Η Αθήνα υποδέχεται για πρώτη φορά το έργο της Johanna Stavrakaki μέσα από την ατομική έκθεση PULSES, που εγκαινιάζεται την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου στην CL Art Gallery, στο Κολωνάκι. Tα έργα της Ελληνοκαναδής ζωγράφου συνθέτουν έναν κόσμο έντονων χρωμάτων, ανθρώπινων μορφών, συμβόλων και εικόνων που μοιάζουν να αναδύονται από μια προσωπική, εσωτερική διαδρομή.
About the Artist:
Η Stavrakaki γεννήθηκε στην Οτάβα, έζησε για έντεκα χρόνια στο Λος Άντζελες και σπούδασε Καλές Τέχνες στη Νέα Υόρκη. Οι διαφορετικοί αυτοί τόποι, οι πολιτισμικές επιρροές και οι προσωπικές εμπειρίες που συγκεντρώθηκαν στην πορεία της ζωής της συναντούν σήμερα έναν καμβά που δεν ενδιαφέρεται τόσο να αφηγηθεί μια ιστορία με γραμμικό τρόπο, όσο να μεταφέρει μια κατάσταση. Η ζωγραφική της κινείται ανάμεσα στο αναγνωρίσιμο και το αφαιρετικό, στο προσωπικό και το συλλογικό, αφήνοντας χώρο στον θεατή να συμπληρώσει τα κενά με τη δική του εμπειρία.
Στο PULSES, η καρδιά βρίσκεται στο επίκεντρο. Όχι μόνο ως εικόνα, αλλά ως ένας τόπος όπου συγκεντρώνονται διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες εμπειρίες. Αγάπη, φόβος, πένθος, επιθυμία, θυμός, ελπίδα και απώλεια συνυπάρχουν, χωρίς να χρειάζεται κάποιο από αυτά να επικρατήσει. Τα έργα μοιάζουν έτσι να καταγράφουν όχι ένα συγκεκριμένο συναίσθημα, αλλά τη διαρκή κίνηση ανάμεσά τους.
Ένας διάλογος για τη ζωγραφική, το συναίσθημα και όσα δεν λέγονται εύκολα
Με αφορμή την πρώτη παρουσίαση της δουλειάς της Johanna Stavrakaki στην Ελλάδα, βρεθήκαμε σε έναν διάλογο με την ίδια και τη Χριστίνα Λάππα, curator της έκθεσης, γύρω από την αφετηρία του PULSES, τη μεταξύ τους συνάντηση και τον τρόπο με τον οποίο ένα προσωπικό βίωμα μπορεί να μετατραπεί σε κάτι που αφορά τελικά πολύ περισσότερους ανθρώπους.
Η σχέση των δύο γυναικών φαίνεται να ξεκινά πριν ακόμη υπάρξει η ιδέα της έκθεσης. Η Λάππα συνάντησε τη Stavrakaki σε μια περίοδο έντονης συναισθηματικής φόρτισης και, όπως περιγράφει, προσπάθησε να διαβάσει όχι μόνο όσα της έλεγε, αλλά και όσα εκφράζονταν μέσα από τη στάση, το βλέμμα και τη φωνή της. «Για τη Johanna το συναίσθημα δεν είναι κάτι που απλώς περιγράφεται, αλλά βιώνεται και μετατρέπεται σε εικόνα», σημειώνει.
Η ίδια η Stavrakaki θυμάται εκείνη τη συνάντηση ως ένα σημείο στο οποίο ένιωσε ταυτόχρονα ενθουσιασμό και ευαλωτότητα. «Νομίζω ότι διέκρινε κάτι μέσα μου, πριν ακόμη εγώ η ίδια καταφέρω να το εκφράσω με λόγια», λέει για τη Χριστίνα Λάππα. Από αυτή την εμπιστοσύνη γεννήθηκε σταδιακά η νέα σειρά έργων.
Αν το PULSES μπορούσε να συμπυκνωθεί σε ένα συναίσθημα, αυτό θα ήταν για τη Stavrakaki η ευαλωτότητα. Όχι όμως ως μια μονοδιάστατη κατάσταση. «Περιλαμβάνει κι άλλα συναισθήματα όπως η αγάπη, ο φόβος, το πένθος, η ελπίδα, η επιθυμία και η δύναμη», εξηγεί. Η καρδιά ήταν το σύμβολο που μπορούσε να τα χωρέσει όλα αυτά, ακριβώς επειδή αποτελεί ένα αντικείμενο τόσο σωματικό, όσο και φορτισμένο με πολιτισμικές και προσωπικές σημασίες. Όπως είπε η ίδια: «Μας κρατά ζωντανούς, αλλά πολιτισμικά και προσωπικά της ζητάμε να κουβαλήσει πολλά περισσότερα». Στους πίνακές της λειτουργεί σχεδόν σαν ένα πορτρέτο, επιτρέποντάς της να μιλήσει για εμπειρίες που δεν θα μπορούσαν ή δεν θα ήθελε να αποτυπώσει κυριολεκτικά.
Η μετάβαση ενός συναισθήματος στον καμβά, ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολη. Αν υπάρχει ένα έργο που δυσκόλεψε περισσότερο τη δημιουργό του, αυτό ήταν εκείνο που αφορά τον θυμό. «Δυσκολεύτηκα πάρα πολύ με αυτό το έργο και, ακόμη και τώρα, δεν καταλαβαίνω απόλυτα το γιατί», παραδέχεται. Σε αντίθεση με άλλα συναισθήματα, που έβρισκαν σχεδόν φυσικά τον δρόμο τους προς τον καμβά, ο θυμός απαιτούσε διαρκή επιστροφή, αμφισβήτηση και αλλαγές.
Από τον προσωπικό παλμό σε μια κοινή εμπειρία
Ο τίτλος PULSES παραπέμπει σε μια διαρκή κίνηση. Και η ίδια η δημιουργός αναγνωρίζει ότι ο δικός της «παλμός» άλλαξε σημαντικά κατά τη διάρκεια της δημιουργίας της σειράς. Όταν ξεκίνησε να δουλεύει πάνω στα έργα, βρισκόταν σε ένα διαφορετικό συναισθηματικό σημείο. Στους μήνες που ακολούθησαν, βίωσε απώλεια, αλλαγές στις σχέσεις και στη ζωή της, και μαζί τους μεταμορφώθηκε και η ίδια.
«Κάποιοι πίνακες ξεκίνησαν με ένα συγκεκριμένο νόημα και μέχρι να ολοκληρωθούν, είχαν μετατραπεί σε κάτι εντελώς διαφορετικό», εξηγεί. Σήμερα, αν έπρεπε να περιγράψει τον δικό της παλμό με μία λέξη, θα επέλεγε τη «μεταμόρφωση». Έναν παλμό «πιο δυνατό, αλλά ταυτόχρονα και πιο ήρεμο». Το στοιχείο της ευαλωτότητας παραμένει, αλλά συνοδεύεται πλέον από περισσότερη αποδοχή.
Αυτός ο μετασχηματισμός είναι ίσως και το σημείο όπου το προσωπικό έργο της Stavrakaki συναντά τον θεατή. Γιατί, παρότι η αφετηρία του κάθε πίνακα μπορεί να είναι απολύτως δική της, η τελική του ανάγνωση δεν της ανήκει αποκλειστικά.
«Όταν ολοκληρώνω ένα έργο και το παρουσιάζω στον κόσμο, δεν αισθάνομαι πλέον ότι το νόημά του ανήκει μόνο σε μένα», λέει. «Κάποιος μπορεί να σταθεί μπροστά σε έναν πίνακα που γεννήθηκε μέσα από το δικό μου πένθος και να αναγνωρίσει μέσα του τη δική του αγάπη. Κάποιος άλλος μπορεί να δει ελπίδα σε κάτι που δημιούργησα μέσα από τον πόνο».
Για τη Χριστίνα Λάππα, αυτή ακριβώς η δυνατότητα επικοινωνίας ήταν ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους θέλησε να παρουσιάσει τη δουλειά της καλλιτέχνιδας στην Αθήνα. Αυτό που την κέρδισε δεν ήταν μόνο η ένταση της ζωγραφικής, αλλά το γεγονός ότι δεν προσπαθεί να επιβάλει μία συγκεκριμένη ερμηνεία. «Δεν θέλει να σου δώσει μια συγκεκριμένη απάντηση, αλλά εικόνες και σύμβολα που σου επιτρέπουν να δημιουργήσεις τη δική σου ερμηνεία», σημειώνει.
Στη ζωγραφική της Stavrakaki συνυπάρχουν το surreal και το expressive, το abstract και το figurative. Οι εικόνες μπορεί να μοιάζουν σαν να προέρχονται από ένα όνειρο, όμως παραμένουν σταθερά συνδεδεμένες με την ανθρώπινη εμπειρία. Η Λάππα βλέπει σε αυτή την ελευθερία ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της δουλειάς της, αλλά και έναν λόγο για τον οποίο πιστεύει ότι τα έργα μπορούν να συνομιλήσουν με το αθηναϊκό κοινό.
Ανάμεσα στα έργα που ξεχώρισε είναι το “RESILIENCE – ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ”. Όχι επειδή προσφέρει μια εύκολη απάντηση, αλλά επειδή αφήνει χώρο για προσωπική ανάγνωση. Και ίσως αυτή η σχέση ανάμεσα στην ένταση της εικόνας και τη σιωπή που μπορεί να δημιουργήσει στον θεατή να βρίσκεται στον πυρήνα ολόκληρης της έκθεσης.
Η Χριστίνα Λάππα περιγράφει ένα έργο που μπορεί να είναι «τόσο έντονο και γεμάτο εικόνες, αλλά ταυτόχρονα να σου δημιουργεί μια πολύ προσωπική σιωπή». Όσο περισσότερο το κοιτάζει κανείς, τόσο περισσότερα μπορεί να ανακαλύψει μέσα του.
Αυτό είναι τελικά και το ζητούμενο του PULSES. Όχι να εξηγήσει τι αισθανόμαστε, αλλά να δημιουργήσει τον χώρο για να το αναγνωρίσουμε. Η Johanna Stavrakaki φέρνει στην Αθήνα μια σειρά έργων που γεννήθηκε από τη δική της εμπειρία, αλλά δεν σταματά εκεί. Αφήνει τις προσωπικές της εικόνες ανοιχτές σε νέες αναγνώσεις, επιτρέποντας στον καθένα να βρει μέσα τους κάτι δικό του.
Και αν η έκθεση πρέπει να αφήσει κάτι πίσω της, η Χριστίνα Λάππα δεν επιλέγει ούτε μια εικόνα ούτε μια ερώτηση. «Ένα συναίσθημα», απαντά. «Η εικόνα μπορεί να μείνει στη μνήμη, η ερώτηση μπορεί να δημιουργήσει σκέψη, αλλά το συναίσθημα είναι αυτό που θα συνεχίζει να υπάρχει μέσα μας και αφού φύγουμε από έναν χώρο».
Info: Η έκθεση PULSES εγκαινιάζεται την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026, από τις 19:00 έως τις 22:00, στην CL Art Gallery, Χάρητος 10, Κολωνάκι, και θα διαρκέσει έως τις 17 Οκτωβρίου 2026.
Ώρες λειτουργίας - CL Art Gallery Athens
Τρίτη: 16:00-20:00
Τετάρτη: 12:00-20:00
Πέμπτη & Παρασκευή: 12:00-20:00
Σάββατο: 11:00-16:00
