Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη που δεν σταματά να αποκαλύπτει νέες πτυχές της, με ιστορίες κρυμμένες πίσω από επιβλητικές προσόψεις, ιστορικά κτίρια και γνώριμες γειτονιές. Αυτήν ακριβώς τη διαφορετική ματιά μάς προσφέρει εδώ και 15 χρόνια το Open House Thessaloniki, ανοίγοντας τις πόρτες μερικών από τα πιο ξεχωριστά κτίρια της πόλης. Λίγο πριν από τη φετινή διοργάνωση, η Κατερίνα Δουδούμη μοιράζεται μαζί μας όσα αξίζει να ανακαλύψουμε, ανατρέχει στις πιο ιδιαίτερες στιγμές του θεσμού και μας ξεναγεί στη δική της Θεσσαλονίκη, αποκαλύπτοντας αγαπημένες γειτονιές, κρυμμένα αρχιτεκτονικά διαμάντια και γωνιές γεμάτες ιστορία.
Βρισκόμαστε λίγες ημέρες πριν το Open House Thessaloniki 2026… Τι πρέπει να περιμένουμε από τη φετινή διοργάνωση;
Ξεκινάμε με τις παράλληλες δράσεις αυτό το Σαββατοκύριακο, τα Open Walks και Made in Thessaloniki, ξεναγήσεις για σχολεία και αρχιτεκτονικά γραφεία. Το πρόγραμμα κορυφώνεται με την κύρια δράση το επόμενο Σαββατοκύριακο, 21 και 22 Νοεμβρίου, που θα ανοίξουν 75 κτίρια στην πόλη. Η εκδήλωση πλαισιώνεται, επίσης, από τρεις διαγωνισμούς, τα Open Photo, Open Vote και Open your Map.
Φέτος, τα Open Walks περιλαμβάνουν δύο διαδρομές, η μία στο λιμάνι και η άλλη στις Εργατικές Κατοικίες Αγίας Κυριακής -έργο του αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη- στην Πυλαία. Όσον αφορά το Made in Thessaloniki, έχουμε ξεναγήσεις σε 32 χώρους δημιουργίας και παραγωγής μέσα στην πόλη. 16-19 Νοεμβρίου, οι ξεναγήσεις αυτές θα συνεχιστούν σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις εκτός πόλης, μεταξύ των οποίων στη βιομηχανική περιοχή της Σίνδου και στην Κεραμουργία Βορείου Ελλάδος στη Νέα Σάντα.
Ποια από τα φετινά highlights ξεχωρίζεις;
Είναι τα διάφορα εκλεκτικιστικά Μέγαρα, τόσο στο κέντρο όσο και στη Νέα Κρήνη, όπως το Μεγάρου Αλέγρα Εργάς, το Μέγαρο Μπενρουμπή, το διατηρητέο στη Δραγούμη και η έπαυλη Ζαχαράκη. Έχει πραγματικά πολύ ενδιαφέρον να δει κανείς τον τωρινό τρόπο κατοίκησης και χρήσης τους, να βιώσει τον χώρο από μέσα και να ανακαλύψει την ιστορία του.
Ποια στιγμή από την πορεία του Open House σε έκανε να νιώσεις ότι όλη αυτή η προσπάθεια αξίζει;
Είναι πολύ συγκινητικό να ακούω από τον κόσμο πως η οπτική του απέναντι στην πόλη έχει αλλάξει μέσω του Open House. Χαρακτηριστικό παράδειγμα φέτος, που έχουμε στην ομάδα μας έναν εθελοντή, ο οποίος ως παιδί ήταν επισκέπτης της πρώτης διοργάνωσης του θεσμού. Αποτέλεσε καθοριστική στιγμή στη ζωή του, καθώς τότε πήρε την απόφαση να σπουδάσει αρχιτεκτονική.
Υπάρχει κάποια ξενάγηση που σου έχει μείνει αξέχαστη;
Η ξενάγηση που μας είχε ο κάνει το 2012 ο διευθυντής του ΜΙΕΤ στη Βίλα Καπαντζή επί της Βασιλίσσης Όλγας, ταξιδεύοντας μας στη Θεσσαλονίκη των αρχών του 20ού αιώνα. Είδα την πόλη μέσα από μια εντελώς διαφορετική ματιά.
Φέτος, ο θεσμός κλείνει τα 15 του χρόνια… Πώς θα ήθελες να τον δεις να εξελίσσεται στα επόμενα 15;
Εύχομαι η πόλη να συνεχίσει να αγκαλιάζει το Open House, όπως άλλωστε κάνει όλα αυτά τα 15 χρόνια. Φυσικά, εξαιρετικά πολύτιμη παραμένει η στήριξη των εθελοντών και των φορέων μας, καθώς χωρίς αυτούς η εκδήλωση δε θα μπορεί να πραγματοποιείται. Ένας από τους στόχους του μέλλοντος είναι να πραγματοποιήσουμε δημιουργικές συνεργασίες με άλλους φορείς της πόλης, ώστε να προσφέρουμε ακόμα πιο ιδιαίτερες εμπειρίες στους κατοίκους και τους επισκέπτες.
Αλήθεια, πώς ξεκίνησε η δική σου πορεία στον κόσμο της αρχιτεκτονικής;
Μεγάλωσα σε μια οικογένεια μηχανικών, οπότε ίσως να ήταν και μονόδρομος. Από την άλλη, έτρεφα μια μεγάλη αγάπη για τις τέχνες, κι έτσι η αρχιτεκτονική ήταν ο κοινός τομέας μεταξύ μηχανικών και τεχνών. Στην πορεία, σπούδασα και αρχιτεκτονική τοπίου, ώσπου ο δρόμος με έβγαλε στο Open House!
Ποια είναι η γειτονιά της Θεσσαλονίκης που έχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά σου;
Το Ντεπώ, όπου μεγάλωσα. Στα μάτια μου παραμένει μια εξαιρετικά όμορφη γειτονιά και κυρίως οικεία, με πράσινο και ιστορικά κτίρια.
Κάτι που καμιά άλλη πόλη δεν έχει;
Η μακραίωνη και συνεχής κατοίκισή της εδώ και 2.300 χρόνια. Τα ίχνη της πολυπολιτισμικότητας και της ιστορίας της Θεσσαλονίκης είναι ανεξίτηλα.
Ένας δρόμος όπου ο χρόνος μοιάζει σαν να σταματά;
Το Τσινάρι στην Άνω Πόλη, το οποίο εξερεύνησα με αφορμή το Open House. Ένιωσα σαν να βρίσκομαι σε μια άλλη εποχή.
Και ποια θεωρείς πως είναι η πιο καλλιτεχνική γειτονιά αυτήν τη στιγμή;
Η πλατεία Μαβίλη, όπου διαρκώς ανοίγουν τις πόρτες τους νέες επιχειρήσεις και χώροι δημιουργίας. Μια γειτονιά που συνέχεια ανθίζει, κάτι που παρατηρούμε και μέσα από τις δράσεις του Made in Thessaloniki.
Είναι μεσάνυχτα σε μια πόλη άδεια. Πού σου αρέσει να περπατάς;
Aδιαμφισβήτητα στη Νέα Παραλία. Ο ανοιχτός ορίζοντας μου προσφέρει μια ψυχική ανάταση, αδειάζει το μυαλό μου και γεμίζουν οι μπαταρίες μου.
Ποιους χώρους τέχνης ξεχωρίζεις εδώ;
Το ΜΙΕΤ (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης), την Casa Bianca και το Αλκαζάρ που πρόσφατα άνοιξε ξανά τις πόρτες του.
Ένα καλά κρυμμένο αρχιτεκτονικό διαμάντι;
Ανακάλυψα πολλά τέτοια διαμάντια στην Άνω Πόλη: το Βυζαντινό Λουτρό, τον Τουρμπέ του Μουσά Μπαμπά, τον Όσιο Δαυίδ στην Ιερά Μονή Λατόμου και τον Άγιο Νικόλαο Ορφανό. Μοναδικοί χώροι που ακόμα παραμένουν λιγότερο γνωστοί στην πόλη.
Δεν πρέπει να φύγει κανείς από τη Θεσσαλονίκη, αν δε δοκιμάσει...
Το κλασικό και αγαπημένο κουλούρι Θεσσαλονίκης.
Κι αν δε δει...
Τους αρχαιολογικούς χώρους, την Αρχαία Αγορά, το Οκτάγωνο στην πλατεία Ναυαρίνου, το Ανάκτορο του Γαλερίου, σίγουρα τα μουσεία της πόλης και προφανώς τον Λευκό Πύργο.
Τρεις ακόμη λέξεις για τη δική σου Θεσσαλονίκη...
Ζωντανή, ατμοσφαιρική, νοσταλγική.
