Στις 22 Σεπτεμβρίου ανοίγει επίσημα για το κοινό στο Λος Άντζελες το Lucas Museum of Narrative Art, ένα από τα πιο φιλόδοξα νέα πολιτιστικά ιδρύματα των τελευταίων ετών. Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την αρχική ιδέα του George Lucas, το μουσείο επιχειρεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την τέχνη: όχι ως μια αυστηρή ιεραρχία «υψηλής» και «λαϊκής» κουλτούρας, αλλά ως έναν τεράστιο κόσμο εικόνων που έχουν τη δύναμη να αφηγούνται ιστορίες.

Από τον Rockwell στον Darth Vader

Η συλλογή είναι τόσο ετερόκλητη όσο και η ίδια η έννοια της αφήγησης. Περισσότερα από 1.300 έργα παρουσιάζονται στους εκθεσιακούς χώρους, με ζωγραφική, εικονογράφηση, φωτογραφία, γλυπτική, comics, manga και κινηματογραφικά αντικείμενα να συνυπάρχουν. Ανάμεσα στα ονόματα βρίσκονται ο Norman Rockwell, η Frida Kahlo, ο Diego Rivera, ο Andy Warhol, ο Banksy και ο Jack Kirby, ενώ ιδιαίτερη θέση έχουν οι εικονογράφοι και οι καλλιτέχνες που διαμόρφωσαν τη φαντασία του 20ού και του 21ου αιώνα.

Και φυσικά υπάρχει Star Wars! Ωστόσο, το μουσείο δεν είναι ένα γιγαντιαίο θεματικό πάρκο αφιερωμένο στο σύμπαν του Lucas. Η σχετική έκθεση αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού εκθεσιακού προγράμματος. Στην ενότητα του κινηματογράφου παρουσιάζονται μοντέλα, κοστούμια, props και αυθεντικά σχέδια παραγωγής, μεταξύ άλλων από τον θρυλικό concept artist Ralph McQuarrie.

Ένα μουσείο χωρίς «σύνορα» στην τέχνη

Η φιλοσοφία του Lucas είναι σαφής: narrative art είναι κάθε τέχνη που αφηγείται μια ιστορία. Έτσι, οι εκθέσεις δεν ακολουθούν απαραίτητα την παραδοσιακή λογική της χρονολογικής ή υφολογικής ταξινόμησης. Θεματικές όπως η οικογένεια, η περιπέτεια, η κοινότητα, η παιδική ηλικία και η κοινωνική δράση δημιουργούν απρόσμενες συναντήσεις ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών και μέσων.

Η προσέγγιση αυτή είναι και μια έμμεση κριτική στον παραδοσιακό κόσμο των μουσείων, που συχνά αντιμετώπιζε την εικονογράφηση, τα comics ή την εμπορική τέχνη ως κατώτερες μορφές δημιουργίας. Για τον Lucas, όμως, οι εικόνες που διαμόρφωσαν τη συλλογική φαντασία αξίζουν να αντιμετωπίζονται με την ίδια σοβαρότητα όπως και τα έργα των μεγάλων μουσείων καλών τεχνών.

Ένα αρχιτεκτονικό statement

Εξίσου εντυπωσιακό με το περιεχόμενο είναι το ίδιο το κτίριο. Σχεδιασμένο από τον Κινέζο αρχιτέκτονα Ma Yansong και το γραφείο MAD Architects, μοιάζει ταυτόχρονα με διαστημόπλοιο, σύννεφο και οργανικό τοπίο. Η έκταση φτάνει περίπου τα 300.000 τετραγωνικά πόδια, ενώ περισσότερο από 100.000 τετραγωνικά πόδια προορίζονται για εκθέσεις. Το συγκρότημα περιλαμβάνει ακόμη δύο κινηματογραφικές αίθουσες, βιβλιοθήκη, εστιατόριο, καφέ και χώρους εκπαίδευσης και εκδηλώσεων.

Το μουσείο καταλαμβάνει έκταση 11 στρεμμάτων στο Exposition Park, σε μια περιοχή όπου συναντώνται ήδη σημαντικοί πολιτιστικοί και εκπαιδευτικοί οργανισμοί του Λος Άντζελες. Οι κήποι, σχεδιασμένοι από τη Mia Lehrer και το Studio-MLA, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας, μετατρέποντας τον χώρο από πρώην ασφαλτοστρωμένη έκταση σε έναν νέο δημόσιο πολιτιστικό προορισμό.

Το προσωπικό όραμα του Lucas

Πίσω από το μουσείο βρίσκεται μια επένδυση που έχει φτάσει περίπου το 1 δισ. δολάρια και ένα προσωπικό όραμα που ο Lucas καλλιεργούσε για χρόνια. Μαζί με τη σύζυγό του, Mellody Hobson, δημιούργησε ένα ίδρυμα που φιλοδοξεί να κάνει την τέχνη της αφήγησης πιο ανοιχτή και προσβάσιμη.

Η επιλογή του Λος Άντζελες μοιάζει τελικά απολύτως φυσική. Στην πόλη του κινηματογράφου, το νέο μουσείο επιχειρεί να ενώσει τον κόσμο των blockbuster ταινιών με την εικονογράφηση, τα comics, τη ζωγραφική και τη λαϊκή κουλτούρα. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη φιλοδοξία του: να αποδείξει ότι, πίσω από κάθε εικόνα που μας συναρπάζει, υπάρχει μια ιστορία που αξίζει να ειπωθεί.

Main photo: Courtesy Lucas Museum of Narrative Art