Σε ηλικία 92 ετών, πλήρης ημερών, έφυγε από τη ζωή μία γυναίκα-σύμβολο της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της χώρας. Η Άννα Ψαρούδα Μπενάκη ήταν η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και η πρώτη γυναίκα που διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.
Γεννημένη το 1934, σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο Ποινικό Δίκαιο. Η επαγγελματική της πορεία ξεκίνησε από τη δικηγορία, ενώ παράλληλα ακολούθησε ακαδημαϊκή διαδρομή ως διδάκτωρ και διδάσκουσα στον τομέα του Ποινικού Δικαίου. Η επιστημονική της δραστηριότητα περιλάμβανε συγγραφικό έργο, μελέτες και παρεμβάσεις γύρω από ζητήματα δικαίου, συνταγματικής τάξης και θεσμικής λειτουργίας.
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Βόννης (Γερμανία) και στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ Διεθνούς και Αλλοδαπού Ποινικού Δικαίου του Φράιμπουργκ.Η είσοδός της στην πολιτική έγινε το 1981, όταν εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Α’ Αθηνών. Από τότε επανεκλεγόταν σταθερά, για 28 ολόκληρα χρόνια, αποκτώντας ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία. Κατά τη διάρκεια της μακράς της θητείας διετέλεσε, μεταξύ άλλων, Υφυπουργός και αναπληρώτρια υπουργός Παιδείας (1989), υπουργός Πολιτισμού (1990-1992) και υπουργός Δικαιοσύνης (1992-1993). Κατά την βουλευτική της σταδιοδρομία, ήταν εισηγήτρια σημαντικών νομοσχεδίων με ενεργό συμμετοχή στις αναθεωρήσεις του Συντάγματος. Συμμετείχε σε σημαντικές νομοπαρασκευαστικές επιτροπές και είχε ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση νομοθετικών πρωτοβουλιών, ιδίως σε ζητήματα δικαιοσύνης και θεσμικού εκσυγχρονισμού.
Το 2004 εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε το ύπατο κοινοβουλευτικό αξίωμα. Η θητεία της (2004–2007) ταυτίστηκε με μια περίοδο πολιτικών εντάσεων, όμως η ίδια διακρίθηκε για τη σταθερότητα, τη θεσμική αυστηρότητα και τον σεβασμό στον Κανονισμό της Βουλής. Από την θέση του πρόεδρου της Βουλής προώθησε την κοινοβουλευτική συνεργασία με Κοινοβούλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ασίας, της Αφρικής, της Ν. Αμερικής (Χιλή) και με τον Απόδημο Ελληνισμό. Παράλληλα, εκπροσώπησε το Ελληνικό Κοινοβούλιο κατά τη σύνταξη του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Χαρακτηριστική υπήρξε η ομιλία της κατά την ορκωμοσία του Προέδρου της Δημοκρατίας το 2005, μια στιγμή που συζητήθηκε ευρέως για το θεσμικό της βάθος και τον στοχαστικό της τόνο.
Πέρα από τα αξιώματα, η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη υπήρξε μέλος διεθνών κοινοβουλευτικών αποστολών και εκπροσώπησε την Ελλάδα σε ευρωπαϊκά φόρα, ενισχύοντας τον διάλογο γύρω από το κράτος δικαίου και τη δημοκρατική λογοδοσία. Η παρουσία της χαρακτηριζόταν από χαμηλούς τόνους, νομική ακρίβεια και απόσταση από την εύκολη πολιτική ρητορική.
Για την απώλεια της Άννα Ψαρούδας - Μπενάκη μίλησε με ανακοίνωση του ο νυν Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Με βαθιά θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση αποχαιρετώ σήμερα την Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη. Η Άννα δεν υπήρξε μόνο μία εξέχουσα πολιτική προσωπικότητα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Υπήρξε μια σπάνια γυναίκα με ισχυρή πνευματική συγκρότηση, βαθιά νομική κατάρτιση και αταλάντευτη προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς. Για εμένα υπήρξε και φίλη. Ένας άνθρωπος με ευθύ λόγο, καθαρή σκέψη και αυθεντική ευγένεια.
Ως πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, άνοιξε δρόμους σε μια εποχή που οι θεσμοί δοκιμάζονταν από τη δυσπιστία και την απαξίωση. Υπηρέτησε το Κοινοβούλιο με κύρος, σοβαρότητα και βαθιά επίγνωση της ιστορικής ευθύνης που συνεπάγεται το αξίωμα. Η παρουσία της στην Προεδρία της Βουλής υπήρξε ουσιαστική και καθοριστική για την ενίσχυση της θεσμικής λειτουργίας και του κοινοβουλευτικού ήθους.
Διακεκριμένη νομικός και πανεπιστημιακός, με σπουδές στη Γερμανία, υπηρέτησε την επιστήμη του Ποινικού Δικαίου με συνέπεια και βάθος. Ως Υπουργός Δικαιοσύνης και Υπουργός Πολιτισμού, αλλά και ως Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, απέδειξε ότι η δημόσια προσφορά μπορεί να συνδυάζει γνώση, ευαισθησία και υψηλό αίσθημα καθήκοντος.
Η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη ανήκει πλέον στην Ιστορία του τόπου. Άφησε πίσω της ένα αποτύπωμα διακριτό και φωτεινό. Ένα αποτύπωμα ήθους, θεσμικής προσήλωσης και ανιδιοτελούς προσφοράς. Αποχαιρετώ μια φίλη και μια μεγάλη κυρία της πολιτικής και της επιστήμης με σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Στην οικογένειά της και στους οικείους της εκφράζω τα ειλικρινή και θερμά μου συλλυπητήρια».
Με πληροφορίες: ΑΠΕ-ΜΠΕ
