fbpixel
Search
Ένα συγκλονιστικό έργο τέχνης στη Νάπολη φέρνει στο φως τη σκληρή πραγματικότητα του πολέμου στη Γάζα
ARTS & CULTURE

Ένα συγκλονιστικό έργο τέχνης στη Νάπολη φέρνει στο φως τη σκληρή πραγματικότητα του πολέμου στη Γάζα

Ο Ιταλός καλλιτέχνης και φωτορεπόρτερ Eduardo Castaldo δημιούργησε ένα εικαστικό project 16 εγκαταστάσεων που συνδέει τη θρησκευτική εικονογραφία με την ανθρώπινη τραγωδία του πολέμου


Μια εικόνα της Παναγίας με το Θείο Βρέφος μοιάζει να ανοίγει στα δύο. Στο σημείο όπου σκίζεται η επιφάνειά της, εμφανίζεται μια σύγχρονη φωτογραφία: μια Παλαιστίνια μητέρα κρατά το παιδί της στην αγκαλιά, στη Γάζα. Η συνάντηση των δύο εικόνων δεν είναι τυχαία. Είναι η κεντρική ιδέα πίσω από το "Holy Mothers of Gaza" του Eduardo Castaldo, ενός καλλιτεχνικού project που μεταφέρει τις ιστορίες των μητέρων και των παιδιών της Παλαιστίνης στις γειτονιές της Νάπολης.

Μια εικόνα, δύο μητέρες, μία κοινή ανθρώπινη εμπειρία

mia-eikona-tes-panagias-me-to-theio-brephos-skizetai-apokaluptontas-te-photographia-mias-palaist.webp

Στο παρεκκλήσι Pappacoda, στη Βασιλική του San Giovanni Maggiore, στο ιστορικό κέντρο της Νάπολης, ο Ιταλός καλλιτέχνης και φωτορεπόρτερ Eduardo Castaldo παρουσίασε μία από τις πιο χαρακτηριστικές παρεμβάσεις της σειράς. Με μια ελεγχόμενη τομή στην απεικόνιση της Παναγίας με το Θείο Βρέφος, αποκαλύπτει από κάτω τη φωτογραφία μιας Παλαιστίνιας μητέρας με το παιδί της, τραβηγμένη από τον φωτορεπόρτερ Omar El Qattaa.

Η επιλογή της εικόνας έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Παναγία, ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα της χριστιανικής παράδοσης, συναντά μια πραγματική μητέρα, της οποίας η καθημερινότητα διαμορφώνεται από τον πόλεμο. Οι δύο εικόνες δεν παρουσιάζονται ως αντίθετες. Αντίθετα, συνυπάρχουν στην ίδια επιφάνεια, δημιουργώντας έναν διάλογο γύρω από τη μητρότητα, την απώλεια, την προστασία και την ευαλωτότητα της παιδικής ηλικίας.

Το σκίσιμο δεν εξαφανίζει την αρχική θρησκευτική εικόνα. Την αφήνει ορατή, ενώ παράλληλα αποκαλύπτει μια δεύτερη πραγματικότητα. Αυτή η συνύπαρξη αποτελεί και τον βασικό εκφραστικό μηχανισμό του Castaldo: η εικόνα της ιερής μητρότητας συναντά τις μαρτυρίες γυναικών που βιώνουν τις συνέπειες ενός πραγματικού πολέμου.

Ένα εικαστικό project στους δρόμους της Νάπολης


Το "Holy Mothers of Gaza" δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη εγκατάσταση. Περιλαμβάνει συνολικά 16 εικαστικές παρεμβάσεις σε θρησκευτικά εικονοστάσια και χώρους λατρείας στο ιστορικό κέντρο της Νάπολης. Πρόκειται για τις χαρακτηριστικές edicole votive, μικρές θρησκευτικές κατασκευές που συναντά κανείς στις προσόψεις κτιρίων και στις γωνιές των δρόμων της ιταλικής πόλης.

Σε αυτές τις γνώριμες εικόνες της καθημερινής ζωής των Ναπολιτάνων, ο Castaldo ενσωματώνει φωτογραφίες Παλαιστίνιων φωτορεπόρτερ, δημιουργώντας μια διαδρομή που μεταφέρει την πραγματικότητα της Γάζας στον δημόσιο χώρο μιας ευρωπαϊκής πόλης.

Εκτός από τον Omar El Qattaa, στο project χρησιμοποιούνται φωτογραφίες των Belal Khaled, Ali Jadallah και Ahmad Hasaballah. Πρόκειται για εικόνες που προέρχονται από τη φωτογραφική καταγραφή του πολέμου και των ανθρώπινων συνεπειών του. Σε μία από τις παρεμβάσεις, μάλιστα, η θρησκευτική απεικόνιση συνδυάζεται με τη φωτογραφία μιας Παλαιστίνιας μητέρας που κρατά στην αγκαλιά της το νεκρό παιδί της, τυλιγμένο σε λευκό σάβανο.

Ποιος είναι ο Eduardo Castaldo


Γεννημένος στη Νάπολη το 1977, ο Eduardo Castaldo ξεκίνησε την πορεία του ως φωτορεπόρτερ το 2006. Η δουλειά του αρχικά επικεντρώθηκε σε κοινωνικά ζητήματα και στην οργανωμένη εγκληματικότητα στη νότια Ιταλία. Στη συνέχεια, πέρασε σχεδόν οκτώ χρόνια με έδρα την Ιερουσαλήμ και το Κάιρο, καλύπτοντας πολιτικές εξελίξεις και συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή για διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Το 2012 τιμήθηκε με βραβείο World Press Photo για τη φωτογραφική του κάλυψη στην Αίγυπτο. Δύο χρόνια αργότερα αποφάσισε να απομακρυνθεί από την ενεργό φωτορεπορταζιακή δραστηριότητα, έχοντας εκφράσει προβληματισμούς σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες ανθρώπων σε εξαιρετικά ευάλωτες στιγμές μεταφέρονται και καταναλώνονται από το δυτικό κοινό.

Σταδιακά, στράφηκε στην τέχνη του δημόσιου χώρου, επεξεργαζόμενος φωτογραφικό υλικό και μεταφέροντας τις ιστορίες του σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Η πρακτική του συνδέει τη φωτογραφία ντοκουμέντου με την εικαστική παρέμβαση, επιδιώκοντας να φέρει ζητήματα κοινωνικής και πολιτικής επικαιρότητας έξω από τα όρια της παραδοσιακής δημοσιογραφικής εικόνας.

Για τον Castaldo, η επιλογή να σκίσει ένα τμήμα μιας θρησκευτικής εικόνας δεν αποσκοπεί στην καταστροφή του συμβόλου, αλλά στη δημιουργία ενός νέου τρόπου θέασης. Όπως έχει δηλώσει, «το σκίσιμο της εικόνας γίνεται μια πράξη αναγκαίου πένθους· είναι η πληγή που θεραπεύει, ενώνει και μας οδηγεί στη συμπόνια».

Το έργο παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του πολιτιστικού προγράμματος "Vedi Napoli Sacra e Misteriosa e Poi Torni", που διοργανώνεται από τον Δήμο της Νάπολης σε συνεργασία με την Αρχιεπισκοπή της πόλης. Η πρωτοβουλία συνδέει την τέχνη, την πνευματικότητα και τον δημόσιο διάλογο γύρω από την ειρήνη. Στην παρουσίαση του έργου συμμετείχε, επίσης, ο Ιταλός ιστορικός τέχνης Tomaso Montanari.

Φωτογραφίες: @eduardo.castaldo