Τον 20ό αιώνα, υπήρξε μια γυναίκα που μεσουρανούσε στους κύκλους των καλλιτεχνών, αψηφώντας τα όρια και τις νόρμες της εποχής της. Η Niki de Saint Phalle, με τη ριζοσπαστική της παρακαταθήκη -από τα εκρηκτικά έργα-δράσεις σκοποβολής “Tirs” έως τις πληθωρικές και χαρούμενες γυναικείες φιγούρες “Nanas”, που έγιναν σύμβολα ελευθερίας και χειραφέτησης- άνοιξε νέους δρόμους έκφρασης, επικοινωνώντας μέσω της δημιουργικής οδού την ανάγκη της για ανεξαρτησία. 

Στη συζήτησή μας, η Θούλη Μισιρλόγλου μάς αποκαλύπτει πώς σήμερα, 24 χρόνια μετά τον θάνατό της, το έργο της De Saint Phalle συνεχίζει να είναι επίκαιρο και να ανοίγει νέους διαλόγους γύρω από τον ρόλο της Τέχνης, ειδικά μέσα από την έκθεση «Από τις σκοποβολές στην ελευθερία», που παρουσιάζεται στο MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά στην Αθήνα.

ΜΙΑ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΦΩΝΗ

Πέρα από την καλλιτεχνική της υπόσταση, η Niki de Saint Phalle ξεχώρισε ως η μόνη γυναίκα που ανήκε στην ομάδα των Νέων Ρεαλιστών, μια συλλογικότητα που άσκησε έντονη κριτική στον καταναλωτισμό της δεκαετίας του ’60 και επανερμήνευσε την πραγματικότητα με ποιητικό τρόπο. Η ιδιαίτερη ευαισθησία της, σε συνδυασμό με τη δυναμική της παρουσία, έφερε μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή μεταπολεμική Τέχνη. Όπως επισημαίνει η κ. Μισιρλόγλου: «Η Niki ήταν η μόνη γυναίκα στη διάσημη γαλλική ομάδα των Νέων Ρεαλιστών που αποτελούνταν από ετερόκλητους καλλιτέχνες, οι οποίοι μοιράζονταν, ωστόσο, την ανάγκη να σχολιάσουν τον καταναλωτισμό -ήδη κυρίαρχο από τη δεκαετία του 1960- και να “ανακυκλώσουν” ποιητικά την πραγματικότητα. Η ευαισθησία που η ίδια έφερε τόσο στην ομάδα όσο και στην Τέχνη της εποχής της παραμένει μέχρι σήμερα μοναδική».

Η ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΥ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΖΩΗ

Τα έργα του MOMus, δώρο του Αλέξανδρου Ιόλα και της ίδιας της Niki, αποτυπώνουν μια σχέση ζωής και Τέχνης, φέρνοντας στο φως προσωπικές μάχες και τραύματα. Σύμφωνα με την κ. Μισιρλόγλου: «Τα έργα αποτελούν, στην πλειονότητά τους, μέρος της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και προέρχονται από τη δωρεά του διεθνούς κύρους γκαλερίστα και συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα, καθώς και της ίδιας της Niki de Saint Phalle. Πρόκειται για ένα μεγάλο προνόμιο -για το MOMus, τη Θεσσαλονίκη, αλλά και για την Ελλάδα συνολικά- να διαθέτει μια τέτοια συλλογή. Στόχος της έκθεσης είναι, μέσα από έναν επιλεγμένο αριθμό έργων, να αποδοθεί το πλαίσιο ζωής και δημιουργίας της Niki, δύο έννοιες που υπήρξαν ανέκαθεν άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Σε μια εποχή όπου η συζήτηση γύρω από το προσωπικό τραύμα και τις εσωτερικές μάχες είναι πιο ανοιχτή από ποτέ, η Niki de Saint Phalle μοιάζει σήμερα η καταλληλότερη καλλιτέχνιδα για να μας μιλήσει ξανά για όλα αυτά».

Info: MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, πλατεία Αγίων Ασωμάτων 5, Aθήνα. Διάρκεια έκθεσης: έως 24/05.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΤΩΠΟΔΗΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2026