Η πολυαναμενόμενη έκθεση John Galliano: Horizons στο Met δε θα πραγματοποιηθεί τελικά. Η μεγάλη αναδρομική παρουσίαση της πορείας του Βρετανού σχεδιαστή είχε ανακοινωθεί στα τέλη Ιουλίου και επρόκειτο να φιλοξενηθεί στο Costume Institute από τις 9 Μαΐου 2027 έως τις 9 Ιανουαρίου 2028. Θα αποτελούσε την πρώτη μεγάλη μουσειακή αναδρομή αφιερωμένη στο έργο του Galliano, καλύπτοντας περίπου τέσσερις δεκαετίες δημιουργίας.
Το πρόβλημα βρίσκεται στο γεγονός ότι η ιστορία του Galliano δεν αποτελείται μόνο από εντυπωσιακές συλλογές, θεατρικά shows και μια καθοριστική συμβολή στη σύγχρονη μόδα. Το 2011, μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο στο οποίο έκανε αντισημιτικά και ρατσιστικά σχόλια σε καφέ του Παρισιού, απολύθηκε από τον Dior και απομακρύνθηκε από τη θέση του στον ομώνυμο οίκο του. Την ίδια χρονιά γαλλικό δικαστήριο τον καταδίκασε για δημόσιες προσβολές που βασίζονταν στη φυλή, τη θρησκεία, την εθνικότητα ή την καταγωγή.
Το Met λέει ότι δεν θα «σβήσει» το παρελθόν
Το μουσείο γνωρίζει ότι η επιλογή του δεν μπορεί να γίνει χωρίς να αντιμετωπίσει αυτή την πλευρά της ιστορίας. Σύμφωνα με τον Andrew Bolton, επιμελητή του Costume Institute, η έκθεση θα εξετάσει ευθέως τη ρήξη που προκάλεσε η συμπεριφορά του Galliano, την απόλυσή του, την καταδίκη του, τη θεραπεία του για τον εθισμό και τη μετέπειτα δημόσια αναγνώριση των πράξεών του. Η πρόθεση, σύμφωνα με το Met, είναι να τεθεί το ερώτημα πώς μπορεί να συνυπάρξει η καλλιτεχνική αξία με την ηθική λογοδοσία. Και αυτό είναι ακριβώς το δύσκολο σημείο της έκθεσης: μπορεί ένα μουσείο να παρουσιάσει το έργο ενός δημιουργού χωρίς να μετατρέψει την αναδρομή σε άφεση αμαρτιών;
Οι αντιδράσεις
Το τελευταίο διάστημα, η συζήτηση έχει γίνει εντονότερη. Το Met είχε ήδη πραγματοποιήσει συναντήσεις με Εβραίους θρησκευτικούς ηγέτες και εκπροσώπους της εβραϊκής κοινότητας της Νέας Υόρκης. Ορισμένοι από όσους συναντήθηκαν με τον Galliano δήλωσαν ότι πείστηκαν από την ειλικρίνεια της μεταμέλειάς του και την προσπάθεια που έχει κάνει τα τελευταία χρόνια να αναγνωρίσει και να διορθώσει τη ζημιά που προκάλεσαν οι πράξεις του.
Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι η επιστροφή του στο επίκεντρο ενός τόσο σημαντικού πολιτιστικού θεσμού είναι προβληματική, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ανησυχία για τον αντισημιτισμό παραμένει έντονη. Ορισμένοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι μια έκθεση αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για ουσιαστική συζήτηση γύρω από τον αντισημιτισμό και τη λογοδοσία -μόνο όμως εφόσον το παρελθόν του Galliano παρουσιαστεί χωρίς ωραιοποίηση.
Οι αντιδράσεις έχουν φτάσει και στους δωρητές του Met. Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, κάποιοι έχουν προειδοποιήσει τη διοίκηση ότι ενδέχεται να αποσύρουν ή να ανακαλέσουν οικονομικές δωρεές εάν η έκθεση προχωρήσει όπως έχει σχεδιαστεί. Παράλληλα, η Julie Menin, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Νέας Υόρκης, ζήτησε από τη διοίκηση του μουσείου να επανεξετάσει την απόφαση.
Και η Anna Wintour;
Η απόφαση του Met έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της Anna Wintour, η οποία έχει στηρίξει τον Galliano από τα πρώτα χρόνια της καριέρας του. Ήταν εκείνη που είχε βοηθήσει σημαντικά στην ανάδειξή του ήδη από τη δεκαετία του ’80 και είχε παίξει ρόλο στην πορεία του προς τους μεγάλους οίκους, συμπεριλαμβανομένων των Givenchy και Dior. Η Wintour έχει υπερασπιστεί την επιλογή του Met, υποστηρίζοντας ότι ο Galliano είναι ένας από τους σημαντικότερους σχεδιαστές της εποχής του και ότι η έκθεση δεν θα αποφύγει τις σκοτεινές πλευρές της ιστορίας του. Για την ίδια, το γεγονός ότι το έργο του έχει τεράστια καλλιτεχνική σημασία δεν σημαίνει ότι η συμπεριφορά του το 2011 πρέπει να ξεχαστεί.
Η περίπτωση του Galliano είναι από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες για ένα μουσείο μόδας. Από τη μία πλευρά, η επιρροή του στη μόδα είναι αδιαμφισβήτητη: από τις ιστορικές συλλογές του δικού του οίκου μέχρι τη δουλειά του στον Dior, άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η μόδα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το θέατρο και την υπερβολή ως εργαλεία αφήγησης. Από την άλλη, η προσωπική του ιστορία δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη δημόσια εικόνα του. Και το Met βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα σημαντικό ηθικό ερώτημα: να αναγνωρίσει έναν μεγάλο δημιουργό χωρίς να εξωραΐσει τον άνθρωπο πίσω από το έργο του. Η συζήτηση, πάντως, έχει ήδη ξεκινήσει, πολύ πριν ανοίξουν οι πόρτες της έκθεσης.
Πηγές: Deadline, The Metropolitan Museum of Art
