Στη Χώρα της Πάτμου, ανάμεσα στα λευκά σπίτια και τα στενά καλντερίμια που οδηγούν στη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, ένα αρχοντικό του 1770 απέκτησε ξανά ζωή έπειτα από μια εξαιρετικά απαιτητική αποκατάσταση. Το σπίτι ανήκε σε μια εύπορη οικογένεια εμπόρων και ναυτικών, ενώ τη σημερινή του μορφή απέκτησε το 1862, όταν ο προπάππους της σημερινής ιδιοκτήτριας, ο οποίος διετέλεσε και δήμαρχος του νησιού, επέκτεινε την κατοικία. Για περισσότερες από έξι δεκαετίες το κτίριο παρέμεινε σχεδόν εγκαταλελειμμένο. Οι φθορές από τον χρόνο, την υγρασία και τις ιστορικές περιπέτειες του νησιού είχαν προκαλέσει σημαντικές καταστροφές. Ωστόσο, η σχεδιάστρια υφασμάτων Melina Blaxland-Horne και ο σύζυγός της Δημήτρης, αποφάσισαν να διασώσουν κάθε αυθεντικό στοιχείο, αντιμετωπίζοντας την ανακαίνιση ως μια «αρχαιολογική» αποστολή, παρά ως μια συμβατική ανακαίνιση.
Αποκατάσταση με σεβασμό σε κάθε λεπτομέρεια
Η διαδικασία διήρκεσε σχεδόν μία δεκαετία και βασίστηκε σε μία αυστηρή αρχή, όπου τίποτα δεν θα αντικατασταθεί εφόσον μπορεί να διασωθεί. Πόρτες ζωγραφισμένες στο χέρι, αυθεντικοί μεντεσέδες, μαρμάρινες επιφάνειες, ξύλινα κουφώματα, γύψινα διακοσμητικά και ακόμη και μικρά τμήματα καθρεφτών αφαιρέθηκαν προσεκτικά, καταγράφηκαν και επανατοποθετήθηκαν στις αρχικές τους θέσεις. Οι τοπικοί τεχνίτες εργάστηκαν με παραδοσιακές τεχνικές, ενώ όπου κρίθηκε απαραίτητο ενσωματώθηκαν διακριτικά σύγχρονες υποδομές, όπως νέες ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, υδραυλικά δίκτυα και κρυφός κλιματισμός, χωρίς να αλλοιωθεί ο ιστορικός χαρακτήρας του σπιτιού.
Εσωτερικοί χώροι γεμάτοι χρώμα και προσωπικότητα
Παρότι η αρχιτεκτονική διατηρεί την αυστηρότητα ενός ιστορικού αρχοντικού, η διακόσμηση αποπνέει ζεστασιά και ζωντάνια. Οι τοίχοι και οι ξύλινες επενδύσεις βάφτηκαν σε αποχρώσεις εμπνευσμένες από τα ίχνη των αρχικών χρωμάτων που αποκαλύφθηκαν κατά την αποκατάσταση, ενώ οι οροφές απέκτησαν ξανά τη διακοσμητική τους λεπτομέρεια. Στο σαλόνι ξεχωρίζουν οι αυθεντικοί καναπέδες του 18ου αιώνα που είναι επενδυμένοι με πολύχρωμα υφάσματα της Melodi Horne, φωτιστικά με ikat μοτίβα και παλιά υφαντά που χρησιμοποιούνται ως διακοσμητικά καλύμματα των τραπεζιών. Ένας επιβλητικός επιχρυσωμένος καθρέφτης, αναστηλωμένος από τοπικό τεχνίτη, συνδυάζεται με έναν καναπέ τύπου confidante και πίνακες του 19ου αιώνα που απεικονίζουν ελληνικά λιμάνια.
Αντίκες και οικογενειακά κειμήλια σε κάθε δωμάτιο
Η κατοικία φιλοξενεί μια εντυπωσιακή συλλογή αντικειμένων που έχουν παραμείνει στην οικογένεια στο πέρασμα των χρόνων. Βενετσιάνικοι καθρέφτες, παραδοσιακά μπαούλα γάμου, μαρμάρινες κονσόλες, ξυλόγλυπτες εικόνες και συλλεκτικά κεραμικά συνθέτουν ένα περιβάλλον που μοιάζει περισσότερο με ζωντανό μουσείο, παρά με μίς συμβατική κατοικία.
Στην κουζίνα διατηρήθηκαν οι αυθεντικοί πέτρινοι φούρνοι και το παλιό πηγάδι, ενώ ο βοηθητικός χώρος μετατράπηκε στον κυρίως πρακτικό χώρο για την οικογένεια. Ένα μεγάλο μοναστηριακό τραπέζι κυριαρχεί στο δωμάτιο, πλαισιωμένο από παλιές καρέκλες και μια εντυπωσιακή συλλογή από μπλε και λευκά διακοσμητικά πιάτα, πολλά από τα οποία απεικονίζουν την Πάτμο και συγκεντρώθηκαν σταδιακά μέσα στα χρόνια.
Υπνοδωμάτια που διατηρούν την αυθεντική τους ταυτότητα
Κάθε υπνοδωμάτιο αφηγείται τη δική του ιστορία. Στην κύρια κρεβατοκάμαρα δεσπόζει ένα σιδερένιο κρεβάτι της ναπολεόντειας περιόδου, το οποίο κατά τη συντήρησή του αποκάλυψε ζωγραφισμένα λουλούδια και τα αρχικά του προπάππου της οικογένειας. Σε ένα ακόμη δωμάτιο σώζεται το παραδοσιακό ξύλινο εικονοστάσι όπου, σύμφωνα με το τοπικό έθιμο, γεννούσαν οι γυναίκες των σπιτιών της Πάτμου. Τα έπιπλα συμπληρώνονται από παλιές χαρακτικές, ξύλινα κομοδίνα, χειροποίητα υφάσματα και μαξιλάρια με σχέδια William Morris και ikat, τα οποία προσθέτουν διακριτικές πινελιές χρώματος χωρίς να αλλοιώνουν την ιστορική ατμόσφαιρα.
Μια κατοικία που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη του τόπου
Η ανακαίνιση αυτού του ιστορικού αρχοντικού στην Πάτμο αποδεικνύει ότι η αποκατάσταση δεν αφορά μόνο τη διάσωση ενός κτιρίου, αλλά και τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης. Αντί να επιλέξουν μια σύγχρονη αισθητική, οι ιδιοκτήτες άφησαν το ίδιο το σπίτι να καθορίσει τον χαρακτήρα του, αξιοποιώντας τα αυθεντικά χρώματα, τα παλιά υλικά και τα οικογενειακά αντικείμενα ως οδηγό για κάθε σχεδιαστική απόφαση.
Με πληροφορίες από House & Garden
All Photos by Christopher Horwood
