Τον Ιούνιο του 2026 ένα από τα πιο αναμενόμενα έργα σύγχρονης τέχνης θα γίνει πραγματικότητα στη Δανία και συγκεκριμένα στην πόλη Aarhus. Ο λόγος για το “As Seen Below – The Dome”, το οποίο είναι η μεγαλύτερη εγκατάσταση τύπου Skyspace που έχει δημιουργηθεί ποτέ σε πλαίσιο μουσείου, από τον Αμερικανό καλλιτέχνη James Turrell. Το εγχείρημα θα ανοίξει στο ARoS Aarhus Art Museum στις 19 Ιουνίου 2026, ολοκληρώνοντας ένα πολυετές σχέδιο αναβάθμισης του μουσείου και καθιστώντας το Aarhus έναν νέο πόλο έλξης στο διεθνές πολιτιστικό στερέωμα.

Τι είναι το “As Seen Below – The Dome”;

Το “As Seen Below – The Dome” δεν είναι μόνο μια έκθεση ή μια εγκατάσταση, αλλά μια βιώσιμη εμπειρία φωτός, χώρου και ουρανού. Μέσα σε ένα κυκλικό θολωτό χώρο διαμέτρου 40 μέτρων και ύψους 16 μέτρων, οι επισκέπτες θα εισέρχονται μέσω ενός υπόγειου, φωτεινού διαδρόμου και σταδιακά θα ανακαλύπτουν έναν χώρο όπου το φως και ο ουρανός θα γίνονται το ίδιο έργο τέχνης.

Ο Turrell περιγράφοντας το έργο αναφέρει πως δεν θέλει να προσφέρει απλά μια εικόνα, αλλά μια διαμόρφωση στην ίδια την εμπειρία του βλέμματος. Η αρχιτεκτονική «φέρνει τον ουρανό κοντά», ώστε η απλή πράξη του «να κοιτάξει κανείς ψηλά» να μεταμορφώνεται σε μια καλλιτεχνική εμπειρία.

Πώς λειτουργεί και τι βλέπει ο επισκέπτης;

Με την είσοδο στην εγκατάσταση, οι απαλές μεταβάσεις φωτός, οι οποίες έχουν ρυθμιστεί με ακρίβεια, λούζουν την εσωτερική επιφάνεια του θόλου. Καθώς η ημέρα κυλά, το φυσικό φως εναλλάσσεται με τα χρώματα και τις αποχρώσεις του ήλιου, δημιουργώντας μια αισθητηριακή εμπειρία που μοιάζει ήρεμη και ταυτόχρονα βαθιά συγκινητική.

Καθισμένοι σε ειδικά διαμορφωμένες θέσεις γύρω από την περιφέρεια του θόλου, οι επισκέπτες θα παρακολουθούν τις αλλαγές στο φως κατά την ανατολή και τη δύση του ηλίου, την ώρα που οι χρωματικές μεταβάσεις είναι πιο έντονες, κάνοντας με αυτόν τον τρόπο το έργο να λειτουργεί σχεδόν ως λειτουργικό τελετουργικό. Πρόκειται για μια στιγμή ενδοσκόπησης και περισυλλογής.

Αυτός ο εσωτερικός χώρος μετατρέπεται σε έναν τόπο ηρεμίας, στοχασμού και τοποθέτησης του ατόμου μέσα στο επίκεντρο της σχέσης του με τη φύση, τον χρόνο και τον ουρανό. Μια εμπειρία η οποία δύσκολα μεταφέρεται μέσα από φωτογραφίες ή βίντεο και απαιτεί φυσική παρουσία για να βιωθεί πλήρως.

Η σύνδεση με το “The Next Level” του ARoS:

Η εγκατάσταση του Turrell αποτελεί την κορυφαία στιγμή του “The Next Level”, ενός φιλόδοξου προγράμματος ανανέωσης του ARoS που περιλαμβάνει την πρόσφατη δημιουργία του υπόγειου “Salling Gallery” και ενός νέου υπαίθριου χώρου τέχνης, το “Art Square”. Το Skyspace λειτουργεί ως ο αρχιτεκτονικός και συμβολικός άξονας αυτού του έργου, ενσωματώνοντας αρχιτεκτονική, τέχνη και περιβάλλον σε μια μοναδική εμπειρία.

Η διευθύντρια του μουσείου, Rebecca Matthews, τονίζει πως το έργο προκαλεί τους επισκέπτες να «κατεβάσουν ταχύτητα, να σηκώσουν το βλέμμα και να βιώσουν το φως, τον χρόνο και το χώρο με βαθιά συγκινητικό τρόπο».

Το φαινόμενο Turrell και η παγκόσμια κληρονομιά του Skyspace:

Ο James Turrell είναι αναμφίβολα ένας από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες της σύγχρονης εποχής στον χώρο της “Light and Space” τέχνης, έχοντας δημιουργήσει Skyspaces από τη δεκαετία του 1970 σε μουσεία και δημόσιους χώρους σε όλο τον κόσμο.

To “As Seen Below – The Dome” ξεχωρίζει γιατί είναι το μεγαλύτερο Skyspace που έχει δημιουργηθεί σε μουσείο και το πιο φιλόδοξο σε κλίμακα και επίδραση. Ο Turrell σχεδιάζει να συνεχίσει να επεκτείνει αυτό το έργο, ενώ παράλληλα εργάζεται σε άλλα μεγάλης κλίμακας έργα, όπως το “Roden Crater” στην Αριζόνα.

Σε ένα κόσμο που τείνει προς την υπερβολή της εικόνας, το έργο του Turrell επιστρέφει την προσοχή στη στιγμή, στην ενδοσκόπηση και στο παρόν.

All Photos by Mads Smidstrup © ARoS, 2025