Η Fondation Louis Vuitton ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2026 θα ανοίξει τις πόρτες της σε μια μεγάλη, φιλόδοξη έκθεση αφιερωμένη στον Alexander Calder, έναν από τους πιο εμβληματικούς καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Η έκθεση, με τίτλο "Calder. Rêver en Équilibre", θα διαρκέσει από τις 15 Απριλίου έως τις 16 Αυγούστου 2026 και θα συγκεντρώσει περίπου 300 έργα που καλύπτουν πέντε δεκαετίες δημιουργίας, από τη δεκαετία του 1920 έως και τη δεκαετία του 1970.
Γιατί ο ίδιος ήταν μια από τις πιο εμβληματικές φιγούρες της τέχνης;
Ο Alexander Calder (1898-1976) ήταν Αμερικανός γλύπτης και ο δημιουργός των περίφημων mobiles, μιας επαναστατικής μορφής κινητικής γλυπτικής που εισήγαγε την κίνηση ως βασικό στοιχείο της μοντέρνας τέχνης. Με βαθιές ρίζες τόσο στη μηχανική -είχε σπουδάσει μηχανολογία- όσο και στο παιχνίδι και τη φαντασία, ο Calder κατάφερε να γεφυρώσει την επιστημονική ακρίβεια με την ποιητική ελαφρότητα. Όπως σημειώνουν οι επιμελητές της έκθεσης, Dieter Buchhart και Anna Karina Hofbauer, «η καινοτόμος προσέγγιση του Calder διεύρυνε τις διαστάσεις της γλυπτικής, εντάσσοντας τον χρόνο ως ουσιαστική τέταρτη διάσταση».
Μια σπουδαία έκθεση στα σκαριά
Η έκθεση "Calder. Rêver en Équilibre" έχει και έναν ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα: γιορτάζει τα 100 χρόνια από την άφιξη του Calder στη Γαλλία, τη χώρα που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην καλλιτεχνική του ωρίμανση, και ταυτόχρονα τιμά τα 50 χρόνια από τον θάνατό του το 1976. Στο Παρίσι της δεκαετίας του '20, ο Calder ήρθε σε επαφή με τις πρωτοπορίες της εποχής, τον σουρεαλισμό και την αφαίρεση, και ανέπτυξε μια προσωπική γλώσσα που έμελλε να αλλάξει οριστικά τη γλυπτική.
Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει τόσο mobiles όσο και stabiles -όπως ο ίδιος ο καλλιτέχνης αποκαλούσε τα κινητικά και τα στατικά έργα του-, καθώς και συρμάτινα πορτρέτα, ζωγραφικά έργα, σχέδια και ξύλινες γλυπτικές συνθέσεις. Παράλληλα, η έκθεση θα τοποθετήσει το έργο του Calder σε έναν ευρύτερο καλλιτεχνικό διάλογο, παρουσιάζοντας έργα φίλων και σύγχρονών του, όπως οι Jean Arp, Barbara Hepworth, Jean Hélion, Piet Mondrian, Paul Klee και Pablo Picasso, καλλιτέχνες που μοιράστηκαν μαζί του κοινές αναζητήσεις γύρω από τη φόρμα, την ισορροπία και την αφαίρεση.
Τι ξεχωρίζει από τα εκθέματα
Ανάμεσα στα κορυφαία εκθέματα ξεχωρίζει το θρυλικό Cirque Calder (1931), μια μοναδική, χειροποίητη αναπαράσταση τσίρκου με μικροσκοπικά ζώα και φιγούρες, που ο Calder «ενεργοποιούσε» ο ίδιος μπροστά στο κοινό. Το έργο θα δανειστεί από το Whitney Museum of American Art και επιστρέφει στην πόλη όπου ολοκληρώθηκε αρχικά, αποκτώντας έτσι έναν έντονα συγκινησιακό χαρακτήρα. Παράλληλα, η έκθεση θα φωτίσει έργα από τη σειρά "Constellations", τρισδιάστατα αιωρούμενα mobiles που μοιάζουν να κινούνται σαν ουράνια σώματα στον χώρο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανθρώπινη πλευρά του καλλιτέχνη. 34 αρχειακές φωτογραφίες από κορυφαίους φωτογράφους όπως οι Henri Cartier-Bresson, André Kertész, Gordon Parks, Man Ray, Irving Penn και Agnès Varda θα προσφέρουν μια σπάνια ματιά στην καθημερινότητα, τις φιλίες και το δημιουργικό περιβάλλον του Calder.
Η έκθεση έρχεται σε μια περίοδο ανανεωμένου διεθνούς ενδιαφέροντος για το έργο του. Τον Σεπτέμβριο άνοιξαν οι Calder Gardens στη Φιλαδέλφεια, ένας νέος χώρος αφιερωμένος αποκλειστικά στο έργο του, ενώ λίγο αργότερα το Whitney παρουσίασε την έκθεση "High Wire: Calder’s Circus at 100", τιμώντας τα 100 χρόνια από τη δημιουργία του Cirque Calder. Όλα αυτά επιβεβαιώνουν ότι, μισό αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Alexander Calder εξακολουθεί να μας μαθαίνει πώς να ονειρευόμαστε την ισορροπία, στον χώρο, στον χρόνο και στην ίδια τη ζωή.
Main photo: Calder's Circus 1926-1931 (Sheldan Collins/Spontaneous Accomplishments, LLC)
