Τον τελευταίο χρόνο προέκυψαν ορισμένες ταινίες οι οποίες απασχόλησαν έντονα την ελληνική κοινότητα. Αν έπρεπε να ξεχωρίσουμε δύο, αδιαμφισβήτητα η πρώτη θα ήταν ο «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή και η δεύτερη η «Οδύσσεια» του Christopher Nolan.
Αφού ξεπεράσαμε; το σοκ και τον εθνικό διάλογο της πρώτης και πριν ακόμα προλάβουμε να συνέλθουμε, κυκλοφόρησε μια φωτογραφία από την παραγωγή του Nolan, η οποία ξεσήκωσε τόσο το ελληνικό, όσο και το διεθνές κοινό.
Πιο αναλυτικά, η μεταφορά του ομηρικού έπους στη μεγάλη οθόνη βρέθηκε στο επίκεντρο ενός έντονου διαλόγου εξαιτίας των επιλογών του καστ. Λέγεται ότι η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός Lupita Nyong’o θα ερμηνεύσει τη μυθική «Ωραία Ελένη της Τροίας», έναν ρόλο που έχει παραδοσιακά απεικονιστεί ως «καυκάσιος» και «ευρωπαϊκής» εμφάνισης. Η φήμη αυτή προέκυψε έπειτα από την κυκλοφορία μιας φωτογραφίας τεχνητής νοημοσύνης, όπου και απεικονίζεται η ηθοποιός ντυμένη με μανδύα, από μια χαρακτηριστική σκηνή της ταινίας «12 χρόνια σκλάβος».
Η αντίδραση του Elon Musk:
Ο δισεκατομμυριούχος και ιδιοκτήτης της X (πρώην Twitter), Elon Musk, έπειτα από την κυκλοφορία της φωτογραφίας, πήρε θέση δημοσίως στο ζήτημα σχολιάζοντας ένα ακόμα δημοσίευμα στο X σχετικά με τη φημολογούμενη επιλογή της Nyong’o. Στην δημοσίευση που ανάρτησε, επέκρινε τον σκηνοθέτη Nolan γράφοντας ότι: «έχει χάσει την ακεραιότητά του».
Από πολλούς σχολιαστές η κριτική αυτή ερμηνεύτηκε ως μέρος ενός ευρύτερου πολιτισμικού πολέμου γύρω από τον όρο “woke casting”, δηλαδή την ενσωμάτωση ποικιλίας στο καστ με κοινωνικά ευαισθητοποιημένη ατζέντα.
Αντιδράσεις και αντιπαραθέσεις και διάλογος στα social media:
Η αντίδραση του Musk, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε πληθώρα σχολίων. Από τη μία πλευρά, αρκετοί χρήστες στο X και σε άλλα δίκτυα υποστήριξαν την κριτική του, επικαλούμενοι τις «παραδοσιακές» εικόνες της Ελένης ως «καυκάσιος» και «ξανθός» χαρακτήρας, συχνά χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τη μυθική- ποιητική φύση της ιστορίας.
Από την άλλη, πλήθος χρηστών υπερασπίστηκαν την ελευθερία που οφείλει να διαθέτει ο καλλιτέχνης πάνω στον επαναπροσδιορισμό των χαρακτήρων, τονίζοντας ότι η «Οδύσσεια» είναι ένα μυθοπλαστικό προϊόν και όχι ένα ιστορικό γεγονός. Επομένως, η εμφάνιση των προσώπων δεν είναι «δεδομένη» με τον ίδιο τρόπο που θα ήταν σε ένα αυστηρά ιστορικό δράμα.
Τι ισχύει πραγματικά για το καστ της ταινίας;
Μια σημαντική λεπτομέρεια που ξεχνούν όσοι έσπευσαν να κρίνουν γρήγορα τις επιλογές του δημοφιλούς σκηνοθέτη, είναι πως ο ρόλος που θα ερμηνεύσει η Lupita Nyong’o στην «Οδύσσεια» δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη επίσημα ως εκείνος της «Ωραίας Ελένης», παρά τις εκτεταμένες φήμες. Το κοινό και τα μέσα ενημέρωσης έχουν αντιδράσει περισσότερο στις υποθέσεις παρά σε επίσημες ανακοινώσεις, κάτι το οποίο προσθέτει στρώμα αβεβαιότητας στην αντιπαράθεση που έχει προκληθεί.
Η συζήτηση για τη φημολογούμενη επιλογή καστ στην επερχόμενη ταινία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η σύγχρονη αναπαράσταση στην τέχνη μπορεί να γίνει πεδίο πολιτισμικών συγκρούσεων. Από σχολιασμούς για καλλιτεχνική ελευθερία έως κατηγορίες ρατσισμού και διαμάχες για την ιστορική ακρίβεια, η υπόθεση δείχνει πώς ακόμα και ένας μύθος που γράφτηκε πριν από χιλιετίες μπορεί να κινητοποιήσει έντονες, επίκαιρες συζητήσεις στον 21ο αιώνα, πολύ πριν η ταινία φτάσει στις αίθουσες τον Ιούλιο του 2026.
Main Photo by Universal Pictures
