Για τον δημιουργό πίσω από το OFAA - Furniture for Non-Ordinary Living, Χρήστο Καλιεντζίδη, το design μοιάζει περισσότερο με μια διαρκή διαδικασία αναζήτησης: έναν τρόπο να παρατηρεί τον κόσμο, να αμφισβητεί όσα θεωρούμε δεδομένα και να εξερευνά τη σχέση ανάμεσα στη σκέψη, τη μορφή και την ύλη. Με έδρα την Αθήνα τα τελευταία δυόμισι χρόνια, κινείται ανάμεσα στον σχεδιασμό, την κατασκευή και τον πειραματισμό, έχοντας ως βασικά υλικά τον χάλυβα και το αλουμίνιο - αντικείμενα που δεν αντιμετωπίζει μόνο ως μέσα, αλλά και ως «συνομιλητές» στη δημιουργική διαδικασία.

Το OFAA λειτουργεί ως ένας χώρος όπου οι ιδέες αποκτούν υλική υπόσταση, ενώ κάθε αντικείμενο μοιάζει να κουβαλά ένα κομμάτι από τις σκέψεις, τις επιρροές και τις προσωπικές αναζητήσεις του δημιουργού του. Από τον τριγωνικό καθρέφτη που στάθηκε η αφετηρία ενός νέου δρόμου, μέχρι το 003 – side table, που τον έκανε να αποφασίσει πως θέλει να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο «με όποιο κόστος», το design δεν είναι μόνο ένα επάγγελμα, αλλά και ένας τρόπος να υπάρχει και να σκέφτεται.

Με αφετηρία την περιέργεια, την «ανησυχία» και τη διαρκή αναζήτηση, γνωρίζουμε καλύτερα τον άνθρωπο και τον σχεδιαστή πίσω από το OFAA - Furniture for Non-Ordinary Living.

Αν έπρεπε να περιγράψετε με λίγα λόγια αυτό που κάνετε τι θα λέγατε;

Για μένα, το να είσαι σχεδιαστής σημαίνει να είσαι ένας άνθρωπος που σκέφτεται — όχι μόνο γύρω από τα αντικείμενα, αλλά γύρω από την ίδια τη ζωή. Απαιτεί ένα συγκεκριμένο θάρρος, γιατί το να σκέφτεσαι σημαίνει επίσης να αμφισβητείς διαρκώς αυτά που βλέπεις, αυτά που γνωρίζεις και αυτά που έχεις διδαχθεί. Ένας σχεδιαστής πρέπει να είναι περίεργος, να έχει τη διάθεση να ασχοληθεί με σχεδόν τα πάντα και να μην φοβάται να βάλει τα χέρια του σε διαφορετικά πεδία. Η έμπνευση μπορεί να έρθει από οπουδήποτε, αλλά χρειάζεται υπομονή για να μπορέσεις να την αναγνωρίσεις. Με αυτή την έννοια, βλέπω τον σχεδιαστή ως έναν τεχνίτη της σκέψης. 

Πού σας πετυχαίνουμε αυτήν την περίοδο; 

Αυτήν την περίοδο βρίσκομαι στην Αθήνα, όπου κατοικώ και εργάζομαι τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Κάπου ανάμεσα στην Κυψέλη, τον Βοτανικό και το Κέντρο. 

Με τρεις λέξεις, πώς θα περιγράφατε τη σχεδιαστική σας φιλοσοφία; 

Ανησυχία – Περιέργεια – Αναζήτηση. 

Κι αν έπρεπε να δώσετε έναν ορισμό στο design, ποιος θα ήταν αυτός; 

Θεωρώ πως στο design, ως μια μορφή τέχνης και έκφρασης, δε μπορεί να αποδοθεί ένας ορισμός που να εκφράζει όλα όσα εμπεριέχει. Ωστόσο, αυτό που εκφράζει περισσότερο εμένα, είναι πως αποτελεί ένα πεδίο αναζήτησης του εαυτού.

Γιατί “OFAA” και γιατί τα συγκεκριμένα υλικά;

Το OFAA είναι, κατά κάποιον τρόπο, ο συνδυασμός όλων των ιδεών και της πνευματικής ανησυχίας που κουβαλάω μέσα μου. Από τη στιγμή που κατέληξα σε αυτόν τον τίτλο, ένιωσα ότι ξεκίνησε κι ένα ταξίδι. Έδωσε, κατά κάποιον τρόπο, σάρκα και οστά σε κάτι που μέχρι εκείνη τη στιγμή υπήρχε κυρίως ως σκέψη και ως εσωτερική ανάγκη.

Ο χάλυβας και το αλουμίνιο είναι υλικά που, εκ φύσεως, προσφέρουν πολλαπλές κατασκευαστικές δυνατότητες. Για να μπορέσεις όμως πραγματικά να τα κατανοήσεις, χρειάζεται γνώση, παρατήρηση και συνεχής πειραματισμός, να ανακαλύψεις σταδιακά τον δικό τους κόσμο και να καταλάβεις πώς μπορείς να συνεργαστείς μαζί τους. Τα αντιλαμβάνομαι σχεδόν σαν ζωντανούς οργανισμούς. Δεν μπορείς απλώς να τους επιβάλεις μια μορφή, αλλά πρέπει, σε κάποιο βαθμό, να «ακούσεις» τι μπορούν να σου δώσουν και να αφήσεις το ίδιο το υλικό να συμμετέχει στη διαδικασία του σχεδιασμού του επίπλου.

Παράλληλα, η απλότητα, η καθαρότητα, η ακρίβεια αλλά και η δυναμική τους με ελκύουν σε ένα πιο προσωπικό επίπεδο. Μέσα από αυτά δεν μπορώ μόνο να κατασκευάσω, αλλά και να εξερευνήσω τη σχέση ανάμεσα στη σκέψη, τη μορφή και την ύλη. Γι’ αυτό εξάλλου συνεχίζω να επιστρέφω σε αυτά.

Ποιο κομμάτι της διαδικασίας της δουλειάς σας είναι το αγαπημένο σας;

Αφού αποτυπωθεί η ιδέα που στριφογυρνά στο μυαλό μου μέρες και νύχτες, η αγαπημένη μου διαδικασία είναι η επίλυση των κατασκευαστικών λεπτομερειών και οι τεχνικές που ορίζουμε με τον συνεργάτη μου, Θέμη Ιστατιάδη, ώστε να υλοποιήσουμε το έργο. Είναι μια διαδικασία συλλογικής νοημοσύνης που ταυτοχρόνως βοηθά και τους δύο να εξελίσσουμε τόσο την ιδέα, όσο και τη δουλειά μας ξεχωριστά.

Τι παίζει στο repeat στα ηχεία σας όταν σχεδιάζετε; 

Τον τελευταίο καιρό όταν σχεδιάζω, ακούω το άλμπουμ “Dark Poetry” των Vodka Juniors. 

Ποιος άνθρωπος είχε τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σας; 

Πέρα από την οικογένειά μου και τους πολύ κοντινούς μου ανθρώπους, τα τελευταία χρόνια έχουν ασκήσει επιρροή τόσο στον καλλιτεχνικό, όσο και στον επαγγελματικό μου κόσμο άνθρωποι που συναναστρέφομαι και συνεργάζομαι καθημερινά. Αν πρέπει να αναφέρω ένα άτομο αυτό είναι ο Διονύσης Δικέφαλος, συνάδελφος μα πάνω απ’ όλα φίλος, που με βοήθησε πολύ στο ξεκίνημα αυτού του ταξιδιού. 

Ένας νέος άνθρωπος του χώρου που θαυμάζετε είναι… 

Ο Sam Chermayeff, ένα άτομο με αξιοθαύμαστη ριζοσπαστική σκέψη.

Κι όταν η έμπνευση δεν έρχεται, τι κάνετε; 

Για να είμαι ειλικρινής όταν δεν υπάρχει έμπνευση η ψυχολογία μου δεν είναι στα καλύτερά της, καθώς συνδέεται άμεσα με την δημιουργική μου ικανότητα και αντοχή. Σε αυτές τις περιπτώσεις ανατρέχω σε παλαιότερες ιδέες, τις αναλύω από την αρχή, τις επανεξετάζω και αυτό είναι κάτι που με βοηθά να σταθώ ξανά στα πόδια μου και να γεννηθούν νέες σκέψεις και ιδέες. 

Ποιο ρίσκο τολμήσατε και δεν το μετανιώσατε μέχρι σήμερα; 

Πριν από 3 χρόνια σχεδόν, παρουσιάστηκε η ευκαιρία να εργαστώ σε ένα πολύ γνωστό αρχιτεκτονικό γραφείο στην Αθήνα. Χωρίς δεύτερη σκέψη, μέσα σε λίγο καιρό μάζεψα όλα τα πράγματα μου και ήρθα από την Θεσσαλονίκη στην πρωτεύουσα, Ήταν ένα δύσκολο βήμα, καθώς άφησα πίσω μου αγαπημένους ανθρώπους και εδώ δεν γνώριζα κανέναν. Ακόμη και σήμερα η μητέρα μου μού λέει πως «έκανες ένα άλμα στο κενό». 

Τι σας βοηθά να επανέρχεστε όταν μια μέρα πάει στραβά;  

Ο ύπνος, η μουσική, δύο-τρεις κουβέντες με φίλους και μια βόλτα στο Πεδίον του Άρεως. 

Αν έπρεπε να πάρουμε ένα στοιχείο από τη σημερινή επικαιρότητα για να εμπνευστούμε ποιο θα ήταν κατά βάση και γιατί;  

Η απομάκρυνση από τις αισθήσεις. 

Νομίζω ότι αποτελεί ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της εποχής που διανύουμε, καθώς ζούμε όλο και περισσότερο μέσα από οθόνες, εικόνες, πληροφορίες και ψηφιακές εμπειρίες Η άμεση επαφή και εμπειρία του κόσμου γύρω μας, μέσω του συνόλου των αισθήσεών μας, φαίνεται να έχει συνεχώς μικρότερη σημασία για τις ζωές μας. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα το πώς η σταδιακή απομάκρυνση από την άμεση αισθητηριακή εμπειρία - μέσα στην πόλη, στην κοινωνία, αλλά και στην καθημερινότητά μας - επηρεάζει τη σχέση μας με το σώμα, τον νου και τελικά με το ίδιο το περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Αν έπρεπε, λοιπόν, να αντλήσω ένα στοιχείο, αυτό θα ήταν αυτή η σχέση μας με τις αισθήσεις. Θα με ενδιέφερε να επιστρέψω σε κάποια βασικά και ίσως φαινομενικά ήδη εξερευνημένα ζητήματα - την αφή, την υφή, το βάρος, τη θερμοκρασία, τον ήχο, την κλίμακα - και να δω πώς μπορούν να επαναπροσδιοριστούν μέσα από τον σχεδιασμό.

Πιστεύω ότι πολλές φορές, επιστρέφοντας σε κάτι που θεωρούμε ήδη γνωστό ή εξαντλημένο, μπορούμε να ανακαλύψουμε νέες διαστάσεις της δυναμικής του και να κατανοήσουμε βαθύτερα τη συμβολή του στον τρόπο με τον οποίο ζούμε. 

Υπάρχει κάποιο αντικείμενο που έχετε στο σπίτι σας και δεν θα αντικαθιστούσατε ποτέ κι αν ναι, γιατί; 

Είναι ένας μεγάλος καθρέπτης τριγωνικού σχήματος, μια ιδέα που μου γεννήθηκε όταν μετακόμισα στο σπίτι που κατοικώ σήμερα. Ήταν το πρώτο αντικείμενο που με έκανε να στραφώ προς αυτό το δημιουργικό μονοπάτι. 

Ποιο είναι το πιο προσωπικό κομμάτι που έχετε σχεδιάσει μέχρι σήμερα και τι λέει για εσάς; 

Το 003 – side table. Είναι ένα παλίμψηστο επιρροών και ιδεών που είχα τον καιρό που το σχεδίασα. Όταν το είδα να παίρνει μορφή ήμουν τόσο συγκινημένος υπαρξιακά, που αποφάσισα να ακολουθήσω αυτό που κάνω με όποιο κόστος.

Πόσο χώρο καταλαμβάνει το design στη ζωή σας όταν κλείνει η πόρτα του studio; 

Από τη στιγμή που ξυπνάω έως και πριν κοιμηθώ, περιστρέφεται ασταμάτητα στο νου μου. 

Αν μπορούσατε να σχεδιάσετε ένα αντικείμενο για έναν άνθρωπο που θαυμάζετε, ποιον θα διαλέγατε και τι θα του φτιάχνατε; 

Ένας άνθρωπος που θαυμάζω είναι ο αδερφός μου. Θα του έφτιαχνα λοιπόν ένα πολύ ιδιαίτερο σκάκι, για να μη το βλέπει μόνο μέσα από την οθόνη του κινητού. 

Τι θα θέλατε να έχει μείνει από εσάς σε δέκα χρόνια - ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, μια αισθητική, ένας τρόπος σκέψης ή κάτι άλλο; 

Δεν είμαι θαυμαστής της έννοιας της κληρονομιάς έτσι όπως εκλαμβάνεται σήμερα, ωστόσο θα ήθελα να μείνει ο τρόπος σκέψης μου. 

Αγαπημένο design έργο, “don’t miss” ταινία και βιβλίο στο κομοδίνο;  

Το αγαπήμενο μου design έργο είναι η περίφημη πολυθρόνα ‘Alta Lounge chair’ του Oscar Niemeyer. 

Ταινία don’t miss: The Arrival από τον Dennis Villeneuve και ένας από τους κύριους λόγους είναι πως έχει μία από τις αγαπημένες μου μουσικές συνθέσεις, το ‘On The Nature of Daylight’ του Max Richter. 

Αυτή τη στιγμή στο κομοδίνο μου βρίσκεται το «Η Ακύρωση του Μέλλοντος» του Mark Fisher.

Φωτογραφίες Sabrina Brodescu