fbpixel
Search
Σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και πιο παράλογος, ο Καραθάνος ανεβάζει την «Ειρήνη»

Σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και πιο παράλογος, ο Καραθάνος ανεβάζει την «Ειρήνη»

Η αριστοφανική ουτοπία επιστρέφει για να μας θυμίσει τι αξίζει να σώσουμε


Ένας τεράστιος χιμπατζής. Άνθρωποι που μοιάζουν να βγήκαν από τις σπηλιές. Έντονα χρώματα, άγρια βλάστηση, σώματα που κινούνται σαν να συμμετέχουν σε μια αρχέγονη τελετή. Στην «Ειρήνη» του Νίκου Καραθάνου τίποτα δεν θυμίζει τη συμβατική εικόνα μιας αριστοφανικής κωμωδίας. Κι όμως, μέσα σε αυτό το αλλόκοτο, σχεδόν ονειρικό σύμπαν, το ερώτημα παραμένει απολύτως σημερινό: πώς μιλάς για την ειρήνη σε έναν κόσμο που έχει μάθει να ζει με τον πόλεμο;

Η παράσταση που ολοκλήρωσε χθες τον πρώτο κύκλο των παραστάσεών της στην Επίδαυρο, ξεπερνώντας την αναπάντεχη διακοπή της πρεμιέρας της Παρασκευής εξαιτίας της έντονης βροχής, συνεχίζει πλέον την καλοκαιρινή της περιοδεία.

Όταν η τρέλα απαντά στην τρέλα

eirini-programma-giounanli-01688.jpg

Ο Αριστοφάνης γράφει την «Ειρήνη» το 421 π.Χ., μέσα στη δίνη του Πελοποννησιακού Πολέμου, σε μια Αθήνα εξαντλημένη από χρόνια συγκρούσεων και απωλειών. Και ίσως η πιο παράξενη, αλλά και πιο βαθιά πολιτική κίνηση του έργου να είναι ότι απέναντι σε έναν παράλογο κόσμο απαντά με κάτι ακόμη πιο παράλογο.

Στην εκδοχή του Νίκου Καραθάνου, η ιστορία μεταφέρεται σε έναν κόσμο άγριο, όπου μία ομάδα πλασμάτων μοιάζει να έχει ξεπηδήσει από μια ξεχασμένη εποχή. Άνθρωποι που θυμίζουν πρωτόγονη φυλή, φιγούρες ανάμεσα στο ζώο και το ανθρώπινο, ένας κόσμος γεμάτος υπερβολή και παράξενο χιούμορ. Εκεί ξεδιπλώνεται η αριστοφανική ιστορία της αναζήτησης της Ειρήνης, της χαμένης ισορροπίας που οι ήρωες προσπαθούν να φέρουν ξανά πίσω σε μια κοινωνία που έχει μάθει να ζει μέσα στην αναστάτωση.

Ο Καραθάνος δεν ενδιαφέρεται να κάνει τον Αριστοφάνη «τακτοποιημένο». Κρατά την τρέλα του έργου, τους αλλόκοτους χαρακτήρες και τη φαντασία του, αφήνοντας τη σκηνή να λειτουργήσει σαν ένας τόπος όπου το παράλογο ίσως είναι τελικά ο μόνος τρόπος να μιλήσεις για την πραγματικότητα.

Από τους «Όρνιθες» στην «Ειρήνη», μια τόλμη σκηνοθετικής διαδρομής

photo-credit-efi-gousi-webwidth-1280.jpg
Φωτογραφία: Έφη Γούση
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Νίκος Καραθάνος συναντά τον Αριστοφάνη. Οι «Όρνιθες» του, πριν από δέκα χρόνια, άφησαν το δικό τους αποτύπωμα, όχι γιατί επιχείρησαν να εκσυγχρονίσουν το έργο, αλλά γιατί το προσέγγισαν σαν έναν ζωντανό οργανισμό. Σε εκείνη τη δουλειά είχε ήδη φανεί η ανάγκη του να αναζητά πίσω από τα κλασικά κείμενα όχι τη φόρμα, αλλά την ψυχή τους: έναν κόσμο όπου το παράδοξο, η ποίηση, το χιούμορ και η βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για μια άλλη πραγματικότητα συνυπάρχουν. Αυτή είναι, άλλωστε, η σταθερά του θεάτρου του. Δεν σκηνοθετεί κλασικά έργα σαν να είναι μουσειακά εκθέματα. Χτίζει κόσμους. Και αν παρατηρήσουμε παραπάνω, οι ήρωές του δεν αντιμετωπίζονται σαν ρόλοι προς εκτέλεση, αλλά σαν άνθρωποι που πρέπει πρώτα να βιωθούν. Όπως έχει πει ο ίδιος σε συνέντευξή του στη LIFO, «τον ρόλο πρέπει να τον πάθεις, όχι να τον παίξεις».
eirini-programma-giounanli-01185.jpg
Ίσως γι’ αυτό η «Ειρήνη» να μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη στάση στη διαδρομή του. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στον Γιάννη Βασιλείου για το CNN Greece, ο ίδιος μίλησε για την ειρήνη ως μια «κούφια ευχή» στον σημερινό κόσμο και για την τέχνη όχι ως απλή ψυχαγωγία, αλλά ως μια διαδικασία που μπορεί να μας μετακινήσει. Και κάπου εκεί συναντιούνται με τον Αριστοφάνη, στην ιδέα ότι απέναντι σε μια παράλογη πραγματικότητα, η φαντασία δεν είναι φυγή, αλλά ένας άλλος τρόπος να την εξηγήσεις.


Miss Universe: μια ειρήνη από φτηνό όνειρo

parastasi-new-5-1024x576.jpg
Η πρώτη ματιά στον θίασο της «Ειρήνης» είναι αρκετή για να καταλάβουμε καλύτερα τον Καραθάνο. Οι ηθοποιοί δεν εμφανίζονται ως αρχαιοελληνικές φιγούρες, αλλά ως πλάσματα ενός σουρεάλ σύμπαντος, κάπου ανάμεσα σε μια πρωτόγονη φυλή, ένα παραμύθι και ένα μεταποκαλυπτικό πανηγύρι. Τα κοστούμια, τα σκηνικά και οι μάσκες συνθέτουν μια αισθητική που θυμίζει ζούγκλα, σπηλιές και τελετουργία, ενώ ταυτόχρονα αφήνουν χώρο για ποπ αναφορές και χιούμορ. Είναι ένας κόσμος που δεν ζητά να εξηγηθεί.
eirini-programma-giounanli-00819.jpg

Σε αυτό το σύμπαν, κάθε πρόσωπο μοιάζει να κουβαλά έναν μικρό συμβολισμό. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές και πολυσυζητημένες εικόνες της παράστασης είναι η Ζέτα Μακρυπούλια ως Ειρήνη, με την κορδέλα «Miss Universe» και το στέμμα της. Μόνο που στα χέρια του Καραθάνου τίποτα δεν μένει όπως το ξέρουμε. Το σύμβολο της βασίλισσας της ομορφιάς που πάντα ευχόταν παγκόσμια Ειρήνη με ένα τεράστιο χαμόγελο, μεταμορφώνεται σε κάτι ανάμεσα σε μια ξεχασμένη αισθητική των ’80s, ένα φτηνό διαφημιστικό, μια πινελιά από νυχτερινή πίστα και ένα σχεδόν σουρεαλιστικό σκηνικό εύρημα. Είναι ταυτόχρονα αστείο και θλιβερό.

Γιατί πίσω από την υπερβολή υπάρχει και μια ειρωνεία: η Ειρήνη, μια από τις μεγαλύτερες ανθρώπινες επιθυμίες, έχει γίνει συχνά μια λέξη που επαναλαμβάνεται εύκολα, ένα ωραίο σύνθημα, μια εικόνα χωρίς πραγματικό βάρος. 

Καραθάνος-Δεληβοριάς: ένας κοινός ρυθμός

f30444d2-fef8-df7a-0782-d6570d9611cc.jpg

Ο κόσμος του Καραθάνου θέλει μουσική που να μην κάθεται από πάνω του σαν διακόσμηση. Θέλει κάτι να κινείται μαζί του: να τρέχει, να σαρκάζει, να ξεφεύγει. Και κάπου εκεί μπαίνει ο Φοίβος Δεληβοριάς. Ίσως να μην υπάρχει και πιο συμβατή μουσική προσωπικότητα αυτή τη στιγμή για το συγκεκριμένο είδος! Ένας τραγουδοποιός που ξέρει να παίρνει το καθημερινό και να το «στραβώνει» λίγο, μέχρι να εμφανιστεί κάτι απρόβλεπτο.

Η μουσική του στην «Ειρήνη» δεν προσπαθεί να κάνει τον Αριστοφάνη πιο σοβαρό ή πιο μοντέρνο. Πατάει πάνω στον ρυθμό της γιορτής, του πανηγυριού, του παιχνιδιού. Έχει κάτι οικείο, γαργαλιστικό και κάτι αλλόκοτο μαζί, σαν να ακούς τραγούδια από έναν κόσμο που μοιάζει παλιός, αλλά δεν υπάρχει πουθενά. Έναν ήχο που ταιριάζει με τις πρωτόγονες φιγούρες, τα έντονα χρώματα και την παράξενη χαρά της παράστασης.

....................................

Ταυτότητα Παράστασης

Διασκευή - Πρωτότυπο Κείμενο – Τραγούδια: Φοίβος Δεληβοριάς

Σκηνοθεσία - Σύλληψη: Νίκος Καραθάνος

Συνεργασία στη σκηνοθεσία: Άγγελος Τριανταφύλλου

Συνεργάτις δραματουργός: Έρι Κύργια

Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη

Κοστούμια: Άγγελος Μέντης

Μουσική: Φοίβος Δεληβοριάς, Άγγελος Τριανταφύλλου

Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου

Κίνηση: Αμάλια Μπένετ

Χορογραφία: Αλέξανδρος Σταυρόπουλος

Σύμβουλος επί του αρχαίου κειμένου: Γιάννης Αστερής 

Βοηθοί σκηνοθέτες: Δημήτρης και Ορέστης Σταυρόπουλος

Βοηθός σκηνογράφου: Μαρία Καλοφούτη

Bοηθός β’ σκηνογράφου: Μαρίλια Διάφα

Βοηθός ενδυματολόγου: Αλεξάνδρα Αναστασία Φτούλη

Βοηθός σκηνοθέτη: Ναυσικά Κίρκη

Μακιγιάζ: Όλγα Φαλέι

Κομμώσεις: Θωμάς Γαλαζούλας

Φωτογραφίες promo: Ελίνα Γιουνανλή

Υπεύθυνη Περιοδείας: Κατερίνα Καμαρινοπούλου

Επικοινωνία - Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη

Social Media - Διαφήμιση: Renegade Media, Βασίλης Ζαρκαδούλας

Διεύθυνση παραγωγής: Έφη Πανουργιά

Εκτέλεση παραγωγής: Γιάννης Κουλούρης, Κατερίνα Καμαρινοπούλου 

Παραγωγή: Θεατρικές Παραγωγές Τεχνηχώρος

Σε συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού. 

Διανομή: 

Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Θανάσης Αλευράς, Έμιλυ Κολιανδρή, Γιάννης Κότσιφας, Πάνος Παπαδόπουλος, Ζέτα Μακρυπούλια, Βάσω Καβαλιεράτου, Φοίβος Δεληβοριάς, Νίκος Καραθάνος, Άγγελος Τριαντάφυλλου, Γιλμάζ Χουσμέν, Άλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Βασίλης Παπαδόπουλος, Σπύρος Μπόσγας, Αντώνης Χρήστου 

Ορχήστρα επι σκηνής: 

Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Θοδωρής Ρέλλος, Γιόελ Σότο, Γιάννης Αγγελόπουλος (Jan Van De Engel)


Πρώτοι Σταθμοί Περιοδείας

Παρασκευή 24/7 - Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

Σάββατο 25/7 -Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

Τετάρτη 29/7 - Σαϊνοπούλειο Θέατρο - Σπάρτη

Πέμπτη 30/7 - Ανοιχτό Θέατρο Καλαμάτας

Παρασκευή 31/7 - Θέατρο «Γιώργος Παππάς» -Αίγιο

Σάββατο 1/8 - Θέατρο Αρχαίας Ολυμπίας

Κυριακή 2/8 -Αρχαίο Θέατρο Οινιαδών - Μεσολόγγι

Τετάρτη 5/8 -Υπαίθριο Θέατρο Ηγουμενίτσας «Μ. Γκανάς»

Παρασκευή 7/8 -Ανοιχτό Θέατρο Νέων Μουδανιών - Χαλκιδική

Σάββατο 8/8 - Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων - Καβάλα

Κυριακή 9/8 - Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων - Καβάλα

Δευτέρα 10/8 -Αρχαίο Θέατρο Δίου - Πιερία