Σε μια νέα, πιο εξωστρεφή φάση περνά η Biennale of Contemporary Keramics (BCK) 2026, διευρύνοντας από τον Σεπτέμβριο το δημόσιο πρόγραμμά της και μετατρέποντας τη Ρόδο σε ένα ανοιχτό πεδίο συνάντησης της σύγχρονης κεραμικής με την τέχνη, την εκπαίδευση, την επιστήμη και την τεχνολογία. Η Κεντρική Έκθεση παραμένει ανοιχτή έως τις 31 Οκτωβρίου στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου, ενώ παράλληλα μια σειρά από εργαστήρια, εκπαιδευτικές δράσεις, επιστημονικές ομιλίες, προβολές ντοκιμαντέρ, δορυφορικές εκθέσεις και ξεναγήσεις απευθύνονται σε καλλιτέχνες, μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και το ευρύ κοινό.
Κεντρικός άξονας της φετινής διοργάνωσης είναι ο Ήλιος. Με αφετηρία αυτό το διαχρονικό σύμβολο, η κεραμική λειτουργεί ως κοινός τόπος διαφορετικών γνωστικών και δημιουργικών προσεγγίσεων, θέτοντας ερωτήματα για τον τόπο, τη μνήμη και την ταυτότητα της Μεσογείου.
Εργαστήρια που φέρνουν την κεραμική κοντά στο κοινό
Το φθινοπωρινό πρόγραμμα ξεκινά στις 4 Σεπτεμβρίου με το τριήμερο εργαστήριο «Εισαγωγή στην Παραδοσιακή Ιαπωνική Τεχνική Kinstugi», στο Κατάλυμα της Αγγλίας, με τη συντηρήτρια αρχαιοτήτων και μουσειολόγο Νεκταρία Δασακλή. Οι συμμετέχοντες γνωρίζουν την παραδοσιακή τεχνική επιδιόρθωσης σπασμένων κεραμικών με χρυσό, αλλά και σύγχρονες εφαρμογές της, μέσα από τη φιλοσοφία wabi-sabi, που αντιμετωπίζει τη φθορά και τις ρωγμές ως στοιχεία μνήμης και αξίας.
Από τις 11 έως τις 13 Σεπτεμβρίου, στο εργαστήριο κεραμικής «Μπόνης» στον Αρχάγγελο, ο καλλιτέχνης Γιώργος Βαβάτσης παρουσιάζει το εργαστήριο «Υαλώματα Κεραμικής - Εισαγωγή στην Τεχνολογία των Υαλωμάτων», δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να πειραματιστούν με συνταγές, θερμοκρασίες όπτησης και διαφορετικές μεθόδους υάλωσης. Στις 9 Οκτωβρίου, η μουσειολόγος και καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Μάρλεν Μούλιου παρουσιάζει το βιωματικό εργαστήριο «Εκεί όπου τα αντικείμενα αποκτούν νόημα και αγγίζουν την ψυχή μας: η θεραπευτική δύναμη των μουσείων», στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου και στο Κατάλυμα της Αγγλίας.
Η κεραμική συναντά την εκπαίδευση και την τεχνολογία
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Από τα τέλη Σεπτεμβρίου, μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικοί συμμετέχουν σε διαθεματικές δράσεις που συνδέουν την κεραμική με την ιστορία, τα μαθηματικά, την παιδαγωγική και τις νέες τεχνολογίες. Στα εργαστήρια «Ίχνη του πολιτισμού και της ιστορίας της Ρόδου μέσα από την κεραμική τέχνη», «Όταν τα Μαθηματικά “Πλάθουν” την Τέχνη» και «Ταξίδι στον χρόνο μέσα από την ιστορία των κεραμικών της Ρόδου», ο πηλός γίνεται εργαλείο εξερεύνησης της ροδίτικης ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η τριλογία «Κεραμικά του Ήλιου - Από την Παράδοση στην Εκτεταμένη Πραγματικότητα», στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Μέσα από εφαρμογές XR, μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικοί θα μπορούν να πλάσουν ψηφιακά αγγεία, να δουν εκθέματα της Μπιενάλε να «ζωντανεύουν» και να δημιουργήσουν τον δικό τους εικονικό εκθεσιακό χώρο, σε μια προσέγγιση STEAM που συνδέει τέχνη, ιστορία, τεχνολογία και πολιτισμό.
Από την κεραμική παράδοση της Ρόδου στη σύγχρονη δημιουργία
Το πρόγραμμα εμπλουτίζεται με δύο κινηματογραφικές προβολές. Στις 23 Οκτωβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου, θα πραγματοποιηθεί η πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Αναζήτησα Γη, Νερό, Αέρα και Φωτιά για να σε πλάσω…», αφιερωμένου στη ζωή και το έργο του Ροδίτη κεραμίστα Κώστα Νεοφύτου. Στις 30 Οκτωβρίου, στο Κατάλυμα της Αγγλίας, θα προβληθεί το "CERAMICS" από τη σειρά ντοκιμαντέρ #craftingcyprus του Filep Motwary, αφιερωμένο στην ιστορία και τη σύγχρονη διάσταση της κυπριακής κεραμικής.
Παράλληλα, από τις 9 έως τις 31 Οκτωβρίου, η δορυφορική έκθεση «Ιδού η Ρόδος / Hic Rhodus», σε επιμέλεια Αποστόλη Αρτινού, παρουσιάζει στο Κατάλυμα της Γαλλίας έργα 15 σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών, εμπνευσμένα από την κεραμοποιία Ίκαρος. Η έκθεση επιχειρεί να υπερβεί την έννοια του παραδοσιακού, μεταφέροντας τη μνήμη των κεραμικών της Ρόδου στη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Η αυλαία πέφτει στις 31 Οκτωβρίου
Η BCK 2026 κορυφώνεται στις 31 Οκτωβρίου με επιστημονική ημερίδα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, όπου ακαδημαϊκοί, ιστορικοί τέχνης, επιμελητές και καλλιτέχνες θα εξετάσουν την κεραμική ως ζωντανό φορέα πολιτισμικής μνήμης.
Την ίδια ημέρα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις στην Κεντρική Έκθεση και στη Μεσαιωνική Πόλη, ενώ η ημερίδα ολοκληρώνεται με την παρουσίαση του βιβλίου «Το κεραμικό που ταξίδευε», μια διαπολιτισμική δημιουργία παιδιών νηπιαγωγείου από τη Ρόδο και την Άγκυρα.
Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, οι πέντε χώροι της Κεντρικής Έκθεσης -το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου, η Οπλοθήκη de Milly, η Κοσμητική Συλλογή Ρόδου, η Παναγία του Κάστρου και η πλατεία Κλεόβουλου του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου- φιλοξενούν τα έργα 42 καλλιτεχνών από 18 χώρες.
Κεντρική φωτογραφία: Where the Day Starts, Biennale of Contemporary Keramics 2026. Installation view ©Bill Stamatopoulos.
