο τρόπο αντίληψης για το τι σημαίνει γυναίκα, μητέρα και σύζυγος. Για να την προσεγγίσω, πολλές φορές αντιγράφω συμπεριφορές της μαμάς μου ή της γιαγιάς μου, αλλά και γυναικών προηγούμενων γενιών. Είναι απίστευτο ότι μέσα από τη Χαρούλα κατάλαβα καλύτερα τη δική μου μαμά και τη δική της πλευρά όταν τσακωνόμασταν μαζί της. Προφανώς παίζει ρόλο και το ότι μεγαλώνω και βλέπω τα πράγματα λίγο πιο συντηρητικά. Η εμπειρία της ζωής σε κάνει πιο προσεκτικό και πιο συγκρατημένο.
Από «μητέρα» σε μητέρα… Ποιος μητρικός ρόλος πιστεύετε ότι έγινε πρότυπο για άλλες μητέρες; Έχετε να μοιραστείτε μια προσωπική ιστορία;
Πολύ συχνά ο κόσμος ταυτίζεται και με τη Χαρά και με τη Χαρούλα και μου λέει: «Είσαι σαν τη μάνα μου». Πάντως, αν το σκεφτώ σαν μήνυμα, ειδικά η περίπτωση της Χαράς κυριαρχεί. Είναι μια γυναίκα τσαχπίνα, που αποδεικνύει όμως ότι έχει ηθική και σοβαρότητα. Η γραφή στο Καφέ της Χαράς ήταν με το μέρος της. Εγώ, ως Χαρά, είχα τον συγγραφέα με το μέρος μου. Αυτός ο χαρακτήρας έκανε λάθη και αυτό ήταν τελικά το ωραίο του στοιχείο, κάτι που ίσως την έκανε και πρότυπο.
Ποια τηλεοπτική μαμά θα εμπιστευόσασταν να σας λύσει ένα σοβαρό πρόβλημα και ποια θα το έκανε χειρότερο;
Από τους μητρικούς χαρακτήρες που έχω υποδυθεί εγώ, τα προβλήματα όλα θα τα έλυνε η Χαρούλα! Είναι η πιο καπάτσα από όλες, κι ας έχει μείνει τόσα χρόνια μέσα στο σπίτι. Θα απέφευγα πάντως να πάρω συμβουλές από μητέρες όπως η Ντένη Μαρκορά, μιλώντας πάντα για κωμωδίες!
Αν όλες οι τηλεοπτικές μαμάδες συναντιούνταν, πού πιστεύετε ότι θα τα βρίσκατε και πού θα διαφωνούσατε περισσότερο;
Νομίζω ότι όλες οι μαμάδες θα συμφωνούσαμε στο ότι αγαπάμε τα παιδιά μας. Εκεί που πιθανότατα θα διαφωνούσαμε είναι στο μέχρι πού φτάνει αυτή η αγάπη ως πρόθεση και ως πράξη. Από υπερβολική αγάπη μπορείς να κάνεις και τα πιο μοιραία λάθη, να γίνεις πνιγηρός και τελικά να λειτουργήσεις αρνητικά για το παιδί σου. Αντί να το εξοπλίσεις για να αντέξει τη ζωή, μπορεί άθελά σου να το περιορίσεις και να το ευνουχίσεις;
Αν κάνατε reboot τον ρόλο σας σήμερα, τι θα αλλάζατε πρώτο με βάση τα σημερινά δεδομένα;
Αν πιάνεται στις μαμάδες και ο ρόλος μου στο Και οι Παντρεμένοι Έχουν Ψυχή, όπου έκανα παιδί με τον Αντώνη Καφετζόπουλο... κανονικά δεν κάνεις παιδί με έναν τέτοιο χαρακτήρα! Πολύ αστείος και αξιολάτρευτος, αλλά όχι ακριβώς ο ιδανικός μπαμπάς για το παιδί σου. Αν αυτός ο χαρακτήρας υπήρχε σήμερα, μάλλον θα έπρεπε να είχε φάει πολύ περισσότερο «ξύλο»!
Τι σάς έχει διδάξει η μητρότητα για τον εαυτό σας που δεν θα το είχατε ανακαλύψει αλλιώς;
Καλά! Ένα και δύο;!...Πρώτα απ' όλα, εκπλήσσεσαι κι εσύ ο ίδιος, από το μέγεθος του συναισθήματος. Με την έννοια ότι είναι μεγαλύτερο από αυτό που νόμιζες ότι μπορείς να σταθείς για ένα άλλο ανθρώπινο «ον». Εκπλήσσεσαι σε επίπεδα αντοχών. Ειδικά τα πρώτα χρόνια, αυτές χρειάζονται πολύ. Αλλά νομίζω η μεγαλύτερη έκπληξη είναι η μετατόπιση που παθαίνει το εγώ σου, με την έννοια ότι χωρίς να σε πειράζει καθόλου, δεν ξανασκέφτεσαι τον εαυτό σου σαν προτεραιότητα. Σαν, από τη στιγμή που αποκτάς παιδί, είτε το γεννάς είτε το υιοθετείς που ίδια βαρύτητα έχει, έρχεται πάντα κάποιος άλλος πρώτος και εσύ έρχεσαι δεύτερος, χωρίς αυτό να το βιώνεις με κακό τρόπο. Το κάνεις ευχαριστώς, το κάνεις με την καρδιά σου και στο τέλος, στη σούμα των πραγμάτων, ίσως είναι και μια πολύ μεγάλη ελευθερία!
Πώς αλλάζει η σχέση με το παιδί όσο μεγαλώνει; Υπάρχει στιγμή που χρειάζεται να «ξαναμάθεις» την προσωπικότητά του;
Δεν ξέρω αν ξαναμαθαίνεις. Κάθε άνθρωπος φαντάζομαι είναι διαφορετικός. Εγώ ένα παιδί έχω· αν είχα παραπάνω παιδιά μπορεί να είχα κάτι πιο ενδιαφέρον να πω. Στο ένα παιδί που εγώ έκανα, δεν υπήρξε αυτή η διαδικασία. Γιατί πολλά παιδιά στην εφηβεία περνάνε έναν μεγάλο επαναπροσδιορισμό. Σίγουρα κάθε στάδιο είναι διαφορετικό και το μεγάλο μετά τη γέννηση ενός παιδιού είναι τα χρόνια της εφηβείας. Εκεί μπορούν να συμβούν πολλές και μεγάλες, θεμελιώδεις αλλαγές. Αν το παρακολουθείς όμως πραγματικά το παιδί σου και είσαι σε επαφή μαζί του σε κάθε του στάδιο, δεν νομίζω ότι ξαφνικά βρίσκεται μπροστά σε κάτι εντελώς καινούριο. Εμένα ο γιος μου δεν με ξάφνιασε σε κάποια στιγμή της ζωής του τόσο ώστε να πω «αυτό δεν το περίμενα». Αυτό θέλω να πω.
Πόσο χώρο έχει η “αδυναμία” στη μητρότητα;
Δεν θα έλεγα αδυναμία, αλλά τεράστια αγωνία. Αυτή την έγνοια για το παιδί, την παντρεύεσαι την πρώτη μέρα που γεννιέται και δεν μπορείς να χωρίσεις από αυτήν. Είναι αυτή η διαρκής αγωνία για το αν είναι αυτός για την υγεία του, για την ευτυχία του, για τη χαρά του, για την εξέλιξή του. Φαντάζομαι ότι κι άλλοι άνθρωποι όπως εγώ θα έχουν αισθανθεί ένα είδος αδυναμίας να μπορούν όμως να το διαχειριστούν. Θέλω να πω πρέπει να βρεις έναν τρόπο να είσαι παρόν και για το παιδί σου, χωρίς να το καταπιέζεις, όπως είπα και παραπάνω. Γιατί σήμερα έχουμε φτάσει σε αυτό που λέμε "overparenting" και από την πολλή αγάπη που δίνουμε στα παιδιά, καταλήγουν να είναι άβουλα πλάσματα.
Αλλά και ο γονιός ένας άνθρωπος είναι. Θα έχει τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του. Μερικές φορές νιώθω ότι δεν γίνεται να είσαι ο εκατό τοις εκατό καταπληκτικός γονιός γιατί από κάπου έρχεσαι και εσύ και κάποια είναι τα χαρακτηριστικά σου. Δεν είσαι ένα άγραφο χαρτί. Θυμάμαι μια συνέντευξη της Φωτεινής της Αθερίδου, που την ξέρω από μωρό παιδί κιόλας μέσω του πατέρα της. Είχε πει το εξής που συμφωνώ πολύ: Όταν είσαι γονιός, και σε μια άκρη να καθίσεις και να αναπνέεις, μπορεί να δημιουργήσεις κάποιο τραύμα στο παιδί σου!
Αν περιγράφατε τη μητρότητα με μία εικόνα ή συναίσθημα, ποιο θα ήταν;
Δεν ξέρω, δεν είναι ένα συναίσθημα και μια εικόνα. Είναι τόσα στάδια, όλες οι αγωνίες του πλανήτη και όλες οι χαρές του μαζί.
Πώς θα περιγράφατε τη μητέρα του 2026;
Ούτε ψύλλος στον κόρφο των ανθρώπων που κάνουν μικρά παιδιά τώρα! Βλέπω τους νεότερους συναδέλφους μου που τα παιδιά τους είναι τώρα στην εφηβεία και βιώνουν όλη αυτήν την πραγματικότητα έτσι όπως έχει διαμορφωθεί με τα social media. Μ' αρέσει που αναρωτιούνται και για την υπογεννητικότητα σε αυτή την χώρα και ότι χρειαζόμαστε και έρευνες για να μας το αποδείξουν! Εγώ αν ήμουν τώρα 25 χρονών, πολύ θα προβληματιζόμουν αν θέλω σε αυτόν τον κόσμο να κάνω παιδιά. Είναι πολύ άγριο το τοπίο, από την κλιματική αλλαγή μέχρι τη βία. Δηλαδή, να πηγαίνει τώρα το παιδί σου στο σχολείο και να κινδυνεύει με μπουνιές και βίντεο... Με πιάνει ταχυκαρδία και μόνο που το σκέφτομαι! Αλλά και η άλλη πλευρά: Να μεγαλώνεις παιδί που ασκεί βία. Δεν ξέρω αν αυτά είναι πράγματα που τα μαθαίνουμε τώρα περισσότερο... Δεν τα θυμάμαι όμως και στα δικά μου χρόνια να συμβαίνουν σε τέτοιες κλίμακες. Δεν είναι ένας κόσμος που τον φτιάξαμε για αθώες ψυχές...
Info: Η Ρένια Λουιζίδου επιστρέφει με την παράσταση Sexy Laundry στις 30 Ιουνίου και 1 Ιουλίου στο Ανοιχτό Θέατρο Συκεών «Μάνος Κατράκης», καθώς και στις 4 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο Δάσους.
