Έντεκα ημέρες γεμάτες κινηματογραφικές ιστορίες, δημιουργικές συναντήσεις και εικόνες από κάθε γωνιά του κόσμου φτάνουν στο τέλος τους. Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποχαιρέτησε νωρίτερα το κοινό του, με την καθιερωμένη τελετή λήξης στο Ολύμπιον, εκεί όπου η τελευταία προβολή της διοργάνωσης αναλαμβάνει να δώσει τον δικό της τόνο στο φινάλε.

Η επιλογή της ταινίας που ολοκλήρωσε το πρόγραμμα δεν ήταν τυχαία. Το Φεστιβάλ έστρεψε το βλέμμα στην «Άγνωστη γυναίκα» (Woman Unknown) της Δανής σκηνοθέτιδας Μέι ελ-Τούκι, μια δημιουργία που έχει ήδη ξεχωρίσει στη διεθνή κινηματογραφική σκηνή, κατακτώντας τον Χρυσό Λέοντα στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας. 

Η προβολή πραγματοποιήθηκε στις 19:00, στην αίθουσα Παύλος Ζάννας στο Ολύμπιον, παρουσία της πρωταγωνίστριας Ματίλντ Αρσέλ.

Ένα γλυκόπικρο «αντίο»

Την ολοκλήρωση της 67ης διοργάνωσης ανακοίνωσε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος, μεταξύ άλλων, στάθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης: το ίδιο το κοινό της, που αποτελεί, όπως σημείωσε, ένα από τα στοιχεία που κάνουν το Φεστιβάλ ξεχωριστό. Στην προβολή της ταινίας λήξης έδωσαν το «παρών» και οι ελληνοδανέζες ηθοποιοί Ματίλντ Αρσέλ και Μαρίνα Μπούρας, οι οποίες εξέφρασαν τη χαρά και τη συγκίνησή τους που βρίσκονται στην πόλη, τονίζοντας πως «το να είμαστε στη Θεσσαλονίκη... feels like home». Όπως ανέφεραν, αισθάνονται ιδιαίτερα περήφανες που η ταινία τους θα παρουσιαστεί στην Ελλάδα και μάλιστα σε μια τόσο όμορφη πόλη, σε μια συνάντηση που έχει για τις ίδιες και προσωπική σημασία.

Μια δημιουργός με ξεχωριστή κινηματογραφική ματιά

Πίσω από την «Άγνωστη γυναίκα» βρίσκεται η Μέι ελ-Τούκι, Δανή σκηνοθέτιδα και σεναριογράφος αιγυπτιακής καταγωγής, η οποία έχει ήδη διαμορφώσει μια αναγνωρίσιμη παρουσία στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο. Η ίδια έχει σκηνοθετήσει και επεισόδια της σειράς “The Crown”, ενώ η νέα της δημιουργία αποτελεί την τρίτη μεγάλου μήκους κινηματογραφική της δουλειά.

Στο επίκεντρο της «Άγνωστης γυναίκας» βρίσκεται η Ματίλντ Αρσέλ, η οποία υποδύεται τη Μαρί, έναν ρόλο που της χάρισε το Κύπελλο Βόλπι Α΄ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Βενετίας. Η ερμηνεία της ξεχωρίζει για τη λεπτότητα και την εσωτερικότητά της, καθώς καλείται να αποδώσει μια ηρωίδα που προσπαθεί να διατηρήσει τον έλεγχο της ζωής της, ενώ οι κοινωνικές και προσωπικές πιέσεις γύρω της εντείνονται. Η διπλή διάκριση της ταινίας στη Βενετία, με τον Χρυσό Λέοντα για την ελ-Τούκι και το βραβείο ερμηνείας για την Αρσέλ, αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες στιγμές της φετινής διοργάνωσης.

Μια ιστορία γυναικείας επιβίωσης στη μεταπολεμική Δανία

Τοποθετημένη στη Δανία, αμέσως μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η ταινία μάς μεταφέρει σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα προσπαθεί να αφήσει πίσω της τη ναζιστική κατοχή, ενώ οι κοινωνικές αντιθέσεις και οι πληγές της περιόδου παραμένουν ανοιχτές. Κεντρική ηρωίδα είναι η Μαρί, μια νεαρή γυναίκα που εργάζεται ως νταντά και οικιακή βοηθός στο σπίτι του εύπορου χήρου Κρίστιαν. Έχοντας αναλάβει τη φροντίδα του σπιτιού και της μικρής κόρης του, ετοιμάζεται να περάσει σε μια εντελώς διαφορετική ζωή, αφήνοντας πίσω της την ιδιότητα της υπηρέτριας για να γίνει η νέα κυρία του σπιτιού. Ωστόσο, ένα καλά κρυμμένο κεφάλαιο από το παρελθόν της απειλεί να ανατρέψει τα πάντα. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, η Μαρί είχε συνάψει ερωτική σχέση με έναν Γερμανό στρατιώτη. Σε μια κοινωνία που, μετά την απελευθέρωση, αντιμετωπίζει με σκληρότητα τις γυναίκες που κατηγορούνται ότι διατηρούσαν σχέσεις με τους κατακτητές, το παρελθόν της μετατρέπεται σε απειλή για τη θέση που προσπαθεί να εξασφαλίσει.

Μέσα από την προσωπική διαδρομή της ηρωίδας, η Μάι ελ-Τούκι προσεγγίζει μια λιγότερο φωτισμένη πλευρά της ευρωπαϊκής μεταπολεμικής ιστορίας: την αντιμετώπιση των γυναικών που συνδέθηκαν ερωτικά με άνδρες των δυνάμεων κατοχής και βρέθηκαν αντιμέτωπες με τον δημόσιο διασυρμό, τον κοινωνικό αποκλεισμό και τη βία. Η σκηνοθέτιδα δεν περιορίζεται σε μια ιστορία ενός προσωπικού μυστικού, αλλά εξετάζει ευρύτερα τις έννοιες της ηθικής, της συλλογικής κρίσης και της γυναικείας αυτοδιάθεσης, θέτοντας ερωτήματα για το ποιος έχει τελικά το δικαίωμα να ορίζει την ταυτότητα και την αξία μιας γυναίκας.