Πώς μπορεί ένα πορτρέτο να αποκαλύψει περισσότερα από την εξωτερική εμφάνιση ενός ανθρώπου και τι είναι αυτό που κάνει μια φωτογραφία να παραμένει ζωντανή, ακόμη και δεκαετίες μετά τη δημιουργία της;
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που αναδύονται μέσα από το “Avedon”, το νέο ντοκιμαντέρ του Ron Howard, αφιερωμένο σε έναν από τους πιο επιδραστικούς φωτογράφους του 20ού αιώνα.
Με αφετηρία το εκτενές προσωπικό αρχείο του Richard Avedon και τις μαρτυρίες ανθρώπων που βρέθηκαν κοντά του, η ταινία επιχειρεί να προσεγγίσει όχι μόνο τις εικόνες που καθόρισαν την καριέρα του, αλλά και την προσωπικότητα που κρυβόταν πίσω από αυτές. Μετά την παρουσίασή της στο Φεστιβάλ Καννών, η παραγωγή είναι διαθέσιμη στο Netflix.
Ένα αρχείο που αποκαλύπτει μια ολόκληρη εποχή
Με διάρκεια 104 λεπτών, το “Avedon” διατρέχει περισσότερες από έξι δεκαετίες δημιουργίας, αναδεικνύοντας τη συμβολή του φωτογράφου στη μόδα, την τέχνη και τη σύγχρονη οπτική κουλτούρα. Η πρόσβαση στο προσωπικό του αρχείο, σε συνεργασία με το Richard Avedon Foundation, προσφέρει στην ταινία ένα ιδιαίτερο αφηγηματικό υλικό: φωτογραφίες που δεν έχουν παρουσιαστεί ξανά, στιγμιότυπα από τα παρασκήνια παραγωγών και καταγραφές που επιτρέπουν στον θεατή να παρακολουθήσει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφωνόταν κάθε εικόνα. Από τις συνεργασίες του με τη Vogue και το Harper’s Bazaar μέχρι τα πορτρέτα προσωπικοτήτων όπως η Marilyn Monroe, ο Charlie Chaplin και ο Bob Dylan, ο Avedon ανέπτυξε μια αναγνωρίσιμη φωτογραφική γλώσσα. Το λευκό φόντο, η άμεση επαφή με το πρόσωπο και η απουσία περιττών στοιχείων έκαναν τις φωτογραφίες του να μοιάζουν με κάτι ξεχωριστό και «ιδιωτικό». Ωστόσο, η δημιουργική του ματιά δεν περιορίστηκε στον κόσμο της μόδας και της διασημότητας. Μέσα από projects όπως το “In the American West”, στράφηκε σε ανθρώπους της εργατικής τάξης και σε πρόσωπα που σπάνια αποκτούσαν ορατότητα, διευρύνοντας τα όρια του φωτογραφικού πορτρέτου.
Ποιος είναι ο Ron Howard;
Η επιλογή του Ron Howard για τη σκηνοθεσία έχει το δικό της ενδιαφέρον. Πρόκειται για έναν δημιουργό που έχει καταφέρει να διαγράψει μια μακρά και πολυδιάστατη πορεία στο Hollywood, αρχικά ως ηθοποιός και στη συνέχεια ως σκηνοθέτης και παραγωγός. Το κοινό τον γνώρισε ήδη από την παιδική του ηλικία, μέσα από τη σειρά “The Andy Griffith Show”, ενώ έγινε ευρύτερα γνωστός ως Richie Cunningham στη δημοφιλή τηλεοπτική παραγωγή “Happy Days”. Πίσω από την κάμερα, η διαδρομή του αποδείχθηκε εξίσου εντυπωσιακή. Από το “Apollo 13” και το “A Beautiful Mind”, για το οποίο κέρδισε το Oscar Σκηνοθεσίας το 2002, μέχρι τα “Frost/Nixon”, “Rush” και “The Da Vinci Code”, ο Howard έχει κινηθεί ανάμεσα σε διαφορετικά κινηματογραφικά είδη, με σταθερό ενδιαφέρον για προσωπικότητες και ιστορίες που έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους. Τα τελευταία χρόνια έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το ντοκιμαντέρ, υπογράφοντας μεταξύ άλλων τα “Pavarotti”, “The Beatles: Eight Days a Week” και “Jim Henson: Idea Man”. Η προσέγγισή του συχνά ξεκινά από μια αναγνωρίσιμη δημόσια εικόνα, για να αναζητήσει όσα βρίσκονται πέρα από αυτήν.
Οι άνθρωποι πίσω από τον μύθο
Στο ντοκιμαντέρ συμμετέχουν πρόσωπα που γνώρισαν τον φωτογράφο ή συνεργάστηκαν μαζί του, ανάμεσά τους οι Lauren Hutton, Twiggy, Penelope Tree, Isabella Rossellini, Tina Brown και Calvin Klein, καθώς και ο γιος του, John Avedon. Οι μαρτυρίες τους συνθέτουν ένα πορτρέτο ενός εξωστρεφούς, απαιτητικού και ακούραστα περίεργου δημιουργού, ο οποίος αντιμετώπιζε κάθε φωτογράφιση ως μια ευκαιρία για κάτι απρόβλεπτο.
Για τον Howard, η ανακάλυψη του έργου του “Avedon” στάθηκε αφορμή να επανεξετάσει και τη δική του αντίληψη για τη φωτογραφία. Όπως έχει εξηγήσει σε συνέντευξή του, μέσα από τη διαδικασία της ταινίας άρχισε να αντιλαμβάνεται τους φωτογράφους μόδας ως σκηνοθέτες και χορογράφους μιας μικρής αφήγησης, ενώ τα μοντέλα ως performers που δημιουργούν χαρακτήρες μπροστά στον φακό.
Δείτε το trailer:
Main Photo: Susan Middleton/Netflix
