Από την ιστορία και τους συμβολισμούς του Ταρώ μέχρι τις προσωπικές διαδρομές της ανθρώπινης ύπαρξης, η Χριστίνα Μιχαλοπούλου αναζητά νέους τρόπους να αποδώσει όσα δύσκολα χωρούν σε λέξεις. Με αφετηρία τη Μεγάλη Αρκάνα, η εικαστικός από τη Θεσσαλονίκη δημιουργεί 22 έργα, όπου η ανθρώπινη μορφή, οι γεωμετρικοί όγκοι και το χρώμα αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο, σε μια προσωπική ανάγνωση που ξεφεύγει από τα καθιερωμένα σύμβολα.

Με αφορμή τη νέα της έκθεση “The Major Arcana, A Contemporary Interpretation of the Tarot” στο MOMus Art Cafe, η καλλιτέχνιδα μιλά στο GLOW για την έρευνα πίσω από τη δημιουργία της, τη δύναμη των αρχετύπων και τη σχέση της τέχνης με την αυτογνωσία, αποκαλύπτοντας παράλληλα τις μουσικές, τις εικόνες και τις σκέψεις που συνοδεύουν τη δική της δημιουργική διαδρομή.

Με τρεις λέξεις, πώς θα περιγράφατε τη σχεδιαστική φιλοσοφία σας;

Αφαίρεση. Σώματα. Όγκοι

Τι παίζει στο repeat στα ηχεία σας όταν σχεδιάζετε;

Συνήθως ακούω Abel Korzeniowski ή Tiersen ή Sakamoto.

Ποιος άνθρωπος είχε τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σας;

Κάθε άνθρωπος που υπάρχει, διαδρά, παραμένει ή περνάει, από την ζωή μου, επηρεάζει συνειδητά ή ασυνείδητα, την τέχνη μου.

Ποιο κομμάτι της διαδικασίας της δουλειάς σας είναι το αγαπημένο σας;

Ο σχεδιασμός ενός concept. Η έρευνα, η αρχική διαμόρφωση, τα προσχέδια. Η διαδικασία που προηγείται του έργου (ή της σειράς έργων), πριν αυτό ξεκινήσει να παίρνει την τελική της μορφή.

Αν αύριο σας έπαιρναν τον τίτλο «καλλιτέχνης», τι θα συνεχίζατε να κάνετε έτσι κι αλλιώς;

Θα έλεγα πως την ζωή μου και την καθημερινότητά μου δεν την ορίζουν οι ταμπέλες ή οι ρόλοι. Θα συνέχιζα να δημιουργώ, να ζω, να προσπαθώ να εξελιχθώ, να κάνω ότι κάνω πάντα.

Υπάρχει κάποιο έργο που έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά σας; Είτε δικό σας, είτε όχι.

Από τις παλαιότερες σειρές ρεαλιστικών έργων μου, ξεχωρίζω πάντα δύο, το Cocoon και το Mamma, που απεικονίζουν τα χέρια της μητέρας μου. Από την νέα σειρά έργων μου, The Major Arcana, νομίζω ότι είμαι ερωτευμένη με πάνω από τα μισά έργα!

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη σειρά The Major Arcana και τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε στα αρχέτυπα της Μεγάλης Αρκάνας του Ταρώ; Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη εικόνα, εμπειρία ή σκέψη που αποτέλεσε την αφετηρία αυτού του εικαστικού ταξιδιού;

Η αισθητική, η σημειολογία και η αλληγορική εικονογράφηση των Ταρώ, οι αλλαγές στο πέρασμα των αιώνων και οι επιρροές που την διαμόρφωναν σύμφωνα με την εκάστοτε πολιτισμική, κοινωνιολογική ή πολιτική κατάσταση, αποτέλεσαν για μένα τους κυριότερους λόγους για τους οποίους αποφάσισα να μελετήσω την ιστορία αυτής της τράπουλας. Στοιχεία του Αιγυπτιακού και του Ασιατικού πολιτισμού και κουλτούρας αναμειγνύονται με αυτά της αρχαίας Ελλάδας και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, εμπλουτίζονται με μύθους και παραδόσεις των Ρομά, και αναδιαμορφώνονται συνεχώς, δημιουργώντας μία τράπουλα τόσο διαχρονική, όσο και ιστορικά αποκαλύπτική. Η μελέτη ξεκίνησε πριν από δυόμιση χρόνια όταν είχα την τύχη να δω μία καταπληκτική αναδρομική έκθεση των σημαντικότερων μορφών αυτής της τράπουλας, από την αρχή της δημιουργίας της μέχρι και σήμερα, στο Λονδίνο. Μέσα από αυτή τη μελέτη, προσπάθησα, στην δική μου σειρά έργων, και κατ’ επέκταση στην δική μου τράπουλα, να διατηρήσω τα σημαντικότερα στοιχεία, να τιμήσω την σημειολογία της και παράλληλα να δώσω μία πιο προσωπική, αφαιρετική αισθητική.

Στη σειρά σας, το Ταρώ απομακρύνεται από τη συμβατική του χρήση ως μέσο πρόβλεψης και γίνεται ένα σύστημα συμβόλων που μιλά για την ανθρώπινη ύπαρξη. Τι πιστεύετε ότι κάνει αυτά τα αρχέτυπα τόσο διαχρονικά και επίκαιρα ακόμη και σήμερα;

Οι μορφές των Ταρώ, όπως ο Γητευτής, ο Αρχιερέας, η Ιέρεια, η Κρίση, η Δικαιοσύνη κοκ παραμένουν αρχετυπικά σύμβολα, βαθιά ριζωμένα στην ύπαρξή μας, τα οποία κατά την διάρκεια της ζωής μας συναντάμε και βιώνουμε μέσα από ρόλους, συνθήκες, σχέσεις και την εξελικτική μας πορεία. Ήταν, είναι και θα είναι πλευρές της περίπλοκης, μοναδικής ανθρώπινης ύπαρξης και υπόστασης.

Από τον Τρελό έως τον Κόσμο, οι 22 κάρτες μπορούν να ιδωθούν ως μια διαδρομή γεμάτη μεταβάσεις, συγκρούσεις και μεταμορφώσεις. Αν η σειρά αφηγείται μια ιστορία, ποια είναι αυτή και πώς θα θέλατε να την ακολουθήσει ο θεατής;

Οι κάρτες των Ταρώ είναι μία μετάβαση από το υλικό στο άυλο, από το γειωμένο στο υπερβατικό, από το συνειδητό στο ασυνείδητο. Ξεκινώντας από την παιδικότητα του Τρελού (κάρτα 0) και καταλήγοντας στην τέλεια ευδαιμονία του Κόσμου (κάρτα 21), μεσολαβεί μία ολόκληρη πορεία εξέλιξης, αυτογνωσίας, επαναπροσδιορισμού, απώλειας, και αναγέννησης, στοιχεία που ούτως ή άλλως, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κάποια στιγμή βιώνουμε στη ζωή μας.

Στα έργα σας, η ανθρώπινη μορφή συνυπάρχει με γεωμετρικούς όγκους, αφαιρετικά στοιχεία και έντονες χρωματικές επιφάνειες. Πώς διαμορφώσατε τη δική σας εικαστική γλώσσα για να επαναπροσεγγίσετε ένα τόσο αναγνωρίσιμο συμβολικό σύστημα χωρίς να αναπαράγετε την παραδοσιακή εικονογραφία του;

Σκοπός μου ήταν να διατηρήσω τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα της κάθε κάρτας, τα στοιχεία εκείνα που ορίζουν την ερμηνεία της, χωρίς όμως να αλλοιώσω την δική μου εικαστική γραμμή. Επέλεξα λοιπόν να συνεχίσω να δουλεύω πάνω στις συνθέσεις όγκων και ανθρώπινου στοιχείου, αλλά να φύγω από το αυστηρά διχρωματικό ύφος της προηγούμενης μου σειράς, Totems & Spirals. Βυθίστηκα σε έναν κόσμο πολύχρωμο, όπου η επιλογή της εκάστοτε χρωματικής παλέτας θα συντελούσε στο συναίσθημα που θέλω να βιώνει ο θεατής μπροστά στην κάθε μορφή από τις 22 κάρτες, μπροστά στο κάθε έργο της Μεγάλης Αρκάνας.

Κάθε έργο λειτουργεί αυτόνομα, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα μέρος ενός ευρύτερου συνόλου 22 έργων. Πώς ισορροπήσατε ανάμεσα στην αυτονομία κάθε σύνθεσης και στην ανάγκη να δημιουργήσετε μια ενιαία αφήγηση; Υπήρξε κάποια κάρτα που σας δυσκόλεψε περισσότερο από τις υπόλοιπες;

Κάθε κάρτα αποτελεί ένα διαφορετικό εξελικτικό στάδιο της ανθρώπινης ύπαρξης και έτσι το αντιμετώπιζα και εγώ. Η προσωπική μου εικαστική γραμμή και προσέγγιση δεν άλλαζε, όμως βίωνα την ερμηνεία της κάθε κάρτας χωριστά, προκειμένου να την αποδώσω με όλη της την ουσία στον καμβά μου. Σαφώς, κάποιες κάρτες είναι νοηματικά πιο σύνθετες και πιο διφορούμενες στην ερμηνεία τους, παράγοντες που καθιστούσαν την απεικόνισή τους πιο απαιτητική, αλλά, και πάλι, στο τέλος, δεν παύουν για εμένα να είναι 22 υπέροχα, προσωπικά ταξίδια.

Υπάρχει κάποιο σύμβολο ή αρχέτυπο του Ταρώ με το οποίο ταυτίζεστε περισσότερο αυτή την περίοδο της ζωής σας;

Η ενέργεια αυτής της σειράς μπορώ να πω ότι με φέρνει πιο κοντά στο Άρμα, στον Ήλιο, στον Τροχό - με άλλα λόγια, στην ενέργεια, την κίνηση, την εξέλιξη, το φως.

Τι θα θέλατε να ανακαλύψει κάποιος για εσάς μέσα από τα έργα σας, που ίσως δεν θα μάθαινε ποτέ μέσα από μια συζήτηση μαζί σας;

Ολόκληρη η ψυχή μου, με τις αντιθέσεις, τις γωνίες, τις καμπύλες και τις ευθείες της, βρίσκεται απλωμένη αφιλτράριστα, ξεδιάντροπα, ασυγκράτητα και με απόλυτη ειλικρίνεια πάνω στους καμβάδες μου, κάτι το οποίο δύσκολα μία συζήτηση μπορεί να εγγυηθεί. Άλλωστε, νομίζω ότι τελικά, τίποτα δεν μπορεί να κρυφτεί από το μάτι του θεατή και αυτό αποτελεί και το σημείο σύνδεσής μου μαζί του.

Αν μπορούσατε να κρατήσετε μία μόνο κάρτα από τη Μεγάλη Αρκάνα ως οδηγό για το επόμενο κεφάλαιο της ζωής σας, ποια θα επιλέγατε και γιατί;

Θα επέλεγα τον Κόσμο, ζητώντας από την ζωή να μου δώσει ότι περισσότερο μπορεί, το καλύτερο κομμάτι της που φυλάει για μένα.

Σε μια εποχή κατά την οποία αναζητούμε διαρκώς τρόπους να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και όσα μας συμβαίνουν, τι μπορεί να προσφέρει η τέχνη μέσα από σύμβολα και αρχέτυπα; Και τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο επισκέπτης φεύγοντας από την έκθεση;

Κάθε μορφή που αντιπροσωπεύουν τα 22 έργα της σειράς Μεγάλη Αρκάνα, έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και θέτει τις δικές της υπαρξιακές ερωτήσεις στον θεατή. Άλλοτε άμεσα και σκληρά, άλλοτε πιο ήπια και τρυφερά. Η μελέτη των συγκεκριμένων έργων χρειάζεται χρόνο και οι απαντήσεις δεν έρχονται εύκολα. Μπορούν όμως να αποτελέσουν το εφαλτήριο μία εσωτερικής αναζήτησης, μίας διαδρομής έξω από το ψυχικό μας comfort zone και, ιδανικά, αυτό θα ήθελα να είναι το εισιτήριο που θα βάλει στην τσέπη του ο επισκέπτης φεύγοντας από την έκθεση.

Αγαπημένη έκθεση, don’t miss ταινία και βιβλίο στο κομοδίνο αυτή την περίοδο;

Θα ήθελα πολύ να καταφέρω να επισκεφτώ την έκθεση “The Sun and the Moon: Art Inspired by the Celestial”, που πραγματεύεται δύο από τις θεμελιώδεις μορφές των Ταρώ, τον Ήλιο και το Φεγγάρι, στην Saatchi Gallery, στο Λονδίνο.

Η ταινία που μου έχει μείνει περισσότερο, από αυτές που είδα πρόσφατα, ήταν η “Holy Motors” (2012), με συγκλονιστική σκηνοθεσία, ατμόσφαιρα, φωτογραφία και αίσθηση, ενώ το βιβλίο που βρίσκεται αυτές τις μέρες στο κομοδίνο μου είναι «Το νησί του Ονείρου» του αγαπημένου μου Χέρμαν Έσσε.

Info: The Major Arcana, A Contemporary Interpretation of the Tarot
MOMUS ART CAFÉ, Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης
Εγκαίνια: Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, 20:30
Διάρκεια έκθεσης: 30 Οκτωβρίου - 15 Νοεμβρίου 2026