Για δεκαετίες, η εικόνα της Oxford Street ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τα κόκκινα double-decker λεωφορεία, τα μαύρα ταξί του Λονδίνου, την αδιάκοπη κίνηση και το ατελείωτο shopping. Από τις 26 Οκτωβρίου, όμως, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία της βρετανικής πρωτεύουσας περνά σε μια νέα εποχή. Σχεδόν ένα χιλιόμετρο της διάσημης shopping street είναι πλέον μόνιμα κλειστό στην κυκλοφορία, σηματοδοτώντας μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές στη σύγχρονη ιστορία της.
Η πρώτη φάση της πεζοδρόμησης αφορά το τμήμα από την Orchard Street έως τη Great Portland Street, κοντά στην Oxford Circus. Στη συγκεκριμένη ζώνη δεν επιτρέπονται πλέον αυτοκίνητα, λεωφορεία, ταξί, private hire vehicles, ποδήλατα, e-bikes, e-scooters και pedicabs. Εξαιρούνται τα mobility scooters και τα οχήματα έκτακτης ανάγκης, ενώ οι ανεφοδιασμοί των καταστημάτων επιτρέπονται μεταξύ 00:00 και 07:00.
Από τον δρόμο στο δημόσιο χώρο
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την κυκλοφορία. Αποτελεί το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου σχεδίου μεταμόρφωσης της Oxford Street σε έναν περισσότερο ανοιχτό, πράσινο και φιλόξενο δημόσιο χώρο. Μέσα στους επόμενους μήνες προβλέπονται περισσότερα από 50 νέα δέντρα, πάνω από 100 καθίσματα, δύο νέες πλατείες, χώροι ανάπαυσης, τραπεζοκαθίσματα, νέος φωτισμός και βελτιωμένη σήμανση. Οι πρώτες μόνιμες παρεμβάσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν την άνοιξη του 2027.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη διαμόρφωση τμημάτων του δρόμου σε ενιαίο επίπεδο με τα πεζοδρόμια, δημιουργώντας περισσότερο χώρο για στάση, εκδηλώσεις και δημόσιες δραστηριότητες. Η λογική είναι να μετατραπεί η Oxford Street από έναν δρόμο που κυρίως διασχίζει κανείς σε έναν προορισμό όπου μπορεί να παραμείνει περισσότερο.
Γιατί αλλάζει τώρα η Oxford Street;
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο διάσημος δρόμος, παρά την τεράστια εμπορική του δύναμη, αντιμετωπίζει μια σειρά από προκλήσεις. Η πανδημία, η άνοδος του online shopping και η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες έχουν επηρεάσει την κίνηση και τη δυναμική της περιοχής.
Σύμφωνα με στοιχεία της Greater London Authority, η Oxford Street υποδέχεται περίπου 120 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, ενώ το 2022 η ευρύτερη περιοχή συνέβαλε περίπου £25 δισ. στην οικονομία του Λονδίνου. Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2024 το footfall είχε υποχωρήσει στο 57% των επιπέδων του 2006, σημαντικά χαμηλότερα από αντίστοιχες περιοχές όπως η Bond Street και η Regent Street.
Και κάπου εδώ βρίσκεται το παράδοξο: η Oxford Street εξακολουθεί να είναι ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς δρόμους στον κόσμο, όμως η εμπειρία που προσφέρει δεν ανταποκρίνεται πλέον απόλυτα στη διεθνή της φήμη. Η συμφόρηση, η έλλειψη χώρων πρασίνου και ξεκούρασης, αλλά και η γενικότερη υποβάθμιση του retail περιβάλλοντος έχουν οδηγήσει στην ανάγκη για μια νέα προσέγγιση.
Ένα νέο κεφάλαιο για το shopping
Η πεζοδρόμηση αποτελεί μέρος μιας επένδυσης και ευρύτερης στρατηγικής για την αναγέννησή της. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας προορισμός που θα συνδυάζει το παραδοσιακό retail με την εστίαση, την ψυχαγωγία, τον πολιτισμό και τις δημόσιες εκδηλώσεις, επαναφέροντας τη διάσημη λεωφόρο στον διεθνή χάρτη των μεγάλων urban destinations.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό και για το ίδιο το shopping culture του Λονδίνου. Ο γνωστός σε όλους δρόμους υπήρξε για δεκαετίες συνώνυμο με μεγάλα πολυκαταστήματα και flagship stores. Ονόματα όπως τα Selfridges και John Lewis εξακολουθούν να αποτελούν σημεία αναφοράς, όμως το retail τοπίο έχει αλλάξει σημαντικά, με αρκετά ιστορικά καταστήματα να έχουν κλείσει τα τελευταία χρόνια.
Τώρα, η βρετανική πρωτεύουσα επιχειρεί να κάνει κάτι περισσότερο από το να προστατεύσει έναν ιστορικό εμπορικό δρόμο: θέλει να τον επαναπροσδιορίσει.
Η άλλη πλευρά της αλλαγής
Όπως κάθε μεγάλη αστική παρέμβαση, έτσι και η πεζοδρόμηση της Oxford Street δεν έχει γίνει χωρίς αντιδράσεις. Οι επικριτές της φοβούνται ότι η απομάκρυνση της κυκλοφορίας θα μεταφέρει την κίνηση στους γύρω μικρότερους δρόμους, δημιουργώντας νέα προβλήματα συμφόρησης και πρόσβασης. Έχουν επίσης εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με την προσβασιμότητα και την εξυπηρέτηση κατοίκων και εργαζομένων της περιοχής. Οι αρχές, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι η νέα διαμόρφωση θα δημιουργήσει έναν ασφαλέστερο και πιο ευχάριστο χώρο για τους πεζούς, ενώ η μεταφορά των λεωφορειακών διαδρομών σε κοντινούς δρόμους και η ύπαρξη σταθμών του Underground και της Elizabeth line σε μικρή απόσταση διατηρούν την πρόσβαση στην περιοχή.
Η Oxford Street όπως δεν την έχουμε ξαναδεί
Η εικόνα των πρώτων ημερών είναι ήδη διαφορετική: εκεί όπου μέχρι πρόσφατα κινούνταν ασταμάτητα λεωφορεία και ταξί, οι πεζοί έχουν πλέον περισσότερο χώρο. Και ενώ το project βρίσκεται ακόμη στην αρχή του, η αλλαγή είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μοιάζει σχεδόν συμβολική.
