Κάθε χρόνο τέτοια μέρα μιλάμε για το θέατρο, αλλά στην πραγματικότητα το θέατρο δε χρειάζεται υπενθύμιση. Είναι εκεί, πεισματικά παρόν στο πολιτιστικό σύμπαν, αιώνες τώρα. Και μέσα στα χρόνια αλλάζει μορφές, μικραίνει, μεγαλώνει, μετακομίζει από εμβληματικές σκηνές σε υπόγεια, και πάλι πίσω. Πάντα όμως, απ' όπου κι αν το απολαμβάνεις, έχει τον τρόπο να καλλιεργεί μια αθόρυβη εγρήγορση μέσα σου, που τις πιο πολλές φορές είναι πολλά περισσότερα από ψυχαγωγία. Σε κάνει κομμάτι των ιστοριών του, διδάσκει τι πάει να πει Τέχνη και διαμορφώνει γενιές και γενιές.
Στην Ελλάδα, το θέατρο είναι εμποτισμένο στο DNA μας, ακόμα κι αν συχνά το βάζουμε σε δεύτερη μοίρα. Είναι η Επίδαυρος ένα καλοκαιρινό βράδυ και το Ηρώδειο που ό,τι κι αν δεις εκεί, στα μάτια σου μοιάζει πιο εντυπωσιακό απ' ό,τι μπορεί είναι. Είναι το Εθνικό στην Αθήνα, οι κλειστές και ανοιχτές αίθουσες του Κρατικού στη Θεσσαλονίκη, που αποτελούν διέξοδο μετά τη δουλειά ή ένα βράδυ Σαββατοκύριακου που νιώθεις πως αυτού του είδους την έξοδο προτιμάς πια.
Αλλά αν το αφήσουμε μόνο εκεί, το χάνουμε το νόημα. Γιατί το θέατρο σήμερα δεν είναι μόνο τα μεγάλα ονόματα και οι «ιερές» σκηνές. Είναι κι εκείνα τα μικρά projects που βλέπεις με δέκα άτομα κοινό, με ένα και μόνο πράγμα να τους ενώνει: η αγάπη τους για την Τέχνη. Ένα mix συναισθημάτων μετά από κάθε παράσταση... Συγκίνηση, χαρά, άθφονο γέλιο, προβληματισμοί, σκέψεις - όλα εξαρτώνται από το τι θα δεις ή, καλύτερα, από το πώς εσύ ο ίδιος θα αντιληφθείς αυτό που θα δεις.
Μέσα σε έναν κόσμο που τρέχει συνεχώς και με μια οθόνη που προσφέρεται για ατελείωτο scrolling να γίνεται η παρηγοριά μας, υπάρχει ακόμα ένας χώρος όπου ο χρόνος σταματάει και κάποιοι σου διηγούνται μια ιστορία κοιτώντας σε στα μάτια. Είναι οι άνθρωποι που δίνουν την ψυχή τους για το θέατρο και το υπηρετούν με τρόπο αξιοθαύμαστο. Πάνω και πίσω από τη σκηνή, που είτε τους βλέπεις να τσαλακώνονται είτε συζητάς για τη δουλειά χωρίς ποτέ να μάθεις ποιοι βρίσκονται πίσω από αυτήν.
Το GLOW.GR τους συναντά για να ανακαλύψει πώς οι ίδιοι βλέπουν το θέατρο μέσα από την έμπειρη ματιά τους.
Κείμενο: Κωνσταντίνος Τανιάς
Ανδρέας Σιμόπουλος - Φωτογράφος
Δεν καταγράφει απλώς την πραγματικότητα, αλλά τη μετατρέπει σε αφήγηση με σκηνοθετημένη ένταση και θεατρική ακρίβεια. Με βαθιά σχέση με το θέατρο και τον πολιτισμό, ο Ανδρέας Σιμόπουλος έχει διαμορφώσει μια εικαστική γλώσσα όπου το πορτρέτο δεν λειτουργεί ως τεκμήριο, αλλά ως δραματουργική στιγμή. Ξεχωριστό κομμάτι της διαδρομής του αποτελεί η συνεργασία του με σημαντικές θεατρικές παραγωγές και καλλιτεχνικούς οργανισμούς, όπου υπέγραψε οπτικές ταυτότητες και φωτογραφικά πορτρέτα συντελεστών, αποτυπώνοντας όχι απλώς πρόσωπα αλλά τον ψυχισμό και την ένταση των ρόλων τους. Παράλληλα, δουλειές του που έχουν δημοσιευτεί σε εξώφυλλα και editorial πολιτιστικών εντύπων ανέδειξαν τη χαρακτηριστική του προσέγγιση: αυστηρή σύνθεση, κινηματογραφικός φωτισμός και μια σχεδόν θεατρική ακινησία που μετατρέπει το βλέμμα σε αφήγηση.
Οι φωτογραφίες που περιγράφουν καλύτερα το θέατρο είναι αυτές πίσω από τη σκηνή, γιατί εκεί καταλαβαίνεις την κούραση και τον τρόπο που δουλεύουν οι άνθρωποι του θεάτρου για να βγει αυτή η παράσταση. Εκείνες οι φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί στις πρόβες, που δεν είναι όλα τελειωμένα - τα φώτα, τα μαρκαρίσματα - και αυτές που έχουν παραχθεί από τα παρασκήνια, που οι ηθοποιοί δοκιμάζουν τα φορέματα, τα make-up. Έτσι θα περιέγραφα το θέατρο.
Αυτό που με αγχώνει περισσότερο στη δουλειά μου είναι να μην χάσω τις εκφράσεις των ηθοποιών. Πάντα θα λες ότι δεν το έχω καταφέρει σωστά, όταν το βλέπεις στον υπολογιστή σου, ή αν πας να δεις την παράσταση και δεν φωτογραφίζεις. Βέβαια αυτό δεν είναι ψυχαναγκασμός. Ποτέ δεν είσαι εκατό τοις εκατό ευχαριστημένος από το αποτέλεσμα. Επίσης, με αγχώνει να μην χάσω κάποια σκηνή που είτε εγώ είτε σε συνεργασία με τους σκηνοθέτες, θεωρώ σημαντική.
Ο καλλιτέχνης που θαυμάζω ιδιαίτερα στα ελληνικά δεδομένα είναι ο Θόδωρος Τερζόπουλος, παρόλο που έχω φωτογραφήσει ελάχιστες παραστάσεις του. Το συνολικό του mindset και ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει τη δουλειά του, για μένα αναδεικνύουν τη σημασία του δραματικού θεάτρου σε βάθος.
Γενικότερα, με ενδιαφέρει πολύ και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται στοιχεία που συχνά θεωρούνται «περιφερειακά» στο θέατρο. Για εμάς τους φωτογράφους, στοιχεία όπως ο φωτισμός, τα σκηνικά, το μακιγιάζ και η κίνηση αποτελούν βασικά εργαλεία της εικόνας. Μπορεί να χαρακτηρίζονται ως δευτερεύοντα, όμως στην πραγματικότητα είναι αναπόσπαστα κομμάτια της θεατρικής τέχνης, που διαμορφώνουν καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα.
Σκηνοθετικά θαυμάζω τον Federico Fellini. Για μένα είναι ο σημαντικότερος σκηνοθέτης του 20ου αιώνα και από τον οποίο έχει επηρεαστεί πολύ το δημιουργικό μου κομμάτι από αυτόν. Πιο πολύ έχω επηρεαστεί από σκηνοθέτες, παρά από φωτογράφους. Αν μου έλεγε ένας νέος φωτογράφος ποια έργα φωτογράφων να μελετήσει, θα του απαντούσα να κινηθεί προς έργα σκηνοθετών. Και ειδικά στις μέρες μας που κυριαρχεί πολύ το ινσταγκραμικό κομμάτι.
Όταν φωτογραφίζεις μια πρόβα παράστασης, εννιά στις δέκα φορές δεν την βλέπεις. Γιατί έχεις το μυαλό σου να αποτυπωθεί αυτό το πράγμα στα κριτήρια, χρόνους και στόχους που πρέπει. Πρέπει να αποτυπωθούν παράλληλα και η αισθητική, η δική σου αίσθηση και το συναίσθημα. Δεν μπορείς να εστιάσεις τόσο στα συναισθήματα που σου δημιουργεί η παράσταση. Για παράδειγμα, όταν πήγα και είδα ως θεατής, πλέον, την παράσταση Χορός των Εραστών, κατάλαβα τόσα περισσότερα. Ήταν διαφορετικό σε σχέση με τη συνθήκη της φωτογράφισης πρόβας τους που είχα αναλάβει.
Εννιά στις δέκα φορές σε φωτογράφιση πάνω και πίσω σκηνής θα ψάξω εκείνα τα αντικείμενα που μπορεί να έχουν μεγαλύτερη δύναμη από μια έκφραση. Μια καρέκλα μπορεί να αποτυπώσει καλύτερα-συμβολικά αυτό που θα δει ο θεατής στην πορεία.
Δε μου αρέσει να υπάρχει μια επεξήγηση στη φωτογραφία. Εκτός αν μιλάμε για φωτορεπορτάζ. Αυτός που θα τη δει, θα καταλάβει, θα του δημιουργηθεί το συναίσθημα. Ο φωτογράφος δεν εξηγεί, γιατί τότε μπλέκει σε μονοπάτια αυτοαναφορικότητας που συνήθως είναι ψευδή.
Συνέντευξη: Ελένη Παπαστεργίου
Γιώργος Νανούρης - Ηθοποιός, Σκηνοθέτης, Σκηνογράφος
Το όνομά του έχει συνδεθεί με μία από τις πιο ιδιοσυγκρασιακές σκηνοθετικές φωνές, με παραστάσεις που κινούνται ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα, τη βιογραφική αφήγηση και τον θεατρικό μύθο. Ο Γιώργος Νανούρης έχει υπογράψει μια σειρά από επιτυχημένες και μακράς διάρκειας παραστάσεις, όπως οι «Κατερίνα» και «Αίας», που καθιέρωσαν τη χαρακτηριστική του σκηνική γλώσσα: λιτή, εσωτερική, με έντονη δραματουργική ένταση και έμφαση στον ηθοποιό ως φορέα αλήθειας. Αυτό το διάστημα συνεχίζεται επιτυχημένα η παράσταση «Η Δούκισσα της Πλακεντίας», με πρωταγωνίστρια τη Μαρία Κίτσου, μια παραγωγή με στάσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, φωτίζοντας τη ζωή της εμβληματικής ιστορικής μορφής Σοφίας ντε Μαρμπουά.
Οι λέξεις που περιγράφουν καλύτερα το θέατρο για μένα δεν είναι πολλή δουλειά, αγωνία, δημιουργία, άγχος, χαρά, τρέξιμο...
Οι πιο έντονες στιγμές που έχω ζήσει πάνω στη σκηνή και πίσω ως σκηνοθέτης είναι πρακτικά, όλες εκείνες της δημιουργικής πρόβας. Οι στιγμές που ανακαλύπτουμε κάτι που δεν είχαμε σκεφτεί. Ή που, πάνω στην πρόβα, προκύπτει κάτι ξαφνικά, κάτι που γεννιέται εκείνη την ώρα και είναι και για εμάς καινούριο. Αυτές είναι, νομίζω, οι πιο συγκινητικές στιγμές. Γιατί τότε… είμαστε κι εμείς, στην πραγματικότητα, θεατές της ίδιας μας της δουλειάς. Πριν μπουν οι άνθρωποι, πριν μπουν οι θεατές. Όταν δηλαδή προκύπτει κάτι και γεννιέται κάτι που δεν έχουμε υπολογίσει. Είναι η μαφική συνταγή της δημιουργίας.
Αν το θέατρο ήταν συναίσθημα πιστεύω ότι θα ήταν αγωνία. Ώστε να βγει ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Αγωνία για όλη τη δουλειά. Για να πάνε όλα καλά. Αυτό νομίζω κυριαρχεί. Και προσμονή. Κι ας λέμε ότι αυτή δεν είναι συναίσθημα.
Με έχουν επηρεάσει βαθιά ψήγματα πραγμάτων που έχω δει μέσα στα χρόνια και που μπορεί άθελά μου να έχουν καταγραφεί στο υποσυνείδητό μου. Όπου νιώθω συγγένεια, που μπορεί να είναι και κάτι πολύ διαφορετικό κάθε φορά. Όπου νιώθω ένα καρδιοχτύπι, εκεί αισθάνομαι ότι ανήκω και εγώ.
Αυτό που θέλω να επικοινωνήσω στη σκηνή είναι οτιδήποτε διαβάζω που κάνει το στομάχι μου να συσπάται, το κορμί μου να ανατριχιάσει και την καρδιά μου να χτυπάει πιο γρήγορα.
Αν μια παράσταση μπορούσε να μιλήσει για μένα σίγουρα θα μου έλεγε: «Απόλαυσε με λίγο παραπάνω και άσε την αγωνία πίσω σου!».
Συνέντευξη: Ελένη Παπαστεργίου
Δήμητρα Λιάκουρα - Σκηνογράφος, Ενδυματολόγος
Ανήκει στη νέα γενιά δημιουργών που επαναπροσδιορίζουν τι σημαίνει «σκηνή» στη σύγχρονη τέχνη. Σκηνογράφος και ενδυματολόγος με διεθνή παιδεία και παρουσία, από το Central Saint Martins στο Λονδίνο έως σημαντικούς θεατρικούς και καλλιτεχνικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως το Εθνικό Θέατρο, το Φεστιβάλ Αθηνών, η Στέγη και σκηνές σε Ζυρίχη, Νέα Υόρκη και Εδιμβούργο, κινείται σε ένα πεδίο όπου ο χώρος δεν λειτουργεί απλώς ως φόντο, αλλά ως ενεργό δραματουργικό σώμα. Το έργο της εκτείνεται από το θέατρο και τις παραστατικές τέχνες έως τον κινηματογράφο και τις εικαστικές εγκαταστάσεις, με χαρακτηριστικές συνεργασίες σε διεθνείς παραγωγές όπως η ταινία «Μήλα» του Χρήστου Νίκου, αλλά και καλλιτεχνικά projects που διερευνούν τη σχέση υλικότητας, εικόνας και αφήγησης. Τελευταία της δουλειά αφορά στη σύλληψη και επιμέλεια των σκηνικών και κοστομιών στην παράσταση «Δακτυλογράφοι» του Μάρεϊ Σίζγκαλ, που έρχεται στο ΠΛΥΦΑ στις 4 Απριλίου, συνεχίζοντας να επεκτείνει τη σκηνογραφική της γλώσσα.
Η πρώτη λέξη που σκέφτομαι για το θέατρο είναι το σκοτάδι. Είναι η στιγμή πριν ξεκινήσει η παράσταση που σηματοδοτεί πολλά: την ταυτόχρονη ησυχία που γίνεται στην πλατεία, η κοινή σύμβαση που γνωρίζουμε όλοι «ότι σε λίγο θα αρχίσει κάτι», η προετοιμασία, η συγκέντρωση, η ανάσα πριν και φυσικά τη δύναμη που δίνει στο φως.
Τις περισσότερες φορές είναι πολύ δυνατό το συναίσθημα ότι υπάρχει κάτι στο μυαλό σου και μετά ένα ρούχο ή ένα σκηνικό από το χαρτί ή τον υπολογιστή το βλέπεις ζωντανό μπροστά σου. Με ξαφνιάζει και με γοητεύει ακόμα και σήμερα. Αν πρέπει να αναφερθώ σε κάποιο συγκεκριμένο θα πω για την σκηνογραφία του «Βράχου» πέρυσι στην Κάμιρο εξαιτίας της πολυπλοκότητάς του, του μεγέθους του και κυρίως λόγω της ταύτισης του σκηνικού με τον θεατρικό χώρου, όπου θεατές και ηθοποιοί βρισκόμασταν μαζί στο εδώ και στο τώρα. Ήταν πολύ έντονο όλο, από τον σχεδιασμό ως την υλοποίηση και την επιμέρους επιμέλεια μετά.
Νομίζω, όπως με όλους τους καλλιτέχνες, το άγχος είναι αν θα καταφέρεις να επικοινωνήσεις, αν η πρόθεση σου θα γίνει κατανοητή και αν θα συμπαρασύρεις το κοινό. Φαντάζομαι πως το ίδιο ακριβώς ισχύει για τους συγγραφείς, για τους ζωγράφους για όλους... Για κάθε παράσταση δουλεύουμε όλοι πολύ και προσηλωμένα, σαν σε εργαστήριο σκυμμένοι πάνω από ένα μικροσκόπιο. Η κάθε απόφαση έχει από πίσω κάποιον λόγο και μετά, ό,τι ακολουθεί έρχεται φυσικά. Για όλη την ομάδα, όλες οι αποφάσεις που έχουν παρθεί βγάζουν απίστευτο νόημα και ξαφνικά... μπαίνει μέσα στο χώρο ο θεατής και δεν σου κρύβω ότι στις πρεμιέρες τους νιώθω πάντοτε σαν εισβολείς σε κάτι πολύ προσωπικό. Στην πρεμιέρα είναι σαν να δίνει η μια πλευρά στην άλλη το χέρι για να περάσουν απέναντι, να έρθουν κοντά, να επικοινωνήσουν.
Υπάρχουν καλλιτέχνες που με έχουν επηρεάσει βαθιά και ειλικρινά δεν μπορώ και δεν θέλω να ξεχωρίσω κανέναν. Ειδικά από τα εικαστικά που προσπαθώ να παρακολουθώ και να εμπνέομαι διαρκώς. Θα αναφερθώ, όμως, ιδιαίτερα στη σκηνογράφο-ενδυματολόγο Αγνή Ντούτση που το έργο της ήταν όντως καταλυτικό στο να διαλέξω αυτό το επάγγελμα στην ζωή μου.
Για εμένα το θέατρο είναι η δουλειά μου και μέσα σε αυτήν την συνθήκη χωράνε πολλά συναισθήματα. Έχει μέσα πολύ κούραση, πολύ συχνά ταλαιπωρία, έχει ματαίωση αλλά φυσικά είναι πολύ συναρπαστική, έχει δημιουργία, έχει επαφή με πολύ κόσμο, έχει κάτι το τρελό το να είναι αυτή η καθημερινότητα σου.
Δεν νομίζω ότι υπάρχει ένα έργο ή ένα ρούχο ή ένα σκηνικό σταθμός που να με στιγμάτισε. Πιστεύω πως διαμορφώθηκα καλλιτεχνικά από ένα σύνολο πραγμάτων που φέρνω μέσα μου σαν μικρά διαμαντάκια. Δεν μπορώ να μην σκεφτώ ότι κάπως με έχει επηρεάσει το αγαπημένο μου βιβλίο που είναι το «Τα ανεμοδαρμένα ύψη», πώς έχω κλάψει με ποιήματα του Καβάφη και του Σκαρίμπα, πως έχω κάνει ώρες να συνέλθω από ταινία του Μπέργκμαν, πόσο με έχει μαγνητίσει η αρτιότητα του “The yellow wallpaper” της Katie Mitchell και η ευαισθησία του “Les Ephemeres” της Mnouchkine, πόσο έχω συγκλονιστεί από το The Crack της Salcedo και πόσο έχω νιώσει μια μυστηριακή σχέση με τους πίνακες τους Rothko, πόσο έχω ζηλέψει ολόκληρο το production design και ειδικότερα τα props της τελευταίας ταινίας της Barbie ή τα συγκλονιστικά κοστούμια του Frankenstein του del Toro.
Προσεγγίζω τη δημιουργία ενός κοστουμιού για έναν χαρακτήρα πρωτίστως δραματουργικά. Προσπαθώ να πω τις ιστορίες των ηρώων με άλλα μέσα. Αναρωτιέμαι τι ύφασμα και τι χρώμα ταιριάζει στους ρόλους βάσει των χαρακτηριστικών τους αλλά και της χρονικής-συναισθηματικής στιγμής που τους συναντάμε στο έργο. Μου αρέσει να δημιουργώ «πλάσματα», μου αρέσουν οι «κουνημένες» εικόνες που δεν είναι όλα σωστά βάσει κάποιας ιστορικής πιστότητας, αλλά να εξυπηρετούν τον ρόλο, να λέει το ρούχο μια ιστορία από μόνο του επί σκηνής.
Αν ένα κοστούμι άρχιζε να μιλάει και μάλιστα για μένα θα με τρόμαζε λιγάκι στην αρχή η σκέψη αυτή! (Γέλιο) Θέλω να πιστεύω πάντως πως θα αναγνώριζε αυτό το πάθος και την παιγνιώδη διάθεση που έχω πάντα όταν τα σχεδιάζω και τα μετά τα υλοποιώ. Γενικά το ωραίο μέρος αυτής της δουλειάς είναι πως μοιάζει με ένα τεράστιο παιχνίδι.
Συνέντευξη: Ελένη Παπαστεργίου
Λενιώ Κακλέα - Χορεύτρια, Χορογράφος
Η λέξη που περιγράφει καλύτερα το θέατρο για εμένα είναι η αρχαία ελληνική «ψυχαγωγία». Παραμένει, κατά τη γνώμη μου, η πλέον εύστοχη για να αποδώσει τον σύνθετο τρόπο με τον οποίο μετέχουμε στο μυστήριο μιας παράστασης, καθώς την παρακολουθούμε.
Η πιο έντονη στιγμή που έχω ζήσει πάνω στη σκηνή είναι κάθε επιτυχημένη πρεμιέρα ενός νέου έργου, καθώς μαζί της φέρει μια ψυχική ένταση και μια ικανοποίηση που δύσκολα συγκρίνονται με οποιαδήποτε άλλη εμπειρία της ζωής μου. Οι πιο έντονες στιγμές που έχω ζήσει ως δημιουργός είναι εκείνες των πρεμιέρων των παραστάσεών μου στις οποίες δεν συμμετέχω ως περφόρμερ, αλλά τις παρακολουθώ από τις τελευταίες σειρές του κοινού, γευόμενη τόσο την απόλαυση του θιάσου επί σκηνής όσο και τη γενναιοδωρία με την οποία παραδίδει το έργο για πρώτη φορά στο κοινό. Η πρεμιέρα του Age of Crime, στην Πειραιώς 260, με αφορμή τη συμπλήρωση διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση, μέσα στην αποπνικτική ζέστη του Ιουλίου του 2021, θα παραμείνει ανεξίτηλη στη μνήμη μου - τόσο για την αφοπλιστική αφοσίωση ολόκληρου του θιάσου κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας όσο και για το καλλιτεχνικό ρίσκο που ανέλαβα, ανταποκρινόμενη σε αυτή τη σημαντική ανάθεση του Φεστιβάλ Αθηνών.
Δε φοβάμαι πριν βγω στο κοινό. Συγκεντρώνομαι και προετοιμάζομαι, σωματικά και ψυχικά, με στόχο να ερμηνεύσω το έργο, να αδράξω τη συγκεκριμένη στιγμή και να «φιλοξενήσω» το κοινό που επέλεξε να με παρακολουθήσει.
Οι καλλιτέχνιδες που με έχουν επηρεάσει βαθιά είναι η εικαστικός Judy Chicago, οι σκηνοθέτριες και χορογράφοι Pina Bausch και Maguy Marin, καθώς και η κινηματογραφίστρια Chantal Akerman. Επανέρχομαι συστηματικά στο έργο τους όταν προετοιμάζω νέα πρότζεκτ.
Αν το θέατρο ήταν συναίσθημα, τότε θα ήταν αυτό της ταπεινότητας, της αφοσίωσης και της γενναιότητας με το οποίο καλούμαστε να εγγράψουμε την προσωπική μας συνεισφορά στη μακρόχρονη ιστορία του μέσου και, μέσα από τις παραστάσεις μας, να προτείνουμε την ανανέωσή του, παρά τις κοινωνικές αντιστάσεις.
Η κίνηση που με εκφράζει απόλυτα είναι αυτή της δημιουργίας που απαιτεί ώρες παρατήρησης της ανθρώπινης κίνησης και εμπιστοσύνη στην έκφραση της φαντασίας μας, ανεξαρτήτως του πόσο «παραγωγικές» μπορεί να θεωρούνται αυτές οι στιγμές. Ο ρόλος μου ως καλλιτέχνιδα δεν είναι να επενδύσω σε ιδέες που με εκφράζουν προσωπικά, αλλά να εξερευνήσω σωματικές και θεατρικές συνθήκες που θεωρώ ενδιαφέρουσες και επίκαιρες, με βάση την κοινωνική και ιστορική συγκυρία που βιώνουμε.
Όταν δημιουργώ επιλέγω τη σιωπή κι όταν ξεκουράζομαι τη μουσική.
Σε περίπτωση που το σώμα μου είχε ένα μυστικό, αυτό που θα αποκάλυπτε στη σκηνή θα ήταν οι προσωπικές και συλλογικές εμπειρίες, την αφήγηση των οποίων εντάσσω συχνά στα έργα μου, με στόχο να αναδείξω τη κοινωνική και πολιτική διάσταση ενός βιώματος που μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τον εαυτό μας μέσα από την αλληλεπίδραση με τους άλλους.
Συνέντευξη: Ελένη Παπαστεργίου
Νικόλας Μαραγκόπουλος - Ηθοποιός, Σκηνοθέτης
Ο Νικόλας Μαραγκόπουλος είναι ηθοποιός και δημιουργός με ενεργή παρουσία στο θέατρο, τόσο ως ερμηνευτής όσο κι ως σκηνοθέτης. Η τελευταία παραγωγή της ομάδας Αντίρρηση -της οποίας αποτελεί ιδρυτικό μέλος-, «Η Πλατφόρμα», σε δική του σκηνοθεσία, ολοκληρώνει τον κύκλο της με τρεις τελευταίες παραστάσεις, ενώ από τις 30 Μαρτίου έως τις 5 Απριλίου, συνδιοργανώνει για πέμπτη χρονιά το U_th Festival, το φεστιβάλ εφηβικών θεατρικών ομάδων, το οποίο φέτος περιλαμβάνει 22 εφηβικές παραστάσεις, πέντε επαγγελματικές, προβολή ταινίας, master class χορού και ανοιχτές συζητήσεις για ζητήματα όπως τα social media, η ταυτότητα, η οπαδική βία και η τεχνητή νοημοσύνη. Στις 16-17 Μαΐου, στο πλαίσιο της Ανοικτής Σκηνής, συμμετέχει με την παράσταση «Σαράντα Πλας» (σκην. Χάρης Πεχλιβανίδης), σηματοδοτώντας τη νέα τους συνεργασία ως ηθοποιός, δέκα χρόνια μετά το «Ορυχείο Ίψεν».
Η λέξη που περιγράφει καλύτερα το θέατρο για μένα είναι η «εξέλιξη». Ό,τι είσαι στη ζωή, είσαι και στη σκηνή. Και μάλιστα, πάνω στη σκηνή, αυτό που είσαι πολλαπλασιάζεται. Οπότε το να δουλεύεις με τον εαυτό σου συνεχώς είναι μονόδρομος αν θέλεις να εξελιχθείς στην Τέχνη σου.
Ο μεγαλύτερός μου φόβος ως ηθοποιός από τη στιγμή που βρίσκεται το σώμα μου πάνω στη σκηνή, είναι να μην «ακουμπάν» τα λόγια μου. Δηλαδή να μη «φτάνω». Ως σκηνοθέτης, ο μεγαλύτερος φόβος είναι ότι αυτό που έχω να πω, να μην αφορά κανέναν.
Λίγο πριν βγω στη σκηνή ή πριν εκθέσω το έργο μου στο κοινό, προσπαθώ να συμφιλιωθώ με την ατέλειές μου και να πείσω τον εαυτό του ότι το λίγο είναι πολύ. Νομίζω ότι ο χρόνος που περνάει βοηθάει σε αυτό.
Είχα την τύχη γνωρίσω και να συνεργαστώ στα πρώτα μου βήματα με τον Marcello Magni. Έναν από τους συνιδρυτές του Complicite. Έναν καλλιτέχνη που άλλαξε τις ζωές όλης της ομάδας που βρίσκονταν στον χορό της Αντιγόνης σε σκηνοθεσία Γιώργου Κιμούλη το καλοκαίρι του 2001.\
Αν έπρεπε να διαλέξω ένα μόνο συναίσθημα που εκφράζει το θέατρο, αυτό θα ήταν το πάθος.
Βάσει της εμπειρίας μου, αυτό που θεωρώ πως κάνει μια παράσταση επιτυχημένη είναι να καταφέρει να αλλάξει τη ζωή έστω κι ενός θεατή. Ακόμα κι αν εσύ δε μάθεις ποτέ ότι αυτό έχει συμβεί.
Συνέντευξη: Κωνσταντίνος Τανιάς
Νικόλας Παπαγιάννης - Ηθοποιός
Ο Νικόλας Παπαγιάννης, μετά τις επιτυχημένες παραστάσεις μαζί με τη Μαρία Ναυπλιώτου για το έργο «Το Ακρωτήρι» σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ετοιμάζεται για τη νέα mini αστυνομική σειρά του Alpha με τίτλο «Κενά Μνήμης», σε σκηνοθεσία Φίλιππου Τσίτου και παραγωγή Foss Productions. Μετρώντας σπουδαίες δουλειές εδώ και χρόνια, πιστεύει ακράδαντα πως το θέατρο
Για μένα, η λέξη «μυστικό» περιγράφει καλύτερα το θέατρο. Έχει να κάνει με κάτι που συμβαίνει μεταξύ της σκηνής και της πλατείας, που δεν το γνωρίζει κανείς άλλος, παρά μόνο αυτοί που βρίσκονται εκείνη τη στιγμή παρόντες. Το θέατρο είναι μια μυστική συμφωνία.
Μια στιγμή στα χρόνια της πορείας μου που δε θα ξεχάσω ποτέ, έλαβε χώρα στην Επίδαυρο το 2007, στην «Αντιγόνη» του Λευτέρη Βογιατζή. Ο ρόλος μου ήταν η Ευρυδίκη
Χρήστος Πασσαλής - Ηθοποιός, Σκηνοθέτης
Ο Χρήστος Πασσαλής, με σταθερά δυναμική παρουσία στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο και σινεμά, κινείται με την ίδια άνεση ανάμεσα στην υποκριτική και τη σκηνοθεσία, χτίζοντας μια πορεία με σαφή καλλιτεχνική ταυτότητα. Ως βασικό μέλος της Blitz Theatre Group, συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας νέας σκηνικής γλώσσας που συνδυάζει performance, συλλογική δημιουργία και έντονο σωματικό στοιχείο, ενώ ως ηθοποιός επιλέγει ρόλους με υπαρξιακό βάθος και εσωτερική ένταση.
Ξεχωριστή στιγμή της πρόσφατης διαδρομής του αποτελεί η ερμηνεία του στο «Μπιτσκόμπερ» του Αριστοτέλης Μαραγκός, μια ταινία που ξεκίνησε από το Μπουένος Άιρες και διακρίθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, επιβεβαιώνοντας τη σύνδεσή του με έργα που ξεχωρίζουν για την ποιητική και ατμοσφαιρική τους γραφή. Είτε στη σκηνή είτε στον κινηματογράφο, η παρουσία του χαρακτηρίζεται από μια υπόγεια ένταση και μια σπάνια ισορροπία ανάμεσα στη σιωπή και την έκρηξη, που τον καθιστά έναν από τους πιο ιδιαίτερους δημιουργούς της γενιάς του.
Οι λέξεις που περιγράφουν καλύτερα το θέατρο για εμένα είναι ο μυστικισμός και ο μηχανισμός.
Η λέξη φόβος δεν είναι ακριβής. Υπάρχει ενός είδους αθλητισμός ή πρωταθλητισμός όταν είναι κανείς τυχερός, όταν παίζεις ή σκηνοθετείς θέατρο οπότε νομίζω υπάρχει μια επιθυμία και εν μέρει αγωνία να παίξεις (play) στο όριο των δυνατοτήτων σου.
Οι καλλιτέχνες που με έχουν επηρεάσει είναι η Angélica Liddel, o Romeo Castellucci, oι Forced Entertainment. Αναφέρω μόνο καλλιτέχνες του θεάτρου γιατί αλλιώς, η λίστα είναι ατέλειωτη.
Δεν μπορώ να περιγράψω το θέατρο με ένα συναίσθημα. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι μετά από πολλούς αιώνες και σε μια εποχή γεμάτη εικόνες, ενήλικες ανά τον κόσμο μαζεύονται σε σκοτεινούς χώρους γύρω στις 9 το βράδυ για να δούνε άλλους ενήλικες να μιμούνται ανθρώπους και καταστάσεις.
Η επιλογή των χαρακτήρων και των ιστοριών μου είναι μάλλον υποσυνείδητη διαδικασία που διαμορφώνεται από εσωτερικές παρορμήσεις και εξωτερικά ερεθίσματα. Κάποια στιγμή, ο συνδυασμός τους σχηματίζει μια απόφαση σχετικά με το ποια θα ήθελα να είναι η επόμενη ιστορία επί σκηνής.
Συνέντευξη: Ελένη Παπαστεργίου
