29 χρόνια έχουν περάσει από εκείνο το πρωινό της 31ης Αυγούστου 1997, όταν η είδηση του θανάτου της πριγκίπισσας Diana πάγωσε τον κόσμο. Η Diana Frances Spencer έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 36 ετών, μετά τα τραύματα που υπέστη στο τροχαίο δυστύχημα στο Παρίσι. Ο θάνατός της προκάλεσε ένα πρωτοφανές κύμα παγκόσμιας συγκίνησης, ενώ η εικόνα της εξακολούθησε να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη βρετανική μοναρχία, τη μόδα, τη φιλανθρωπία και τη σύγχρονη celebrity culture.
Η Diana δεν υπήρξε μόνο η πρώτη σύζυγος του τότε πρίγκιπα Charles και μητέρα των William και Harry. Υπήρξε μια γυναίκα που, μέσα σε λίγα χρόνια, μετατράπηκε από νεαρή Lady Spencer σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες γυναίκες στον πλανήτη. Ο γάμος της με τον Charles το 1981 παρουσιάστηκε αρχικά ως ένα βασιλικό παραμύθι. Ωστόσο, πίσω από τη λαμπερή εικόνα υπήρξαν προσωπικές δυσκολίες, έντονη πίεση από τα μέσα ενημέρωσης, κρίση στον γάμο και, τελικά, το διαζύγιο το 1996. Παράλληλα, ιδιαίτερη θέση στη δημόσια εικόνα της κατέκτησε η φιλανθρωπική της δράση. Η Diana αξιοποίησε την τεράστια δημοτικότητά της για να τραβήξει την προσοχή σε ζητήματα που συχνά έμεναν εκτός της παραδοσιακής βασιλικής ατζέντας. Η δράση της κατά των ναρκών ξηράς, η στήριξη ευάλωτων ανθρώπων και η προσπάθειά της να προσεγγίσει με ανθρώπινο τρόπο ασθενείς και κοινωνικές ομάδες ενίσχυσαν την εικόνα της ως "People’s Princess".
Η ζωή της έχει αποτελέσει έκτοτε αντικείμενο δεκάδων βιβλίων, ντοκιμαντέρ, τηλεοπτικών παραγωγών και κινηματογραφικών ταινιών. Ανάμεσα σε όλες αυτές τις παραγωγές, τέσσερις ξεχωρίζουν για διαφορετικούς λόγους και προσφέρουν τέσσερις διαφορετικές ματιές στη γυναίκα πίσω από τον τίτλο της πριγκίπισσας.
Οι ταινίες
"Diana" (2013): Η Diana των τελευταίων χρόνων
Η ταινία "Diana", σε σκηνοθεσία Oliver Hirschbiegel, κυκλοφόρησε το 2013, με τη Naomi Watts στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η παραγωγή δεν επιχειρεί να αφηγηθεί ολόκληρη τη ζωή της Diana από την παιδική της ηλικία μέχρι τον θάνατό της. Αντίθετα, επικεντρώνεται κυρίως στα τελευταία δύο χρόνια της ζωής της. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσωπική της ζωή μετά τον χωρισμό και το διαζύγιο από τον Charles, αλλά και η σχέση της με τον Πακιστανό καρδιοχειρουργό Hasnat Khan, τον οποίο υποδύεται ο Naveen Andrews. Η ταινία επιχειρεί να παρουσιάσει μια διαφορετική πλευρά της Diana: όχι μόνο την παγκοσμίως γνωστή πριγκίπισσα που φωτογραφίζεται σε δημόσιες εμφανίσεις, αλλά και μια γυναίκα που αναζητά προσωπική ευτυχία και μια ζωή μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται επίσης στη φιλανθρωπική και ανθρωπιστική της δράση. Η Diana εμφανίζεται σε μια περίοδο κατά την οποία, μετά το διαζύγιό της, προσπαθεί να διαμορφώσει μια νέα ταυτότητα και να χρησιμοποιήσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητά της για σκοπούς που θεωρούσε σημαντικούς. Η ταινία έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή επιλέγει να φωτίσει μια λιγότερο «βασιλική» Diana. Ωστόσο, πρόκειται για δραματοποιημένη βιογραφική ταινία και όχι για ντοκιμαντέρ. Επομένως, ο θεατής καλό είναι να τη δει περισσότερο ως κινηματογραφική ερμηνεία μιας περιόδου της ζωής της και λιγότερο ως απόλυτη ιστορική καταγραφή.
"Spencer" (2021): Μια Diana εγκλωβισμένη
Σχεδόν μία δεκαετία αργότερα, η Diana επέστρεψε στη μεγάλη οθόνη μέσα από μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση. Το "Spencer", σε σκηνοθεσία Pablo Larraín και με την Kristen Stewart στον ρόλο της Diana, δεν είναι μια συμβατική βιογραφία. Η ιστορία τοποθετείται κατά τη διάρκεια λίγων ημερών των Χριστουγέννων στο Sandringham, σε μια περίοδο κατά την οποία ο γάμος της Diana και του Κάρολου έχει ουσιαστικά καταρρεύσει και οι φήμες για διαζύγιο έχουν ήδη γίνει έντονες. Η ίδια η επίσημη σύνοψη της ταινίας ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για μια «φαντασία» γύρω από το τι μπορεί να συνέβη εκείνες τις ημέρες. Αυτό είναι και το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να γνωρίζει ο θεατής πριν πατήσει το play: το «Spencer» δεν προσπαθεί να αναπαραστήσει με ακρίβεια κάθε γεγονός. Αντίθετα, χρησιμοποιεί την ιστορική Diana ως αφετηρία για ένα έντονα προσωπικό και ψυχολογικό δράμα. Η Kristen Stewart δίνει μια ερμηνεία που εστιάζει στην απομόνωση, την πίεση και την ανάγκη της Diana να αποκτήσει ξανά τον έλεγχο της ζωής της. Η ταινία ενδιαφέρεται περισσότερο για το τι μπορεί να αισθανόταν η Diana παρά για το να καταγράψει με ακρίβεια κάθε γεγονός της ζωής της. Γι' αυτό και το "Spencer" είναι ιδανικό για όσους θέλουν να δουν μια πιο καλλιτεχνική, σκοτεινή και εσωτερική προσέγγιση της πριγκίπισσας.
Η σειρά
"The Crown" (2016): Η Diana μέσα στη βασιλική οικογένεια
Αν υπάρχει μία παραγωγή που έφερε τη ζωή της Diana σε ένα τεράστιο παγκόσμιο τηλεοπτικό κοινό, αυτή είναι το "The Crown". Η σειρά ακολουθεί την ιστορία της βρετανικής βασιλικής οικογένειας σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και, στις τελευταίες σεζόν, η Diana αποκτά κεντρικό ρόλο. Η Emma Corrin υποδύεται τη νεότερη Diana, ενώ η Elizabeth Debicki αναλαμβάνει τον ρόλο στα μεταγενέστερα χρόνια. Μέσα από τη σειρά ο θεατής παρακολουθεί τον γάμο της Diana και του Charles, την είσοδό της στο αυστηρό περιβάλλον της μοναρχίας, τη σχέση της με τα μέσα ενημέρωσης, τη γέννηση των δύο γιων της, την κρίση στον γάμο της και την πορεία προς το διαζύγιο. Το μεγάλο πλεονέκτημα του «The Crown» είναι ότι δεν εξετάζει την Diana απομονωμένα. Την τοποθετεί μέσα σε ένα πολύ μεγαλύτερο σύστημα: τη μοναρχία, το πρωτόκολλο, τη σχέση της με τη βασίλισσα Ελισάβετ Β', το Κάρολο τα παιδιά της και τα μέσα ενημέρωσης. Παράλληλα, όμως, όπως συμβαίνει με κάθε δραματοποιημένη σειρά που βασίζεται σε πραγματικά πρόσωπα, χρειάζεται κριτική ματιά.
Το ντοκιμαντέρ
"Diana, Our Mother: Her Life and Legacy" (2017): Η Diana μέσα από τα μάτια των γιων της
Aπό τις τέσσερις επιλογές, το "Diana, Our Mother: Her Life and Legacy" έχει μια ξεχωριστή ιδιαιτερότητα: δεν πρόκειται για δραματοποιημένη αφήγηση. Το ντοκιμαντέρ του 2017 επικεντρώνεται στη μνήμη της Diana και ιδιαίτερα στη σχέση της με τους δύο γιους της, William και Harry. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στον θεατή να δει μια πολύ πιο προσωπική πλευρά της γυναίκας που γνώρισε ολόκληρος ο κόσμος ως πριγκίπισσα της Ουαλίας. Και αυτή ακριβώς είναι η δύναμή του. Πίσω από τις φωτογραφίες, τα πρωτοσέλιδα και τις δημόσιες εμφανίσεις υπήρχε μια μητέρα. Μια γυναίκα που προσπαθούσε να δημιουργήσει όσο το δυνατόν πιο φυσιολογικές στιγμές για τα παιδιά της, παρά το γεγονός ότι η ζωή της βρισκόταν συνεχώς υπό δημόσια παρακολούθηση. Το ντοκιμαντέρ λειτουργεί έτσι περισσότερο ως προσωπικό πορτρέτο και λιγότερο ως χρονικό των βασιλικών γεγονότων. Είναι ίσως η κατάλληλη επιλογή για όσους θέλουν να αφήσουν για λίγο στην άκρη το «παραμύθι» της πριγκίπισσας και να γνωρίσουν την Diana ως μητέρα και ως άνθρωπο.
Κεντρική φωτογραφία: © 2021 - Courtesy of Pablo Larraín
