Όλα όσα άλλαξαν τα τελευταία 20 χρόνια στην τηλεόραση με τα μάτια του Κοσμά Βίδου.

Στροφή στις πλατφόρμες

Ένας από τους κυριότερους παράγοντες που την τελευταία 20ετία το κοινό έκανε στροφή προς τις πλατφόρμες και τις ξένες σειρές είναι η ελευθερία να βλέπεις ό,τι θέλεις τη στιγμή που το θέλεις. Επίσης, η υψηλή ποιότητα των παρεχόμενων προϊόντων. Οι πλατφόρμες δεν έπαιξαν με τους στενά εμπορικούς κανόνες της τηλεόρασης, είπαν ιστορίες που δεν θα έβγαιναν ποτέ στην prime time ενός καναλιού, και μάλιστα χωρίς να τσιγκουνεύονται. Παράλληλα, ο παγκόσμιος εγκλεισμός λόγω πανδημίας μετέτρεψε το σαλόνι μας σε αίθουσα προβολής και έδωσε την ευκαιρία στους παραγωγούς της νέας εποχής να συστηθούν: «Δεν μπορείς να πας στο σινεμά; Έλα εδώ». Οι πλατφόρμες, συνεπικουρούμενες από την τεχνολογία, προσέφεραν έναν τρόπο θέασης ευέλικτο, πιο κοντά στις ανάγκες του σύγχρονου θεατή - κάτι που τα παραδοσιακά κανάλια δυσκολεύτηκαν να ακολουθήσουν με την ίδια ταχύτητα.

Σειρές-σταθμοί

Αν υπάρχει μια 20ετία που θα μελετάνε κάποτε ως την εποχή που η τηλεοπτική μυθοπλασία ενηλικιώθηκε, είναι αυτή που ζούμε. Το “Lost” ήταν ένα από τα πρώτα σίριαλ που έδειξαν προς τη νέα εποχή. Ο Ράιαν Μέρφι δημιούργησε το δικό του σύμπαν: από το “Nip/Tuck” και το “Glee” μέχρι το “American Horror Story” και το “Pose”, έφερε στην τηλεόραση την pop κουλτούρα, μιλώντας την ίδια στιγμή με τόλμη για μεγάλα κοινωνικά θέματα. Οι “Sopranos” ήταν από τις κορυφαίες στιγμές, όπου η μικρή οθόνη άρχισε να λειτουργεί με όρους κινηματογράφου. Το “True Blood” και το “Walking Dead” ανανέωσαν την «ψυχαγωγία τρόμου», ανοίγοντας τον δρόμο για διαμαντάκια όπως το “Midnight Mass”, το post-apocalyptic drama “The Last of Us” και το “From”. Το “Mad Men” ήταν η επιτομή της στιλιζαρισμένης εικόνας, μιας τηλεόρασης που λειτουργεί ως λογοτεχνικό έργο. Σειρές όπως τα “Breaking Bad”, “Better Call Saul”, “House of Cards”, “Fargo”, “Ozark” και “Severance”, συνδύασαν κινηματογραφική γλώσσα, σασπένς και βαθιά δραματουργία, ανεβάζοντας τον πήχη. Παραγωγές όπως τα “Empire”, “Succession”, “Shameless”, “Yellowstone”, “The Crown” και άλλα premium dramas ανανέωσαν και αναβάθμισαν τις σαπουνόπερες.

TV stars

Ο κινηματογράφος περνά περίοδο κόπωσης, τη στιγμή που οι πλατφόρμες επενδύουν σε πιο τολμηρή μυθοπλασία, ξεπροβάλλοντας ως μετεξέλιξη του παλιού σινεμά. Άνοιξαν τις πόρτες τους σε παραγωγούς και σκηνοθέτες που πιθανώς δεν έβρισκαν θέση στον κινηματογράφο, τους έδωσαν χώρο για να πουν ιστορίες, χωρίς τους περιορισμούς του κινηματογραφικού 120λέπτου. Προώθησαν μια νέα γενιά σταρ, από τον Μπράιαν Κράνστον (“Breaking Bad”), τη Σάρα Πόλσον (“American Horror Story”), τον Πέδρο Πασκάλ (“Game of Thrones”, “Narcos”) και τον Τζόναθαν Μπέιλι (“Bridgerton”) ως τη Φίμπι Γουόλερ-Μπριτζ (“Fleabag”) και τη Μίλι Μπόμπι Μπράουν (“Stranger Things”). Έδωσαν, επίσης, την ευκαιρία σε άλλους να επανασυστηθούν, όπως η Τζέσικα Λάνγκ (“American Horror Story”), η Βαϊόλα Ντέιβις (“How To Get Away With Murder”) και ο Μάθιου ΜακΚόνεχι (“True Detective”).

Politics & Trends

Τα crime stories, τα dystopian stories και τα Nordic noir άνθισαν μέσα στην οικονομική κρίση, σαν να τα γέννησε το σκοτάδι γύρω μας. Τα βασιλικά δράματα και οι μοντέρνας κοπής σαπουνόπερες ήρθαν στον αντίποδα για να μας ψυχαγωγήσουν. Οι τηλεοπτικές βιογραφίες και οι true crime σειρές απέκτησαν δημοφιλία στην εποχή της documentary κουλτούρας, όπου η πραγματικότητα έγινε εξίσου συναρπαστική με τη μυθοπλασία. Τα LGBT σίριαλ έγιναν πιο τολμηρά την ώρα που η κουβέντα για τα ανθρώπινα δικαιώματα φούντωνε. Οι ασιατικές παραγωγές κέρδισαν έδαφος χάρη στη δυναμική της K-culture και την επιθυμία των πλατφορμών να απευθυνθούν σε νέα πολυπληθή κοινά.

Ελλάδα & κόσμος

Οι σκανδιναβικές σειρές έφεραν μία πρωτότυπη αισθητική δημιουργώντας ψυχρή ατμόσφαιρα, όπου το κακό δεν φωνάζει, αλλά υποβόσκει. Το ίδιο και ορισμένες γερμανικές, που κέρδισαν τις εντυπώσεις με τον χειρουργικό τρόπο με τον οποίο ανατέμνουν τις ψυχές των ηρώων. Οι ισπανικές σειρές είχαν ρυθμό, τρέλα και την υπερβολή που ταιριάζει στην ψυχαγωγική μυθοπλασία. Στην Ελλάδα, για χρόνια, υπήρχαν περιορισμένοι πόροι, συντηρητικές επιλογές και προσκόλληση σε παλαιότερα μοντέλα. Αργήσαμε να αντιληφθούμε την τηλεοπτική επανάσταση που είχε ξεκινήσει παντού γύρω μας. Αρχικά, μάλιστα, σνομπάραμε τις ψυχαγωγικές πλατφόρμες. Τελευταίως, γίνονται κάποια βήματα, όμως χρειάζεται μεγαλύτερη διάθεση για ρίσκο, ανανέωση στη θεματολογία και επένδυση στο τεχνικό επίπεδο, ώστε να μπορούμε να σταθούμε ανταγωνιστικά στο διεθνές περιβάλλον.

«Αν υπάρχει μια 20ετία που θα μελετάνε κάποτε ως την εποχή που η τηλεοπτική μυθοπλασία ενηλικιώθηκε, είναι αυτή που ζούμε»

Κεντρική φωτογραφία: Από την πρώτη σεζόν της σειράς “Mad Men”

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΡΗΣ ΚΑΒΑΤΖΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΤΕΥΧΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026