Ένα διαφορετικό πολιτιστικό Σαββατοκύριακο έχει μπροστά της η Θεσσαλονίκη, με αφορμή τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Από τις αίθουσες των μουσείων μέχρι έναν ιστορικό κήπο και από τους θρύλους για τον Μέγα Αλέξανδρο μέχρι τις σύγχρονες εικαστικές δημιουργίες, οι δράσεις που πραγματοποιούνται στην πόλη ανοίγουν διαφορετικά παράθυρα στην ιστορία και τον πολιτισμό.

Οι φετινές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται ήδη από χθες και συνεχίζονται σήμερα και αύριο, δίνοντας έμφαση στην προστασία, τη διατήρηση αλλά και τη σύγχρονη επανερμηνεία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παρακάτω, όλα όσα δεν πρέπει να χάσετε!

MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

ΔΕΘ 100 χρόνια μέλλον

Στο MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου στις 12.00, πραγματοποιείται ανοιχτή ξενάγηση στην έκθεση «ΔΕΘ 100 χρόνια μέλλον». Η έκθεση παρουσιάζεται με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την πρώτη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και εστιάζει στη διαδρομή της ΔΕΘ μέσα στον χρόνο, αλλά και στη σχέση της με την πόλη και την κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική εξέλιξή της. Μέσα από τα εκθέματα και το αρχειακό υλικό, η ιστορία της ΔΕΘ ξεδιπλώνεται από την πρώτη διοργάνωση του 1926 έως τη σημερινή εποχή, φωτίζοντας διαφορετικές στιγμές ενός θεσμού που έχει συνδεθεί στενά με τη νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης. Η ξενάγηση της 26ης Σεπτεμβρίου εντάσσεται στο πρόγραμμα των ανοιχτών ξεναγήσεων που πραγματοποιούνται στην έκθεση. Η έκθεση «ΔΕΘ 100 χρόνια μέλλον» φιλοξενείται στο MOMus έως την 1η Νοεμβρίου 2026.

Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Ζει ο Βασιλιάς Αλέξανδρος;

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, ο Μέγας Αλέξανδρος συναντά την προφορική παράδοση μέσα από την παράσταση «Ζει ο Βασιλιάς Αλέξανδρος; Ο μύθος του Μεγαλέξανδρου, όπως επιβιώνει μέχρι σήμερα στη νεοελληνική προφορική παράδοση». Πρόκειται για μια παράσταση αφήγησης που φέρνει στο προσκήνιο ιστορίες και θρύλους για τον Μεγάλο Αλέξανδρο, όπως αυτοί διατηρήθηκαν μέσα στον χρόνο και πέρασαν από γενιά σε γενιά μέσα από διαφορετικά τοπικά ιδιώματα της ελληνικής γλώσσας. Η δράση συνδιοργανώνεται από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και την ΑΜΚΕ Action Art/Εικαστική Δράση, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς και του 14ου Διαπολιτισμικού Φεστιβάλ Αφήγησης Θεσσαλονίκης. Στο επίκεντρο βρίσκονται επιλεγμένα θρακιώτικα παραμύθια, μέσα από τα οποία αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι παραδόσεις για τον Αλέξανδρο επιβίωσαν έως τις μέρες μας. Η δράση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ελληνική παράδοση. Εξετάζει παράλληλα τον τρόπο με τον οποίο άλλοι λαοί ενσωμάτωσαν τη μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη δική τους μυθολογία, θρησκεία και λογοτεχνία. Έτσι, ο ιστορικός κατακτητής μετατρέπεται μέσα στις διαφορετικές αφηγήσεις σε ήρωα, σοφό ή ακόμη και προφήτη. Την επιμέλεια του προγράμματος και των κειμένων έχει η Ροδάνθη Δημητρέση, ενώ την επιμέλεια των κειμένων στο θρακιώτικο ιδίωμα έχει η Σμαράγδα Καρασιμοπούλου. Την αφήγηση αναλαμβάνουν οι δύο αφηγήτριες. 26 Σεπτεμβρίου στις 11:00.

Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης

Περιπατητικές τελετουργίες - Σύγχρονα εθιμικά και συλλογικές αφηγήσεις στο αστικό τοπίο

Στο Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης, στις 26 Σεπτεμβρίου, από τις 18.00 έως τις 20.15, πραγματοποιείται το βιωματικό εργαστήριο «Περιπατητικές τελετουργίες - Σύγχρονα εθιμικά και συλλογικές αφηγήσεις στο αστικό τοπίο». Η δράση εντάσσεται στο πλαίσιο της εικαστικής έκθεσης «Σύγχρονα εθιμικά» του Θοδωρή Λάλου και ξεκινά από τα ίδια τα έργα της έκθεσης. Γλυπτά και κολλάζ μετασχηματίζουν παλιά, φαινομενικά άχρηστα αντικείμενα, αλλά και αντικείμενα με έντονο συναισθηματικό και πολιτισμικό φορτίο, όπως φωτογραφίες, βιβλία, εργόχειρα και προσωπικά ενθύμια. Μέσα από το εργαστήριο, η λαϊκή παράδοση προσεγγίζεται ως μια ζωντανή διαδικασία που δεν μένει εγκλωβισμένη στο παρελθόν. Αντίθετα, μετασχηματίζεται και συνεχίζει να επηρεάζει τη σύγχρονη ζωή, τις συλλογικές πρακτικές και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα αντικείμενα που μας περιβάλλουν.

Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

Αναζητώντας επαγγέλματα που χάνονται

Στο πρόγραμμα των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς συμμετέχει και το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, με τη δράση «Αναζητώντας επαγγέλματα που χάνονται». Η δράση εστιάζει σε επαγγέλματα και τεχνικές που σταδιακά απομακρύνονται από την καθημερινή ζωή, δίνοντας χώρο στη μνήμη και στην εμπειρία των παλαιότερων γενεών. Παράλληλα, σήμερα, 26 Σεπτεμβρίου, και την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, η είσοδος στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, όπως και στον Λευκό Πύργο, είναι δωρεάν, προσφέροντας μια ακόμη αφορμή για περιήγηση στους χώρους και τις συλλογές τους.

Ιστορικός κήπος Άμποτ

Ιστορικός κήπος DeLaSalle: Συμμετοχικό Eco-Cultural Festival 2026

Στον ιστορικό κήπο Άμποτ, στο Δάσος-πάρκο Δελασάλ, πραγματοποιείται από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου ένα τριήμερο πρόγραμμα που συνδυάζει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την τέχνη, τη μουσική, τη φύση και τη συλλογική μνήμη. Το «Ιστορικός κήπος DeLaSalle: Συμμετοχικό Eco-Cultural Festival 2026» έχει ως βασικό στόχο να αναδείξει την ιστορική και περιβαλλοντική αξία του χώρου και να ευαισθητοποιήσει τους επισκέπτες για τους κινδύνους που απειλούν τόσο το φυσικό όσο και το πολιτιστικό τοπίο.

Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου: Μουσική μέσα στα μονοπάτια του κήπου

Το Σάββατο το πρόγραμμα μεταφέρεται στη μουσική και την καλλιτεχνική εμπειρία. Στον ιστορικό κήπο θα πραγματοποιηθούν μουσικοί περίπατοι, με τους καλλιτέχνες να βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία και μονοπάτια του χώρου. Οι επισκέπτες θα ακούν μπαρόκ, παραδοσιακή και πολυφωνική μουσική, ενώ η περιήγηση θα συνδυαστεί με αφήγηση και δραστηριότητες φιλαναγνωσίας. Με αυτόν τον τρόπο, η μουσική λειτουργεί ως ένας ακόμη τρόπος γνωριμίας με την ιστορία και την ατμόσφαιρα του κήπου. Στη συνέχεια, το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να περάσει από τη θέση του θεατή στη θέση του συμμετέχοντα, καθώς θα πραγματοποιηθεί συμμετοχική performance υπό την καθοδήγηση χορευτών και καλλιτεχνών του σύγχρονου χορού.

Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου: Μνήμες, παραδοσιακές τεχνικές και διαγενεακή μετάδοση

Η τρίτη ημέρα επικεντρώνεται στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά και τη μετάδοσή της από γενιά σε γενιά. Στο πλαίσιο αυτό θα πραγματοποιηθούν εργαστήρια μνήμης με τη συμμετοχή ηλικιωμένων, δίνοντας έμφαση στις προσωπικές αφηγήσεις, τις εμπειρίες και τις γνώσεις που περνούν από τους μεγαλύτερους στους νεότερους. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν εργαστήρια γύρω από παραδοσιακές τεχνικές και πολιτιστικές πρακτικές. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να γνωρίσουν από κοντά τεχνικές όπως η λιθοδομή και το κτίσιμο, η κατασκευή μουσικών οργάνων, η υφαντική και η κεντητική, ενώ στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται και παραδοσιακά παιχνίδια. Τις δράσεις θα συνοδεύσουν μουσικοί που εξερευνούν τις παραδόσεις των Βαλκανίων, συνδέοντας έτσι την τοπική πολιτιστική κληρονομιά με ένα ευρύτερο βαλκανικό πολιτιστικό τοπίο.