Η φετινή διοργάνωση της Art Athina φέρνει μια σημαντική αλλαγή στον καθιερωμένο εικαστικό χάρτη της Αθήνας. Για πρώτη φορά από το 2019, η φουάρ αποχαιρετά το Ζάππειο Μέγαρο και μεταφέρεται στο Onassis Ready, έναν χώρο με έντονη βιομηχανική αισθητική, ο οποίος αποκτά πλέον έναν νέο ρόλο στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της πόλης. Η αλλαγή δεν είναι τυχαία: το Ζάππειο εισέρχεται σε περίοδο εκτεταμένης ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα τον Ιούνιο του 2027.
Το νέο σκηνικό βρίσκεται στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη και έχει τη δική του ενδιαφέρουσα ιστορία. Πρόκειται για ένα πρώην εργοστάσιο πλαστικών, το οποίο μεταμορφώθηκε από το Ίδρυμα Ωνάση σε έναν δημιουργικό χώρο 3.760 τ.μ., σχεδιασμένο να φιλοξενεί εκθέσεις, καλλιτεχνικά εργαστήρια, performances και ερευνητικές δραστηριότητες. Η βιομηχανική αρχιτεκτονική και η αίσθηση ενός χώρου που διατηρεί τη μνήμη της προηγούμενης χρήσης του δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον για την παρουσίαση της σύγχρονης τέχνης.
65 γκαλερί και μια διεθνής εικαστική συνάντηση
Υπό τη γενική διεύθυνση του Αντώνη Κούρκουλου και με τη διοργάνωση του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης, η φετινή Art Athina συγκεντρώνει 65 αίθουσες τέχνης από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η παρουσία γκαλερί από την Κύπρο, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Βραζιλία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενισχύει τον διεθνή χαρακτήρα της, προσφέροντας μια ευρεία εικόνα της σύγχρονης εικαστικής παραγωγής.
Στην κεντρική ενότητα Main συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι a.antonopoulou.art, agathi kartalos, ALMA Gallery, CAN Christina Androulidaki Gallery, CITRONNE Gallery, Dio Horia, Eleni Koroneou Gallery, Kalfayan Galleries, Rebecca Camhi Gallery, Skoufa Gallery, The Breeder, Sylvia Kouvali και Zoumboulakis Galleries. Το διεθνές σκέλος εκπροσωπούν, μεταξύ άλλων, η Ava Gallery από το Ντουμπάι, η Galeria Karla Osorio από τη Βραζιλία, η Gallery 33 από τη Βουλγαρία, η M.A.M.A. Contemporary από την Κύπρο και η META Spatiu από τη Ρουμανία.
Design, ανεξάρτητοι χώροι και νέες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις
Το πρόγραμμα ξεπερνά τα όρια της παραδοσιακής φουάρ, με δύο ενότητες που προσθέτουν διαφορετικές δημιουργικές διαστάσεις στην εμπειρία του επισκέπτη.
Η ενότητα Design, σε επιμέλεια της Τίνας Δασκαλαντωνάκη και του Μάνθου Καλούμενου, συγκεντρώνει επτά συμμετοχές και στρέφει το ενδιαφέρον στο σύγχρονο και vintage ελληνικό design. Η σχέση ανάμεσα στη μορφή, την ύλη και τη λειτουργικότητα βρίσκεται στο επίκεντρο, με αντικείμενα καθημερινής χρήσης να αποκτούν μια πιο καλλιτεχνική διάσταση. Στην ενότητα συμμετέχουν οι ANTIQUA, Bombyx, MARE STUDIO, SeriEYE, SOUTZOGLOU CARPETS, Stefanidou Tsoukala Gallery και Taxidi Tinos.
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η πρόταση Project Spaces με τίτλο "Holding Ground", σε επιμέλεια της ομάδας της ARTWORKS, του Πάνου Γιαννικόπουλου και της Μαρίλης Κωνσταντινοπούλου. Οκτώ ανεξάρτητοι καλλιτεχνικοί χώροι από την Αθήνα, τον Βόλο, την Κόρινθο και την Κύθνο παρουσιάζουν διαφορετικές προσεγγίσεις γύρω από την έννοια του χώρου, της διεκδίκησης και της διατήρησής του, τόσο ως φυσικής τοποθεσίας όσο και ως πεδίου δημιουργικής έκφρασης.
Συμμετέχουν οι ARCH ATHENS, ARTWORKS, Art Projects Group, Association of Art Friends – Sessions, Space 52, The Paddocks, Thermia Project και Upper Ankyle.
Desire after all: Όταν η τέχνη συναντά τη γλώσσα και τον ήχο
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο Νικόλας Βαμβουκλής επιμελείται το πρόγραμμα performances, με τίτλο "Desire after all". Η φετινή θεματική εξετάζει την επιθυμία ως κινητήρια δύναμη υπέρβασης και φαντασίας, με τη γλώσσα και τον ήχο να αποτελούν τους βασικούς άξονες της καλλιτεχνικής προσέγγισης.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει performances, καλλιτεχνικές δράσεις, διαδρομές στην περιοχή του Ρέντη και ένα ειδικό reading group, φέρνοντας σε επαφή δημιουργούς από τον χώρο των εικαστικών και των παραστατικών τεχνών. Στην ενότητα ON SITE, φοιτήτριες και φοιτητές του 11ου Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, υπό την επίβλεψη του Κωστή Σταφυλάκη, προσεγγίζουν δημιουργικά τον οικισμό της Αγίας Άννας.
Μια ακόμη ξεχωριστή παρουσία είναι το Flux Laboratory, που συνεργάζεται με το MAMCO, το Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης της Γενεύης, και το Giorno Poetry Systems για την παρουσίαση του "Dial-A-Poem Switzerland". Η δράση συνοδεύεται από performance του Andi Xhuma, εμπνευσμένη από το κίνημα Dada και τη δημιουργική παρακαταθήκη του καλλιτέχνη και ποιητή John Giorno.
Art for Tomorrow Talks: Η τέχνη στον δημόσιο χώρο
Η σχέση της σύγχρονης δημιουργίας με την πολιτιστική κληρονομιά και την πόλη αποτελεί το θέμα του κύκλου συζητήσεων Art Athina Art for Tomorrow Talks. Το πρόγραμμα συνεπιμελούνται η Μαριλένα Κουτσούκου, διευθύντρια Ανάπτυξης της Art Athina, και η Kim Conniff Taber, Editorial Director του Art for Tomorrow, ενώ τον συντονισμό αναλαμβάνει η Farah Nayeri, αρθρογράφος πολιτισμού των The New York Times.
Δύο βασικές θεματικές διαμορφώνουν τη συζήτηση: η πρώτη, «Αγκαλιάζοντας την κληρονομιά με το βλέμμα στο μέλλον», εξετάζει πώς η ιστορική μνήμη μπορεί να τροφοδοτήσει τη σύγχρονη δημιουργία χωρίς να την περιορίζει σε νοσταλγικές αναφορές. Η δεύτερη, «State of Play: Δημιουργώντας δημόσιους χώρους», διερευνά τον ρόλο της τέχνης, της αρχιτεκτονικής και των πολιτιστικών οργανισμών στη διαμόρφωση της σύγχρονης αστικής εμπειρίας.
Touch the City: Μια διαφορετική γνωριμία των παιδιών με την πόλη
Η φετινή Art Athina δίνει χώρο και στους μικρότερους επισκέπτες, με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Touch the City". Σε επιμέλεια της Χριστίνας Μπότσου και σε συνεργασία με το Life is For All, η δράση απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών και τα προσκαλεί να ανακαλύψουν τον αστικό χώρο μέσα από τις αισθήσεις, τη μνήμη και τη φαντασία.
Περίπατοι στη γειτονιά του Ρέντη, συζητήσεις και εικαστικά εργαστήρια γίνονται αφορμή για να παρατηρήσουν το περιβάλλον τους, να συλλέξουν μικρά ίχνη της καθημερινότητας και να πειραματιστούν με διαφορετικές επιφάνειες και τεχνικές αποτύπωσης. Στόχος είναι να δημιουργήσουν το δικό τους «αρχείο υφών» της πόλης. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο συμπεριληπτικός χαρακτήρας του προγράμματος, καθώς απευθύνεται και σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες.
Open Studios και έργα από τη Συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση
Η επίσκεψη στο Onassis Ready θα προσφέρει επίσης πρόσβαση στα ανοιχτά studios των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στα προγράμματα Onassis AiR και Onassis ONX. Στον πρώτο όροφο του κτιρίου, το κοινό θα μπορεί να δει έργα σε εξέλιξη, πειραματισμούς και δημιουργικές έρευνες, αποκτώντας μια πιο άμεση εικόνα της διαδικασίας πίσω από ένα ολοκληρωμένο έργο τέχνης.
Στο εκθεσιακό πρόγραμμα εντάσσονται ακόμη επιλεγμένα έργα από τη Συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία αριθμεί περισσότερες από 2.000 δημιουργίες, με αφετηρία τα τέλη του 15ου αιώνα και διαδρομή έως σήμερα. Ζωγραφική, γλυπτική, ψηφιακά έργα και εγκαταστάσεις συνθέτουν ένα ευρύ πεδίο καλλιτεχνικών αναφορών.
Art Athina Young Artist Award: Στο επίκεντρο η νέα γενιά
Η στήριξη των νέων δημιουργών παραμένει σημαντικό κομμάτι της ταυτότητας της διοργάνωσης. Το Art Athina Young Artist Award, που καθιερώθηκε το 2022, αποτελεί πρωτοβουλία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης και του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMUS).
Ο καλλιτέχνης που θα επιλεγεί από την πενταμελή επιτροπή θα αποκτήσει τη δυνατότητα ατομικής παρουσίασης στο MOMUS – Μουσείο Άλεξ Μυλωνά. Το όνομα του φετινού νικητή θα ανακοινωθεί την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, στις 16:00, ενώ τα επίσημα εγκαίνια έχουν προγραμματιστεί στις 12 Νοεμβρίου, στις 19:00, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη.
Για την Art Athina, η επένδυση στη νέα γενιά ξεκινά και πριν από την ίδια τη φουάρ: για έβδομη χρονιά πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτικό πρόγραμμα για φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, σε συνεργασία με την ARTWORKS, με επισκέψεις σε γκαλερί, ιδρύματα και μουσεία, καθώς και συναντήσεις με καλλιτέχνες, ιστορικούς τέχνης και επιμελητές.
Την οπτική ταυτότητα της Art Athina 2026 υπογράφει το g design studio, ενώ τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της έκθεσης αναλαμβάνει ο Κωνσταντίνος Ευαγγελίου.
Info: 12–16 Νοεμβρίου 2026 στο Onassis Ready, διεύθυνση: Στρατή Τσίρκα 2, Άγιος Ιωάννης Ρέντης, Ωράριο: Πέμπτη 12/11: Είσοδος αποκλειστικά με πρόσκληση (επίσημα εγκαίνια στις 19:00), Παρασκευή 13/11 – Δευτέρα 16/11: 12:00–21:00.
Κεντρική φωτογραφία: Onassis Ready/ Φωτογραφία: Ανδρεάς Σιμόπουλος για τη Στέγη Ωνάση
