Το 2017 ο Παντελής Βούλγαρης είχε εκπλήξει το ελληνικό κοινό με την ταινία του «Το Τελευταίο Σημείωμα». Πρόκειται για την παραγωγή σε σενάριο του ίδιου και της Ιωάννας Καρυστιάνη που ανέδειξε ένα από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα της Κατοχής, την εκτέλεση 200 Ελλήνων κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944. Η συντριπτική πλειοψηφία τους ήταν μέλη ή υποστηρικτές του Κ.Κ.Ε. και του Ε.Α.Μ.. Η μαζική αυτή εκτέλεση πραγματοποιήθηκε από τις γερμανικές δυνάμεις ως αντίποινα για τη δολοφονία του Γερμανού υποστρατήγου Franz Krech από αντάρτες του ΕΛΑΣ, στην περιοχή των Μολάοι. Οι αρχές Κατοχής αποφάσισαν την εκτέλεση 50 Ελλήνων για κάθε νεκρό Γερμανό αξιωματικό.
Η ιστορία αυτή δεν αποτελεί μόνο μια κινηματογραφική αφήγηση, αλλά μια πραγματική πράξη θυσίας που σημάδεψε τη συλλογική μνήμη της χώρας.
Οι φωτογραφίες στο eBay που συγκλόνισαν
Πριν λίγες ημέρες και με αφορμή μια δημοπρασία, η μελανή σελίδα της Κατοχής ξαναήρθε στην επιφάνεια. Πιο αναλυτικά, ένας πωλητής από το Βέλγιο ανάρτησε στο eBay σπάνιες φωτογραφίες, οι οποίες φαίνεται να αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των ανδρών, πριν σταθούν απέναντι από το εκτελεστικό απόσπασμα.
Σύμφωνα με την ανάρτηση του Έλληνα ιστορικού, Ιάσονα Χανδρινό στο Facebook: «Εκατομμύρια φωτογραφίες από τον Πόλεμο βγαίνουν εδώ και πάρα πολλά χρόνια από σεντούκια και ντουλάπες στη Γερμανία και πωλούνται σε δημοπρασίες ανά τον κόσμο. Σήμερα ένας πωλητής από το Βέλγιο έβαλε για δημοπρασία στο ebay οκτώ μικρές φωτογραφίες-αναμνηστικά ενός Γερμανού στρατιωτικού (δεν γνωρίζουμε ποιου ούτε γιατί τις τράβηξε) και ο συναγερμός στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ έχει δικαίως χτυπήσει. Είναι λήψεις από την Πρωτομαγιά του 1944 και την εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Είναι τα μοναδικά οπτικά τεκμήρια για το γεγονός 80 χρόνια μετά, και όχι μόνο δεν είναι αφηρημένες λήψεις, αλλά κάδρα γεμάτα ευκρινείς μικρές λεπτομέρειες».
Μέχρι σήμερα, η γνησιότητα των συγκεκριμένων εικόνων δεν έχει επιβεβαιωθεί από κάποιον επίσημο θεσμικό φορέα ή ιστορικό αρχείο. Ωστόσο, το ενδεχόμενο να αποτελούν αυθεντικό φωτογραφικό υλικό της εποχής έχει ήδη κινήσει το ενδιαφέρον ιστορικών και ερευνητών της Κατοχής.
Στο ενδιάμεσο οι φωτογραφίες απομακρύνθηκαν από την πλατφόρμα πώλησης, με την κατάληξή τους να είναι άγνωστη, ενώ εχθές σημειώθηκε και ο βανδαλισμός του Μνημείου των 200 της Καισαριανής, οι δράστες του οποίου δεν έχουν ταυτοποιηθεί ακόμα.
Η αίτηση του Νικήτα Κακλαμάνη
Έπειτα από την πολύκροτη δημοσίευση των φωτογραφιών, ο Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, ανακοίνωσε ότι θα αιτηθεί την αντίστοιχη εξουσιοδότηση από τη Διάσκεψη των Προέδρων, ώστε να προχωρήσει την διαδικασία του ελέγχου της γνησιότητας του υλικού. Όπως ανακοίνωσε: «… θα ζητήσω την Πέμπτη να με εξουσιοδοτήσει η Διάσκεψη των Προέδρων ώστε να ελέγξουμε τη γνησιότητα φωτογραφιών. Υπάρχει νόμος διεθνής που απαγορεύει σε αυτή την πλατφόρμα να εμπορεύεται τεκμήρια πολέμου. Αν δεν υπάρχει τέτοιο κώλυμα, η Βουλή θα προσπαθήσει να τις πάρει».
Η ιστορία των 200 της Καισαριανή δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Μέσα από την ταινία και τα ιστορικά τεκμήρια, οι μορφές των εκτελεσμένων παύουν να είναι αριθμοί και ξαναγίνονται άνθρωποι.
