Ο Χάραλντ Ε΄, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, ήταν βασιλιάς της Νορβηγίας από το 1991 και μία από τις πιο δημοφιλείς προσωπικότητες της χώρας του. Τα τελευταία χρόνια αντιμετώπισε αρκετά προβλήματα υγείας. Είχε νοσηλευτεί το 2024 λόγω λοίμωξης και είχε τοποθετήσει βηματοδότη. Τον Αύγουστο του 2026 εισήχθη ξανά στο νοσοκομείο, αρχικά για αιμολυτική αναιμία, ενώ στη συνέχεια παρουσίασε βακτηριακή λοίμωξη στο αίμα. Η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες. 

Who is Who

Γεννήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1937 στο Skaugum, γιος του τότε διαδόχου Όλαφ και της πριγκίπισσας Μάρθας. Ήταν ο πρώτος πρίγκιπας που γεννήθηκε στη Νορβηγία έπειτα από 567 χρόνια. Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά τη γερμανική εισβολή στη Νορβηγία το 1940, η μητέρα του και τα δύο αδέλφια του κατέφυγαν αρχικά στη Σουηδία και στη συνέχεια στις ΗΠΑ, όπου έζησαν για αρκετά χρόνια. Ο Χάραλντ επέστρεψε στη χώρα το 1945, σε ηλικία οκτώ ετών. Σπούδασε στη Νορβηγία και στη συνέχεια στο Oxford, ενώ ακολούθησε στρατιωτική εκπαίδευση. Το 1957, μετά τον θάνατο του παππού του, βασιλιά Χάακον Ζ΄, έγινε διάδοχος του θρόνου. Το 1991, μετά τον θάνατο του πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄, ανέβηκε στον θρόνο.

Ο γάμος του με τη Sonja Haraldsen

Μία από τις πιο προσωπικές ιστορίες της ζωής του ήταν ο γάμος του με τη Sonja Haraldsen. Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1959 και διατηρούσαν σχέση για χρόνια, όμως η Sonja δεν ανήκε σε βασιλική οικογένεια ή στην αριστοκρατία. Ο Χάραλντ επέμεινε στη σχέση τους παρά τις αντιδράσεις και τελικά ο πατέρας του έδωσε την άδεια για τον γάμο. Παντρεύτηκαν το 1968 και παρέμειναν μαζί για περισσότερα από 50 χρόνια.

Ένας βασιλιάς με μεγάλη αγάπη για τη θάλασσα

Μακριά από το αυστηρό προφίλ που συχνά συνοδεύει έναν μονάρχη, ο Χάραλντ ήταν γνωστός για την αγάπη του για τον αθλητισμό και κυρίως για την ιστιοπλοΐα. Συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1964, του 1968 και του 1972, ενώ το 1987 κατέκτησε το παγκόσμιο πρωτάθλημα ιστιοπλοΐας με το πλήρωμά του. Συνέχισε να αγωνίζεται μέχρι τα 80 του και σταμάτησε την ανταγωνιστική ιστιοπλοΐα το 2022. Ήταν επίσης ένθερμος υποστηρικτής της προστασίας του περιβάλλοντος και διετέλεσε πρόεδρος του νορβηγικού WWF για 20 χρόνια.

Μια προσωπικότητα ενοποιητική

Στη διάρκεια της 35χρονης βασιλείας του, ο Χάραλντ είχε κυρίως συμβολικό και αντιπροσωπευτικό ρόλο, όπως προβλέπει το πολίτευμα της συνταγματικής μοναρχίας της Νορβηγίας. Ωστόσο, θεωρήθηκε σημαντική ενοποιητική προσωπικότητα, ιδιαίτερα σε δύσκολες στιγμές για τη χώρα. Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 22ας Ιουλίου 2011, η δημόσια στάση του υπέρ της ανεκτικότητας, της δημοκρατίας και μιας ανοιχτής κοινωνίας είχε ιδιαίτερη απήχηση. Η απλότητα, η αμεσότητα και η αίσθηση του χιούμορ που τον χαρακτήριζαν συνέβαλαν στη δημοτικότητά του και στην πιο σύγχρονη εικόνα της νορβηγικής μοναρχίας.

Με τον θάνατό του, ο θρόνος περνά αυτομάτως στον γιο του, Χάακον. Η διαδοχή στη Νορβηγία δεν απαιτεί τελετή στέψης, καθώς ο νέος μονάρχης αναλαμβάνει συνταγματικά καθήκοντα με την έναρξη της βασιλείας του.

Ο Χάραλντ αφήνει πίσω του μια 35ετή βασιλεία, κατά την οποία η νορβηγική μοναρχία διατήρησε ισχυρή λαϊκή αποδοχή, ενώ ο ίδιος έγινε γνωστός για την ανθρώπινη προσέγγιση και τη σταθερή παρουσία του σε σημαντικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της χώρας.