Artist-run spaces, alternative art spaces, pop-up exhibitions, site specific art. Είμαι σίγουρη ότι έχετε ακούσει κάποιους από αυτούς τους όρους. Σε μερικούς μπορεί να ακούγονται σύνθετοι ή «ψαγμένοι», όμως το πιθανότερο είναι ότι τους έχετε ήδη ζήσει εμπειρικά, ειδικά αν συχνάζετε στα μικρά bars του κέντρου.
Η τάση είναι συγκεκριμένη και όλο και πιο ορατή. Συζητώ συχνά με ανθρώπους της Τέχνης, και μη, για το πώς εξελίσσεται. Με απλά λόγια, μιλάμε για εναλλακτικούς χώρους όπου οι δημιουργοί επικοινωνούν τη φιλοσοφία και τα έργα τους σε ένα πιο χαλαρό, αστικό περιβάλλον. Μικρές θεματικές εκθέσεις, installations, φωτογραφικά projects ή εικαστικές παρεμβάσεις στήνονται δίπλα στη μπάρα, δημιουργώντας έναν διαφορετικό διάλογο με το κοινό. Είναι ένα βήμα παραπέρα από την κλασική επίσκεψη σε μουσείο ή γκαλερί, με πιο ευέλικτους κανόνες, ίσως και χωρίς αυστηρό πλαίσιο.
Στο εξωτερικό, το μοντέλο αυτό αποτελεί εδώ και χρόνια κομμάτι της urban κουλτούρας, με pubs και industrial studios να λειτουργούν ως ζωντανά σημεία καλλιτεχνικής δράσης. Στην Ελλάδα, και ειδικά στη Θεσσαλονίκη, άρχισε να γίνεται πιο αισθητό τα τελευταία δύο με τρία χρόνια.
Ακούγονται πολλές απόψεις για το νόημα και τους στόχους του. Αν το δούμε πρακτικά, η οικονομική βιωσιμότητα είναι ένας σημαντικός λόγος που ένας/μια καλλιτέχνης, ιδιαίτερα ανερχόμενος/η, στρέφεται προς αυτή την κατεύθυνση. Από τη διάθεση του χώρου μέχρι την επικοινωνία μέσω social media, η διαδικασία είναι πιο άμεση και συχνά πιο διαχειρίσιμη.
Και εδώ γεννιέται ένα ενδιαφέρον ερώτημα: μήπως αυτή η συνθήκη κάνει την Τέχνη πιο προσβάσιμη; Μήπως η μουσική και η ανεπιτήδευτη ατμόσφαιρα λειτουργούν ως γέφυρα για όσους δεν επιλέγουν τους παραδοσιακούς εκθεσιακούς χώρους;
Την ίδια στιγμή, βλέπουμε και πολιτιστικά ιδρύματα να στρέφονται προς πιο διαδραστικές και τεχνολογικά εξελιγμένες εμπειρίες, λαμβάνοντας υπόψη τη street κουλτούρα και τις ανάγκες της Gen Z. Ίσως τελικά το ζητούμενο να μην είναι τι αντικαθιστά τι. Η τάση αυτή δεν έρχεται να εκτοπίσει τα μουσεία έρχεται όμως, να ανοίξει μια ακόμη διαδρομή. Το θέμα είναι πώς η Τέχνη ανταποκρίνεται στην κοινότητα και πώς παραμένει ζωντανή και βιωματική.
Και μένω Θεσσαλονίκη και αφού μιλάμε για underground τέχνη, παρακάτω θα βρείτε κάποια από τα πιο αντιπροσωπευτικά spots!
Bord de l’eau
Στη στοά των Εμπόρων, στην Εγνατία 45, το Bord de l’eau Drinkroom λειτουργεί ως Contemporary drinkroom και cultural hub. Σχεδιασμένο για fine drinking, art και detail, ο χώρος συνδυάζει κομψότητα με δημιουργικότητα, ενώ οι έντονοι χρωματισμοί φουξ, ροζ και κόκκινου προσθέτουν ένα διακριτικό, sexy twist στην ατμόσφαιρα. Το πρωί υποδέχεται όσους και όσες θέλουν καφέ ή ένα ήρεμο workspace, ενώ το βράδυ μεταμορφώνεται σε σκηνικό για μουσική, performances και μικρές εκθέσεις. Site-specific projects, installations και pop-ups δημιουργούν ένα fresh διάλογο με το κοινό, δίνοντας την ευκαιρία να δει Τέχνη εκτός των κλασικών γκαλερί. Η αισθητική, η ατμόσφαιρα και η προσοχή στη λεπτομέρεια κάνουν κάθε επίσκεψη βιωματική, αποδεικνύοντας πώς οι εναλλακτικοί χώροι μπορούν να γίνουν πλατφόρμα πειραματισμού και επικοινωνίας με την Τέχνη στην καθημερινότητα.
Εγνατία 45. Facebook: @Bord de l'eau Instagram: @borddeleau.drinkroom
Bowie House
Στη Βαλαωρίτου 31, στην καρδιά του κέντρου της Θεσσαλονίκης, το Bowie House SKG ξεχωρίζει ως ένα αληθινό artist‑run space που ενώνει τέχνη, μουσική και κοινωνική ζωή. Δεν είναι απλά ένα νέο bar, αλλά ένα creative κύτταρο όπου η καθημερινότητα μπλέκεται με πειραματισμό και έκφραση. Εκθέσεις, πειραματικά live sets, αυτοσχεδιασμοί ήχου και installations φιλοξενούνται εδώ με φυσικό τρόπο, δημιουργώντας έναν open‑ended διάλογο ανάμεσα σε καλλιτέχνες και κοινό. Η industrial αισθητική, οι open mind ιδέες και η αυθεντική ενέργεια του χώρου το καθιστούν σημείο όπου η Τέχνη δεν μένει μες στη γκαλερί αλλά κυκλοφορεί, ζωντανεύει και αλληλεπιδρά με την πόλη και τους ανθρώπους της.
Βαλαωρίτου 31. Facebook: @Bowie house skg Instagram: @bowie_house.skg
La Doze
Στην καρδιά της Βαλαωρίτου και σε μια από τις αγαπημένες γειτονιές, το La Doze ξεχωρίζει ως ένας πολυχώρος όπου nightlife και σύγχρονη δημιουργία συναντιούνται. Με industrial αισθητική και ανεπιτήδευτο vibe, φιλοξενεί μουσική, κοκτέιλ και μικρές εκθέσεις, ενώ στον επάνω όροφο η Toss Gallery παρουσιάζει installations, pop‑ups και πειραματικά projects. Κάθε επίσκεψη γίνεται μια εμπειρία, όπου η τέχνη δεν περιορίζεται σε λευκούς τοίχους αλλά αλληλεπιδρά με το κοινό και τη γειτονιά. Είναι ένα spot, social και πειραματικό, όπου οι καλλιτέχνες και οι επισκέπτες μοιράζονται ιδέες, παρατηρήσεις και ενέργεια. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που φέρνει την urban κουλτούρα πιο κοντά στην καθημερινότητα και δίνει φωνή στη σύγχρονη Τέχνη.
Βηλαρά 1. Facebook: @La Doze Instagram: @ladozebar
45m2.multiroom
Στην καρδιά του κέντρου, στο 45m2.multiroom ξεδιπλώνεται μια σύγχρονη, πειραματική προσέγγιση στην παρουσίαση έργων και εκδηλώσεων τέχνης. Πέρα από το όνομα, τόσο μικρό όσο λέει, 45 τετραγωνικά, ο χώρος λειτουργεί ως multiroom, γκαλερί και pop‑up store, φιλοξενώντας εικαστικές εγκαταστάσεις, συνεργασίες και curated projects που μιλούν με φρέσκια φωνή για την καλλιτεχνική παραγωγή στην πόλη. Εδώ, οι δράσεις δεν εμφανίζονται περιστασιακά, αντίθετα, το 45m2 γίνεται πλατφόρμα όπου οι δημιουργοί παρουσιάζουν τις ιδέες τους σε διάλογο με τον χώρο και το κοινό. Από installations μέχρι εναλλακτικά pop‑ups και εκθέσεις, ο χώρος δείχνει πώς η Τέχνη μπορεί να συμβεί σε compact, urban πλαίσια που φιλοξενούν τόσο projects όσο και νέες εμπειρίες.
Ερνέστου Ερμπράρ 6. Instagram: @45m2.multiroom
Naked
Στην ίδια urban διαδρομή της πόλης, φτάνοντας στη Φιλίππου, το Naked Bar κινείται με έναν cool χαρακτήρα που το κάνει να ξεχωρίζει. Μπορεί να μην έχει σταθερό εικαστικό πρόγραμμα το τελευταίο διάστημα, ωστόσο φιλοξενεί κατά καιρούς έργα και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, δείχνοντας ότι ο χώρος «αντέχει» τη δημιουργική παρουσία. Η αισθητική του, το κοινό που προσελκύει και η χαλαρή του ενέργεια δημιουργούν ένα περιβάλλον ανοιχτό σε ιδέες και πειραματισμούς. Είναι από εκείνα τα spots που έχουν το υπόβαθρο για να γίνουν. Και ίσως αυτό από μόνο του να λέει κάτι για το πώς η Τέχνη μπορεί να εμφανιστεί εκεί που δεν την περιμένεις.
Φιλίππου 62. Facebook: @NAKED ALL DAY Instagram: @naked.allday
Thermaikos
Στην παραλία με θέα τον Θερμαϊκό, το διαχρονικό σημείο αναφοράς για μουσική, social life και πολιτιστικά happenings είναι μονόδρομος. Ο χώρος του thermaikos Bar φιλοξενεί Jam Sessions με vinyl sets, open bar, streetwear pop-ups και μικρά gourmet amuse-bouche, δημιουργώντας events που συνδυάζουν δημιουργικότητα και διασκέδαση. Οι τοίχοι του έχουν φιλοξενήσει εκθέσεις και καλλιτεχνικές δράσεις, ενώ η φιλοσοφία του παραμένει ανοιχτή σε νέα projects και συνεργασίες. Ο Θερμαϊκός δείχνει πώς ένας bar/space μπορεί να γίνει πλατφόρμα συνάντησης καλλιτεχνών και κοινού, όπου η Τέχνη και η καθημερινότητα κυκλοφορούν στον ίδιο ρυθμό.
Λεωφόρος Νίκης 21. Facebook: @Μπαρ Θερμαϊκός - Thermaikos Bar Instagram: @thermaikosbar
Ύδρο
Στη Λεωφόρο Νίκης, το Ύδρο έχει καταφέρει να γίνει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία όπου η urban καθημερινότητα συναντά δημιουργικές παρεμβάσεις. Bραδιές με επιλεγμένη μουσική, τα curated vibes και οι συνεργασίες με artists δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που ξεφεύγει από τα στενά όρια του nightlife. Κατά καιρούς φιλοξενεί pop‑ups, visual projects και streetwear showcases, δίνοντας χώρο σε νέες ιδέες να εκφραστούν οργανικά στον χώρο. Το Ydro λειτουργεί ως ένα ανεπίσημο cultural hub, όπου οι σχέσεις μεταξύ μουσικής, aesthetics και κοινότητας γίνονται μέρος της εμπειρίας, και δείχνει πώς η Τέχνη μπορεί να εισχωρεί στην καθημερινότητα χωρίς επισημότητες.
Ναυάρχου Κουντουριώτου 11. Facebook: @Ydro Instagram: @ydro___
Φólki
Στη Στρατηγού Μακρυγιάννη, το Folki έχει διαμορφώσει μια σταθερή ταυτότητα μέσα στη σκηνή της πόλης, λειτουργώντας ως σημείο συνάντησης για μουσική, DIY κουλτούρα και σύγχρονη εικαστική έκφραση. Vinyl sets, επιλεγμένες μουσικές βραδιές και δημιουργικές συμπράξεις συνθέτουν μια ατμόσφαιρα αυθεντική, με χαρακτήρα. Το signature στοιχείο του, η ενότητα “Artist of the Month”, φέρνει κάθε μήνα διαφορετικούς/ές δημιουργούς στο προσκήνιο, μεταμορφώνοντας το περιβάλλον μέσα από νέα έργα και οπτικές. Έτσι, η τέχνη δεν λειτουργεί διακοσμητικά, αλλά ενσωματώνεται οργανικά στην εμπειρία και στον ρυθμό του χώρου.
Στρ. Μακρυγιάννη 5. Facebook: @Φólki Instagram: @folki.skg
Confide in Art!
