Υπάρχουν πάνω από 200 ρευματικές παθήσεις, οι οποίες διακρίνονται σε αυτοάνοσες φλεγμονώδεις, εκφυλιστικές και μεταβολικές. Τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα προσβάλλουν κυρίως γυναίκες και μπορεί να επηρεάσουν όχι μόνο τις αρθρώσεις αλλά και άλλα όργανα. Η εμμηνόπαυση, με τις σημαντικές ορμονικές μεταβολές που τη συνοδεύουν, αποτελεί ένα κρίσιμο στάδιο, το οποίο μπορεί να επηρεάσει την πορεία και τη διαχείρισή τους.
Κύριε Κωστόπουλε, γιατί η εμμηνόπαυση έχει ιδιαίτερη σημασία στα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα;
Τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα εμφανίζονται κυρίως σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας (από 30 έως 50 ετών), γεγονός που αναδεικνύει τον ρόλο των οιστρογόνων. Η εμμηνόπαυση συνοδεύεται από σημαντική μείωση αυτών των ορμονών και επομένως επηρεάζει τόσο την εμφάνιση όσο και την πορεία των νοσημάτων.
Η εμμηνόπαυση μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσων νοσημάτων;
Θεωρητικά, η μείωση των οιστρογόνων στην εμμηνόπαυση σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσων ρευματικών νοσημάτων. Ωστόσο, για τις γυναίκες που ήδη πάσχουν η εμμηνόπαυση έχει ιδιαίτερη κλινική σημασία και χρειάζεται προσεκτική διαχείριση.
Τι ισχύει για τις γυναίκες με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο;
Σε ασθενείς με λύκο, ορισμένες θεραπείες μπορεί να οδηγήσουν σε πρώιμη εμμηνόπαυση λόγω ωοθηκικής ανεπάρκειας, κυρίως όταν η θεραπεία ξεκινά μετά την ηλικία των 32 ετών. Έχει αποδειχθεί ότι μετά την εμμηνόπαυση η πορεία του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου είναι συνήθως πιο ήπια. Παρ’ όλα αυτά, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, καθώς μπορεί να προκαλέσει έξαρση της νόσου.
Η ίδια εικόνα ισχύει και για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα;
Όχι. Στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, η εμμηνόπαυση φαίνεται να σχετίζεται με επιδείνωση της λειτουργικής κατάστασης.
Ποιες είναι οι βασικές επιπτώσεις και πώς αλληλοεπιδρά η εμμηνόπαυση με τη ρευματική νόσο;
Η εμμηνόπαυση επηρεάζει τη ρευματοειδή αρθρίτιδα με πολλούς τρόπους. Η μείωση των οιστρογόνων, τα οποία έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, συνδέεται με αύξηση της φλεγμονής, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των συμπτωμάτων, όπως εντονότερο πόνο, δυσκαμψία και πρήξιμο στις αρθρώσεις. Πολλές γυναίκες αναφέρουν επίσης πιο συχνές ή πιο έντονες εξάρσεις της νόσου κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, καθιστώντας τη διαχείριση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας πιο απαιτητική. Παράλληλα, η σχέση μεταξύ εμμηνόπαυσης και ρευματικής νόσου είναι αμφίδρομη. Η ίδια η εμμηνόπαυση, αλλά και η αντιμετώπισή της, μπορεί να επηρεάσουν την πορεία των ρευματικών παθήσεων, ενώ τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα μπορεί να επηρεάσουν την έναρξη και την εξέλιξη της εμμηνόπαυσης. Το μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα αποτελεί συχνά εγγενές χαρακτηριστικό των αυτοάνοσων ρευματικών νοσημάτων, ανεξάρτητα από τη θεραπεία. Τέλος, η οστεοπόρωση είναι συχνή σε πολλές ρευματικές παθήσεις και η εμμηνόπαυση αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο απώλειας οστικής μάζας και καταγμάτων ευθραυστότητας, κάτι που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και συστηματική παρακολούθηση.
Ποιοι επιπλέον κίνδυνοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε αυτήν τη φάση της ζωής μιας γυναίκας;
Η εμμηνόπαυση αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Οι ασθενείς με αυτοάνοσα φλεγμονώδη ρευματικά νοσήματα βρίσκονται ήδη σε αυξημένο κίνδυνο, επομένως η παρακολούθηση και η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Info: Αλ. Παπαναστασίου 133, Χαριλάου, Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2314037070
Γ. Τερτσέτη 6, Πολύγυρος, τηλ.: 2371400830, revmatologos-kwstopoulos.gr
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026
