Στην καρδιά της Περούτζια, ένα μικρό περίπτερο εφημερίδων κατάφερε να αποκτήσει μια εντελώς νέα ζωή και να εξελιχθεί σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα παραδείγματα σύγχρονου αστικού design στην Ιταλία. Το Edicola 518 δεν είναι ένας απλός ανακαινισμένος χώρος, αλλά ένα project που επαναπροσδιορίζει τον ρόλο των μικρών δημόσιων δομών μέσα στην πόλη.

Η λέξη “edicola” στα ιταλικά αναφέρεται στα παραδοσιακά περίπτερα πώλησης εφημερίδων, στις μικρές κατασκευές που για δεκαετίες αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής στις ιταλικές πόλεις. Με την αλλαγή των συνηθειών γύρω από την ενημέρωση και την πτώση της έντυπης κυκλοφορίας, πολλά από αυτά τα σημεία εγκαταλείφθηκαν, χάνοντας τον αρχικό τους ρόλο. Το Edicola 518 γεννήθηκε ακριβώς από αυτή την πρόκληση, από την ανάγκη δηλαδή να δοθεί μια νέα σημασία σε έναν μικρό και σχεδόν ξεχασμένο χώρο της πόλης.

Από το ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο σε δημόσια πολιτιστική υποδομή

Το 2016, μια ομάδα δημιουργών αποφάσισε να μετατρέψει ένα παλιό περίπτερο στη σκάλα Sant’Ercolano της Περούτζια σε έναν χώρο αφιερωμένο στις ανεξάρτητες εκδόσεις, τα περιοδικά τέχνης, το design και τη σύγχρονη κουλτούρα. Αντί να ακολουθήσει τη λογική ενός παραδοσιακού σημείου λιανικής, το Edicola 518 λειτούργησε ως ένας μικρός πολιτιστικός πυρήνας. Φιλοξένησε σπάνιες εκδόσεις, καλλιτεχνικές συζητήσεις, παρουσιάσεις βιβλίων και δράσεις που έφεραν διαφορετικές κοινότητες κοντά. Η επιτυχία του project βασίστηκε ακριβώς στην ιδέα ότι ακόμη και ο μικρότερος χώρος μπορεί να αποκτήσει μεγάλη κοινωνική αξία, όταν σχεδιάζεται γύρω από την ανταλλαγή ιδεών και την ανθρώπινη επαφή.

Η νέα εποχή του Edicola 518 μέσα από το design

Δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία του, το περίπτερο απέκτησε μια νέα ταυτότητα. Η επόμενη φάση του project δεν επικεντρώθηκε απλά στην επέκταση ή στην εμπορική ανάπτυξη, αλλά και στη μετατροπή του σε έναν ανοιχτό δημόσιο χώρο. Ο σχεδιασμός ανατέθηκε στον Ιταλό designer Giuseppe Arezzi, ο οποίος αντιμετώπισε την edicola όχι ως κατάστημα, αλλά ως ένα μικρό κομμάτι αστικής υποδομής. Η εμπορική λειτουργία απομακρύνθηκε και ο χώρος σχεδιάστηκε ώστε να ανήκει περισσότερο στην πόλη και λιγότερο σε μια συγκεκριμένη χρήση. Η νέα αρχιτεκτονική πρόταση διατηρεί τη χαρακτηριστική μεταλλική δομή του περιπτέρου, αλλά επανασχεδιάζει το εσωτερικό με φυσικά υλικά, ξύλινες επιφάνειες και έντονες αποχρώσεις που δημιουργούν μια ζεστή, φιλόξενη ατμόσφαιρα.

Ένα μικρό αρχιτεκτονικό έργο με μεγάλη κοινωνική σημασία

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του νέου σχεδιασμού είναι η σχέση του με τον δημόσιο χώρο. Οι γυάλινες επιφάνειες ανοίγουν προς τον δρόμο, καταργώντας τα όρια ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Το περίπτερο δεν λειτουργεί πια ως ένα κλειστό κουβούκλιο, αλλά ως συνέχεια του αστικού τοπίου. Καθίσματα, ευέλικτες κατασκευές και στοιχεία που μπορούν να προσαρμοστούν στις διαφορετικές ανάγκες επιτρέποντας στον χώρο να μεταμορφώνεται ανάλογα με τη στιγμή. Μπορεί να γίνει σημείο ανάγνωσης, τόπος συνάντησης, χώρος πολιτιστικών δράσεων ή απλώς μια μικρή στάση μέσα στην καθημερινή διαδρομή των κατοίκων. Η σχεδιαστική προσέγγιση βασίστηκε στη συμμετοχή της κοινότητας, καθώς οι ανάγκες των ανθρώπων που χρησιμοποιούν καθημερινά την περιοχή αποτέλεσαν σημαντικό μέρος της τελικής μορφής του έργου.

Το design ως εργαλείο επανασύνδεσης με την πόλη

Το Edicola 518 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας νέας αντίληψης γύρω από το design, η οποία δεν περιορίζεται στην αισθητική, αλλά εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι χώροι επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων.

Σε μια εποχή όπου οι πόλεις συχνά γεμίζουν με εμπορικές εμπειρίες, το μικρό περίπτερο της Περούτζια προτείνει κάτι διαφορετικό. Έναν χώρο χωρίς την υποχρέωση της κατανάλωσης, όπου η παραμονή, η συζήτηση και η πολιτιστική ανταλλαγή αποκτούν ξανά αξία.

All Photos by Giovanni E. Galanello