Η γνωριμία με την Ιωάννα Χατζηανδρέου προέκυψε λίγο πριν το event του GLOW στην Αθήνα για την παρουσίαση του συλλεκτικού φωτογραφικού λευκώματος “Thessaloniki: A Journey of Light”, όπου η ίδια αποτύπωσε με τον φακό της τον χώρο και τους καλεσμένους. Κι έτσι προέκυψε αυτή εδώ η συνέντευξη σε μια περίοδο εσωτερικής ανασύνταξης αλλά κι έντονης δημιουργικότητας για εκείνη. Η ίδια μου μίλησε για την εμπειρία της ως φωτογράφος στα περιοδικά, για τους ανθρώπους που αγαπά να απαθανατίζει, αλλά και για την πόλη απ' όπου ξεκίνησαν όλα, τη Θεσσαλονίκη.
Ας τη γνωρίσουμε καλύτερα...
Πότε και πώς γεννήθηκε η επιθυμία σου να γίνεις φωτογράφος; Υπήρξε κάποια στιγμή ή εμπειρία που λειτούργησε ως καταλύτης;
Με θυμάμαι ως παιδί να έχω μια ιδιαίτερη αγάπη στο να παρατηρώ το πώς το φως αλλάζει μέσα στην ημέρα, πώς πέφτει πάνω σε αντικείμενα, στους χώρους, ακόμα και το πώς αλλάζει από εποχή σε εποχή. Στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού και στο γυμνάσιο, άρχισα να χρησιμοποιώ την αναλογική Zenit του πατέρα μου και το φιλμ με μάγεψε. Είχα έναν σύμμαχο σε αυτή την παρατήρηση που άρχισε να γίνεται συγκεκριμένη. Παράλληλα, το ότι μια από τις αδερφές του πατέρα μου, έκανε εισαγωγή ρούχων πολύ γνωστών οίκων του εξωτερικού και διατηρούσε στην Καβάλα την εποχή των 90's μια από τις πιο γνωστές boutique, άρχισε να με βάζει λίγο περισσότερο στον κόσμο των περιοδικών μόδας, τα οποία θυμάμαι να ξεφυλλίζω με μεγάλο ενδιαφέρον κάθε φορά που βρισκόμουν εκεί.
Θυμάσαι την πρώτη φορά που ένιωσες ότι η φωτογραφία ήταν μονόδρομος για σένα;
Περίπου στο δεύτερο έτος σπουδών στο ΤΕΙ Τουριστικών Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης κέρδισα το 2ο βραβείο σε έναν καλοκαιρινό διαγωνισμό φωτογραφίας της σχολής φωτογραφίας ESP. Πλέον, φοιτούσα σε δυο σχολές παράλληλα, όμως μέσα μου έγινε πολύ ξεκάθαρο ποιον δρόμο ήθελα να ακολουθήσω.
Φωτογραφία για σένα σημαίνει…
Η σύνδεση του πραγματικού με τον εσωτερικό μας κόσμο. Κάθε κλικ που επιλέγεις να κάνεις, είναι ο τρόπος που εσύ βλέπεις τον κόσμο, συνειδητά και ασυνείδητα, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Σημαίνει ενσυναίσθηση, παρατήρηση, περιέργεια.
Ποια συνεργασία θεωρείς σταθμό στην καριέρα σου μέχρι σήμερα και γιατί; Τι άλλαξε μετά από αυτήν;
Σίγουρα ήταν η τριετία της εκπροσώπησής μου από το πρακτορείο "This Is Not Another Agency" 2015-18, όπου μπήκα επίσημα στον κόσμο των περιοδικών μόδας και lifestyle, αλλά μου δόθηκε και η ευκαιρία να φωτογραφίσω τεράστια ονόματα του παγκόσμιου καλλιτεχνικού στερεώματος (Willem Dafoe, Mikhail Baryshnikov, Marina Abramovic, Isabella Rossellini). Το ότι μου έδειξαν εμπιστοσύνη, ούσα ακόμη πολύ νέα στον χώρο, και είχα μια τέτοια ευθύνη μπροστά σε αυτά τα πρόσωπα, ήταν για μένα σίγουρα ένας σημαντικός σταθμός «ωρίμανσης» ως επαγγελματίας.
Έχεις δουλέψει τόσο σε προσωπικά projects όσο και σε αναθέσεις. Πώς ισορροπείς ανάμεσα στη δική σου καλλιτεχνική φύση και στις απαιτήσεις ενός brief;
Η ισορροπία αυτή έρχεται σίγουρα με την εμπειρία. Είναι μια ζύμωση που πρέπει να της δώσεις τον απαραίτητο χρόνο, να βρεις την ταυτότητά σου φωτογραφικά με το να πειραματίζεσαι, να δοκιμάζεις. Η ομαδική δουλειά επίσης, βοηθάει στο να πηγαίνεις βήματα παρακάτω στην εξέλιξη της εικόνας σου. Πρακτικά φτάνεις σε ένα επίπεδο ποιότητας δουλειάς και εξοικονόμησης χρόνου ανά project, όπου ξέρεις ότι έχεις ολοκληρώσει όσα ζητά ο πελάτης, αλλά έχεις ελιχθεί κατά τη διάρκεια αυτού με τρόπο που να κρατήσεις κάτι και για σένα. Στην πορεία διαμορφώνεις αυτήν την ταυτότητα που ανέφερα παραπάνω, ώστε να σε ζητούν ακριβώς γι' αυτήν σου τη ματιά. Θέλει υπομονή, πίστη και σκληρή δουλειά. Η αγάπη για το αντικείμενο είναι δεδομένη και κινητήριος δύναμη.
Ποια είναι η βασική φιλοσοφία που διαπερνά τη δουλειά σου; Υπάρχει κάτι που θέλεις πάντα να αποτυπώνει μια φωτογραφία σου;
Δεν ξέρω αν είναι ακριβώς φιλοσοφία αλλά, αυτό που είναι σημαντικό για μένα είναι να λέει κάθε εικόνα μια ιστορία. Να στέκεται και μόνη της, ενώ μπορεί να είναι κομμάτι ενός project πολλών εικόνων. Να είναι συνδετικός κρίκος αλλά και ολόκληρη η αλυσίδα. Να έχει «ατμόσφαιρα».
Από πού αντλείς έμπνευση; Είναι περισσότερο εικόνες, άνθρωποι, καταστάσεις ή προσωπικά βιώματα;
Είναι όλα τα παραπάνω. Τα προσωπικά βιώματα σε διαμορφώνουν και φυσικά δε σταματούν ποτέ, μέχρι να σταματήσεις να υπάρχεις. Η μουσική επίσης είναι για μένα μια τεράστια δεξαμενή έμπνευσης. Οι μυρωδιές, η θάλασσα, η βόλτα και η παρατήρηση του φωτός.
Η σχέση σου με τα περιοδικά και τα editorials τι ρόλο έχει παίξει στη διαμόρφωση της αισθητικής σου;
Ξεκίνησα να δουλεύω στην εποχή της οικονομικής κρίσης στην Αθήνα, από το 2009 και μετά αλλά και λίγο πριν σε περιοδικά της Θεσσαλονίκης. Ευτυχώς πρόλαβα την «ουρά» της καλής εποχής των περιοδικών, που γίνονταν ακόμα παραγωγές, που υπήρχαν creative directors και δεν υπήρχε όλη αυτή η ταχύτητα των social media που πιστεύω ότι έχει «φθηνύνει» την ποιότητα της εικόνας. Διαμόρφωσε λοιπόν την αισθητική μου σε σχέση με τον χρόνο που αφιερώνω σε αυτή, τον σεβασμό μου απέναντι στο αποτέλεσμα και στη σημαντικότητα που έχει η ομαδική δουλειά όταν «παντρεύονται» πολλές αισθητικές μαζί.
Ποιος ή ποια είναι για σένα ο/η celebrity με την περισσότερη φωτογένεια;
Είναι δύσκολο να επιλέξω ένα μόνο πρόσωπο, όμως μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι από τις αγαπημένες μου προσωπικότητες και πρόσωπα είναι η Καριοφυλλιά Καραμπέτη. Είναι τόσο δυνατό το βλέμμα και η ενέργειά της που κάθε φορά με μαγνητίζει το ίδιο.
Τι είδους ανθρώπους αγαπάς να φωτογραφίζεις;
Τους ανυποψίαστους, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Όταν ένας άνθρωπος δεν καταλαβαίνει ότι τον φωτογραφίζεις αλλά και όταν αφήνεται και χαλαρώνει μπροστά στον φακό, βγάζει όλη την αλήθεια του, από όποιον χώρο ή backround κι αν προέρχεται.
Υπάρχει κάποιο project που δεν έχεις ακόμα υλοποιήσει αλλά θα ήθελες πολύ στο μέλλον;
Συζητώ ένα project που σχετίζεται με τον χορό και τη φωτογραφία στο πλαίσιο της διδασκαλίας. Μου δόθηκε η ευκαιρία να είμαι εισηγήτρια σε σχολή φωτογραφίας για τρία χρόνια και ανοίχτηκε ένας δρόμος που ένιωσα ότι με ευχαριστεί πολύ. Το να μοιράζομαι όση γνώση έχω αποκομίσει από αυτό που αγαπώ να κάνω, με ανθρώπους που ξεκινούν τώρα να πειραματίζονται με τη φωτογραφία. Ο χορός είναι μια θεματική, από την άλλη, που πάντα με γοήτευε και για πολλά χρόνια -ως συνεργάτης της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών- αποτύπωνα στις παραστάσεις της, οπότε θέλω αυτές τις δυο μορφές τέχνης να τις δουλέψω σε μορφή σεμιναρίων φωτογραφίας.
Το μεγαλύτερο μάθημα που πήρες μέσα από αυτόν τον χώρο;
Το ότι αισθητική δεν είναι τα ακριβά brands, ούτε αγοράζεται. Είναι στο τι φέρει ένας άνθρωπος, στους τρόπους και την ευγένειά του, τον σεβασμό προς τον εαυτό του, τον χώρο του και τους γύρω του.
Ποιο είναι το πιο όμορφο φωτογραφικά σημείο της Θεσσαλονίκης για σένα;
Θα είναι πάντα για μένα η παραλία της, από το Μέγαρο Μουσικής μέχρι το Μουσείο Φωτογραφίας είναι η βόλτα που απολαμβάνω το ίδιο από παιδί. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω και την Άνω Πόλη που αγαπώ εξίσου.
Τι κάνει αυτήν την πόλη τόσο ιδιαίτερη στα μάτια σου;
Η οικειότητα που νιώθω, οι παιδικοί μου φίλοι, η άγνοια κινδύνου και τα όνειρα που έκανα στην πόλη μου, η μελαγχολία της, ο Βαρδάρης και το κρύο της, οι πρώτες απογοητεύσεις και τα μαθήματα που πήρα.
Και τι είναι αυτό που καμία άλλη στον κόσμο δεν έχει;
Το βαρύ λάμδα της λέξης «χαλαρά»!
Μια προσωπική σου ιστορία που να έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη και μπορείς να μοιραστείς για πρώτη φορά;
Την πρώτη φορά που οι γονείς μου ήρθαν σε έκθεση φωτογραφίας στην οποία συμμετείχα, στη σχολή που φοιτούσα στα Λαδάδικα και κατάλαβαν γιατί θέλω να ακολουθήσω αυτόν τον όχι τόσο σίγουρο στα μάτια τους επαγγελματικά, δρόμο. Το ότι ένιωσαν και παραμένουν περήφανοι.
Κάποιος χώρος τέχνης/ένα κτίριο που να ξεχωρίζεις εδώ;
Το Ολύμπιον. Είναι ένας εμβληματικός χώρος, γεμάτος με την ενέργεια τόσο σημαντικών προσωπικοτήτων και καλλιτεχνών. Το σήμα κατατεθέν του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και η θέα του Θερμαϊκού από το καφέ του.
Πού σου αρέσει να διασκεδάζεις στην πόλη;
Αγαπώ πολύ το μπαρ Θερμαϊκός - είναι σταθερή αξία από τα μαθητικά χρόνια ένας καφές ή ποτό εκεί. Το μπαρ Residents, το Reworks Festival -αν είμαι τον Σεπτέμβριο στη Θεσσαλονίκη- και η πλατεία Άθωνος για τα αγαπημένα ταβερνάκια.
Και πώς θα την περιέγραφες με λίγες λέξεις;
Νοσταλγική, μεγάλη αγκαλιά, πατρίδα.
Instagram accounts: @shooterio & @ioannachatziandreou
Φωτογραφίες: Ιωάννα Χατζηανδρέου
