Με background στη μόδα και το design και με μια διαρκή ανάγκη να εξερευνά διαφορετικούς τρόπους έκφρασης, η Pavlina Bechrakis έχει τα τελευταία χρόνια στραφεί ακόμη πιο συνειδητά στην τέχνη, δημιουργώντας παράλληλα το I AM ART Athens, έναν χώρο αφιερωμένο στη σύγχρονη δημιουργία, την έμπνευση και τη συνάντηση ανθρώπων με κοινό ενδιαφέρον για την τέχνη. Η δική της προσέγγιση ξεκινά από το προσωπικό βίωμα και αφήνει χώρο στο απρόβλεπτο, στην αυθόρμητη κίνηση και σε όσα μπορούν να προκύψουν στην πορεία ενός έργου. Σήμερα, την ενδιαφέρει ακόμη περισσότερο η σχέση ανάμεσα στο έργο και τον θεατή, αναζητώντας τρόπους ώστε η τέχνη να γίνεται μια εμπειρία που δεν περιορίζεται στην παρατήρηση. 

Με αφορμή τη δημιουργική της διαδρομή, μιλήσαμε για την έμπνευση, τα ρίσκα, τον χρόνο, την ανάγκη για ελευθερία, αλλά και για το επόμενο βήμα που θέλει να κάνει στην τέχνη.

Πού σας πετυχαίνουμε αυτήν την περίοδο;

Βρίσκομαι στο I AM ART Athens, στον χώρο που δημιούργησα στην Αθήνα και έχει γίνει πλέον το δημιουργικό μου σπίτι. Βρίσκομαι σε μια πολύ δημιουργική φάση, δουλεύοντας πάνω στα δικά μου έργα, νέα projects και εκθέσεις, αλλά και πάνω σε workshops και δράσεις που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά στην τέχνη και στη δημιουργικότητά τους. Μετά από αρκετά χρόνια στον χώρο της μόδας και του design, αυτή την περίοδο έχω επιλέξει να δώσω περισσότερο χώρο στην προσωπική μου καλλιτεχνική έκφραση.

Με τρεις λέξεις, πώς θα περιγράφατε τη σχεδιαστική φιλοσοφία σας;

Ανατρεπτική. Αφαιρετική. Αισθησιακή.

Κι αν έπρεπε να δώσετε έναν ορισμό στην Τέχνη, ποιος θα ήταν αυτός;

Για μένα, είναι αυτό που σε κάνει να νιώθεις. Δεν χρειάζεται να είναι όμορφη, ούτε να την καταλαβαίνουν όλοι. Μπορεί να είναι κάτι που βγάζεις από μέσα σου επειδή απλά δεν γίνεται να κάνεις αλλιώς. Έτσι τη βλέπω κι εγώ, σαν έναν τρόπο να είμαι ελεύθερη και αληθινή.

Τι παίζει στο repeat στα ηχεία σας όταν σχεδιάζετε;

«Κολλάω» ανά περιόδους με διαφορετικά κομμάτια και τα ακούω ξανά και ξανά. Τώρα, για παράδειγμα, ακούω πολύ Red Hot Chili Peppers. Κάπως πάντα καταλήγω να ακούω αυτό που ταιριάζει περισσότερο με κάτι που ζω.

Ποιος άνθρωπος είχε τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σας;

Η γιαγιά μου με έχει επηρεάσει βαθιά. ‘Όχι μόνο με τον τρόπο που αντιμετωπίζει τη ζωή, με τη δύναμη και την επιμονή της, αλλά και καλλιτεχνικά, μέσα από την ευαισθησία και την αγάπη της για την τέχνη. Οι αξίες και η ματιά της απέναντι στον κόσμο της τέχνης έχουν διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό και τον τρόπο με τον οποίο εκφράζομαι δημιουργικά.

Ένας νέος άνθρωπος του χώρου/γενικά που πιστεύετε πως το μέλλον του διαγράφεται λαμπρό;

Υπάρχουν πάρα πολλοί νέοι καλλιτέχνες που είναι πολύ ταλαντούχοι και αξιοσημείωτοι και πιστεύω ότι έχουν ένα λαμπρό μέλλον μπροστά τους. Δεν θα ήθελα, όμως, να αναφέρω μόνο έναν, γιατί θα το θεωρούσα πολύ άδικο.

Ποια αποτυχία σας αποδείχθηκε τελικά δώρο;

Ανταγωνίζομαι μονίμως τον εαυτό μου, θέλω συνεχώς να γίνομαι καλύτερη και δεν είμαι ποτέ πραγματικά ευχαριστημένη ή ευτυχισμένη με όσα καταφέρνω. Κι όμως, μέσα από αυτή τη διαρκή προσπάθεια και την ανάγκη να ξεπερνάω το «εγώ» μου, γίνομαι συνεχώς καλύτερη. Αυτή είναι, νομίζω, η τραγική αλήθεια κάθε δημιουργικού ανθρώπου.

Ποιο κομμάτι της διαδικασίας της δουλειάς σας είναι το αγαπημένο σας;

Η αρχή. Η πρώτη σκέψη, η σπίθα, η έμπνευση που πετάγεται ξαφνικά και ζητά χώρο. Είναι εκείνη η στιγμή που κάτι μέσα σου ξυπνά ένα συναίσθημα, μια εικόνα, μια ιδέα που δεν κρατιέται και θέλει να ειπωθεί.

Κι όταν η έμπνευση δεν έρχεται, τι κάνετε;

Σταματάω. Δεν πιέζω τον εαυτό μου να δημιουργήσει με το ζόρι. Αφήνω τη σκέψη να ησυχάσει και δίνω χρόνο στην έμπνευση να επιστρέψει μόνη της.

Ποιο ρίσκο τολμήσατε και δεν το μετανιώσατε;

Να αφήσω τη σταθερή μου δουλειά στη μόδα. Δεν είμαι σίγουρη ότι δεν το μετάνιωσα, κάποιες στιγμές μου λείπει πάρα πολύ. Απλώς, χρονικά δεν έβγαινε να τα κάνω όλα και επέλεξα να ακολουθήσω το πάθος μου για την τέχνη.

Ποιον άτυπο κανόνα της ζωής απολαμβάνετε να σπάτε;

Να μην ακολουθώ πάντα τον «ασφαλή» δρόμο. Δεν μου αρέσει η ιδέα ότι πρέπει να έχουμε όλα τα πράγματα στη ζωή μας τακτοποιημένα και να μένουμε σε κάτι απλά επειδή είναι σίγουρο. Όταν νιώθω ότι κάτι μέσα μου έχει αλλάξει, προτιμώ να το ακολουθώ, ακόμα κι αν δεν ξέρω πού θα με βγάλει. Έχω πάρει αρκετά τέτοια ρίσκα στη ζωή μου και παρόλο που κάποιες φορές τα αμφισβητώ, τελικά μάλλον αυτό είναι που με κρατάει ζωντανή.

Υπάρχει κάποιο έργο που έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά σας; Είτε δικό σας, είτε όχι.

Η Guernica του Picasso. Όχι μόνο για το ίδιο το έργο, αλλά για το πόσο δυνατά μπορεί να επικοινωνήσει ένα συναίσθημα και μια ολόκληρη εποχή χωρίς να χρειάζεται να σου εξηγήσει τίποτα. Είναι από τα έργα που κάθε φορά που τα κοιτάω, βλέπω κάτι διαφορετικό.

Τι δε διαπραγματεύεστε πια όπως παλιά;

Τον χρόνο μου. Νομίζω ότι είναι το πιο πολύτιμο πράγμα που έχουμε και ταυτόχρονα, αυτό που πιο εύκολα χαραμίζουμε. Αν μπορούσα να δημιουργήσω κάτι που θα ήθελα να έχω περισσότερο στη ζωή μου, θα ήταν περισσότερος χρόνος.

Τι σας βοηθά να επανέρχεστε όταν μια μέρα πάει στραβά;

Η απομόνωση. Μου αρέσει να μένω μόνη μου, να κλείνω λίγο τον κόσμο απ’ έξω και να έχω τον δικό μου χώρο και χρόνο. Εκεί συνήθως γεννιούνται και οι περισσότερες ιδέες μου. Δεν τη βλέπω σαν μοναξιά, αλλά σαν έναν τρόπο να επανασυνδέομαι με τον εαυτό μου.

Ποιο είναι το πιο δύσκολο «όχι» που έχετε μάθει να λέτε;

Νομίζω αυτό που λέω στον εαυτό μου. Το να πεις όχι σε ανθρώπους, καταστάσεις ή επιλογές που αγαπάς, όταν καταλαβαίνεις ότι δεν σου κάνουν πια καλό είναι περίπλοκο. Μου πήρε χρόνο να μάθω ότι το να επιλέγω εμένα δεν σημαίνει ότι απορρίπτω τους άλλους.

Υπάρχει κάποια στιγμή που έχει μείνει στη μνήμη σας και επιστρέφει, με κάποιον τρόπο, στη δουλειά σας;

Πολλές. Νομίζω ότι τελικά ό,τι ζούμε κάπου επιστρέφει στη δουλειά μας, ακόμα κι αν δεν το καταλαβαίνουμε εκείνη τη στιγμή. Ένα βλέμμα, μια σχέση, μια απώλεια, μια πολύ έντονη περίοδος. Μπορεί να περάσει καιρός και ξαφνικά να το δω μπροστά μου σε έναν πίνακα. Δεν προσπαθώ πάντα να το κάνω συνειδητά, απλώς η δουλειά μου είναι ένας τρόπος να επεξεργάζομαι όσα μου συμβαίνουν.

Ποια είναι η ιστορία του “iamartathens” και τι θα θέλατε να πετύχετε με αυτό;

Ξεκίνησε από την ανάγκη μου να δημιουργήσω έναν χώρο όπου η τέχνη θα μπορεί να επικοινωνεί άμεσα με τους ανθρώπους και την καθημερινότητά τους. Ήθελα να μοιραστώ τη δική μου ματιά, αλλά και να ανοίξω έναν διάλογο γύρω από τη σύγχρονη δημιουργία, την έμπνευση και τις προσωπικές ιστορίες που κρύβονται πίσω από κάθε έργο.

Με το “iamartathens” θα ήθελα να δημιουργήσω μια κοινότητα ανθρώπων που αγαπούν την τέχνη, να αναδείξω νέους δημιουργούς και να κάνω την επαφή με την τέχνη πιο άμεση, προσιτή και ουσιαστική. Στόχος μου είναι να εξελιχθεί σε έναν ζωντανό χώρο ανταλλαγής ιδεών, όπου κάθε έργο μπορεί να γίνει αφορμή για επικοινωνία, σκέψη και έμπνευση.

Πόσο σημαντική είναι η προσωπική σας εμπειρία στη δημιουργία ενός έργου και πόσο χώρο αφήνετε σε κάτι που μπορεί να προκύψει τυχαία;

Είναι σχεδόν πάντα η αφετηρία. Όλα όσα έχω ζήσει, όσα νιώθω και όσα με απασχολούν περνάνε με κάποιον τρόπο στη δουλειά μου, ακόμη κι αν δεν το καταλαβαίνω τη στιγμή που δημιουργώ. Από εκεί και πέρα, αφήνω πολύ χώρο στο τυχαίο. Μου αρέσει να μην έχω πάντα τον απόλυτο έλεγχο. Ένα λάθος, μια πινελιά που δεν περίμενα ή κάτι που προκύπτει εκείνη τη στιγμή μπορεί τελικά να γίνει το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του έργου. Νομίζω ότι εκεί βρίσκεται και ένα μεγάλο μέρος της μαγείας της δημιουργίας.

Όταν κλείνει η πόρτα του «ατελιέ» τι μένει;

Το συναίσθημα ότι είμαι ικανή για τα πάντα. Ότι μπορώ να δημιουργήσω κάτι από το τίποτα, να δοκιμάσω, να αποτύχω, να ξαναρχίσω και να βρω τον δικό μου τρόπο. Νομίζω ότι αυτό είναι και το πιο σημαντικό πράγμα που μου δίνει η τέχνη: μια αίσθηση ελευθερίας και δύναμης.

Τι σημαίνει για εσάς σήμερα να γίνεται ο θεατής μέρος του έργου και όχι απλώς παρατηρητής του;

Έχω κάνει αρκετές θεματικές εκθέσεις που έχουν να κάνουν με το σήμερα, την εποχή που ζούμε και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο γύρω μας. Αυτό που με ενδιαφέρει τώρα, όμως, είναι να πάω ένα βήμα παραπέρα. Θέλω ο θεατής να μην μένει απλώς απέναντι από ένα έργο, αλλά να αλληλοεπιδράσει μαζί του στην πράξη. Να γίνει μέρος του έργου, να το αγγίξει, να το επηρεάσει, να αφήσει κάτι δικό του πίσω. Αυτό είναι το νέο μου πλάνο και αυτό είναι που με ιντριγκάρει περισσότερο αυτή την περίοδο: να κάνω την τέχνη μια πραγματική εμπειρία και όχι απλώς κάτι που κοιτάμε.

Η τέχνη είναι μια μορφή «τοποθέτησης». Θεωρείτε πολυτέλεια ή ευθύνη με βάση τα σημερινά δεδομένα;

Νομίζω ότι η τέχνη είναι ένας τρόπος να παίρνεις θέση, να παρατηρείς την εποχή σου και να ανοίγεις μια συζήτηση. Ειδικά σήμερα, που όλα αλλάζουν τόσο γρήγορα, θεωρώ σημαντικό να υπάρχουν άνθρωποι που δημιουργούν και καταγράφουν αυτό που συμβαίνει γύρω τους, ο καθένας με τη δική του ματιά. Δεν πιστεύω ότι ένας καλλιτέχνης πρέπει απαραίτητα να δίνει απαντήσεις. Μπορεί απλώς να κάνει τις σωστές ερωτήσεις.

Αγαπημένη έκθεση , don’t miss ταινία και βιβλίο στο κομοδίνο;

Είναι δύσκολο να διαλέξω. Πρόσφατα επισκέφτηκα το μουσείο Prado και μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα με τη συλλογή πάρα πολύ.

Don’t miss ταινία: The game, με τον Michael Douglas

Βιβλίο στο κομοδίνο: Ρόσχαλντε του Χέρμαν Έσσε

Φωτογραφίες