Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι σε μια περίοδο έντονου stress το στομάχι σας είναι το πρώτο που μοιάζει να «αντιδρά»; Είτε πρόκειται για ένα σφίξιμο στην κοιλιά, είτε για ένα ενοχλητικό φούσκωμα, είτε και για απλές αλλαγές στην πέψη, τα σημάδια «μιλούν» από μόνα τους κι έρχονται να δείξουν πως ο εγκέφαλος και το έντερο επικοινωνούν διαρκώς μεταξύ τους. Αυτή η αμφίδρομη σχέση μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την πέψη, αλλά και τη διάθεση, τον ύπνο, την ενέργεια και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται το stress κι αν δεν το έχετε ήδη κάνει, πρέπει να αναλάβετε δράση, ειδικά τώρα που όλοι επιστρέφουμε στην... κανονικότητα μετά το καλοκαίρι.

Πώς συνδέεται το άγχος με το στομάχι;

Ξεκινώντας από τα απλά και τα βασικά, είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως το έντερο διαθέτει το δικό του πολύπλοκο νευρικό δίκτυο και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον εγκέφαλο. Όταν αισθανόμαστε πίεση ή απειλή, ο οργανισμός μπαίνει σε κατάσταση συναγερμού και κάπως έτσι, ουσιαστικά οι ορμόνες του stress αυξάνονται και το σώμα δίνει προτεραιότητα σε λειτουργίες που θεωρεί πιο άμεσες. Η πέψη περνά προσωρινά σε δεύτερο πλάνο και όλο αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε αλλαγές στις κινήσεις του εντέρου, σε φούσκωμα ή σε έντονη -ή και πιο ήπια- δυσφορία. To make the long story short, όταν το μυαλό δεν ηρεμεί, το έντερο το καταλαβαίνει.

Όλα τα παραπάνω, δε σημαίνουν πως με έναν μαγικό τρόπο πρέπει να αποβάλλουμε όλοι το άγχος από τη ζωή μας. Εξάλλου, κακά τα ψέματα το περιστασιακό άγχος είναι μέρος της καθημερινότητάς μας. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ένταση γίνεται μόνιμη κατάσταση κι αποκτά τη μορφή της νέας κανονικότητας. Το χρόνιο stress μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία του μικροβιώματος, δηλαδή της κοινότητας των μικροοργανισμών που ζουν στο έντερο και παράλληλα, μπορεί επίσης να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το πεπτικό σύστημα και να ενισχύσει μια κατάσταση φλεγμονώδους επιβάρυνσης στον οργανισμό.

Τι σημαίνει αυτό; Πώς το σώμα μπαίνει σε έναν φαύλο κύκλο, καθώς το άγχος προκαλεί αλλαγές στην πέψη κι ενοχλήσεις στο έντερο, με αποτέλεσμα να προκαλείται μεγαλύτερη δυσφορία που οσηγεί σε πιο έντονο stress. Και το πρόβλημα δε σταματά εδώ... Όλο αυτό, μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο και στο κομμάτι του ύπνου και της ξεκούρασης, καθώς κι αυτό επηρεάζεται από το έντονο άγχος. Όταν κοιμόμαστε λίγο ή άσχημα, το σώμα δυσκολεύεται περισσότερο να ρυθμίσει το stress, ενώ η έλλειψη σταθερού ύπνου μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία του μικροβιώματος και τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Τι μπορείτε να κάνετε

• Κρατήστε ένα όσο γίνεται σταθερό ωράριο ύπνου. Η συνέπεια έχει σημασία και για το βιολογικό σου ρολόι.
• Μην αφήνετε μεγάλα κενά μεταξύ των γευμάτων. Η σταθερή πρόσληψη τροφής μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση πιο σταθερών επιπέδων ενέργειας μέσα στην ημέρα.
• Βάλτε περισσότερες φυτικές τροφές στο πιάτο σας. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης προσφέρουν φυτικές ίνες που υποστηρίζουν το μικροβίωμα.
• Κινηθείτε. Ακόμη και ένας καθημερινός περίπατος μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο διάλειμμα για σώμα και μυαλό.
• Βρείτε έναν τρόπο να «κατεβάζετε ταχύτητα». Μερικά λεπτά βαθιών αναπνοών, ένα ζεστό ντους, λίγη μουσική ή ένα ήσυχο βράδυ χωρίς οθόνες μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να περάσει από την ένταση στη χαλάρωση.
• Περιορίστε το αλκοόλ. Μπορεί προσωρινά να δημιουργεί αίσθηση χαλάρωσης, όμως μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο και την επόμενη ημέρα να σας κάνει να αισθάνεστε μεγαλύτερη κούραση.

The conclusion

Είναι ξεκάθαρο πως σε μία εποχή με πολλές υποχρεώσεις, «πρέπει» και πολλά, διαφορετικά tasks, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποβάλλουμε τελείως το άγχος από τη ζωή μας. Ωστόσο, το πρώτο πράγμα που πρέπει να βάλετε στο μυαλό σας είναι πως δε γίνεται να αντιμετωπίσετε το άγχος, τον ύπνο και την πέψη σαν τρία εντελώς διαφορετικά ζητήματα. Το σώμα λειτουργεί ως σύνολο. Μια περίοδος έντονου stress μπορεί να επηρεάσει το έντερο κι όλο αυτό, παίζει ρόλο και στο πώς αισθανόμαστε κι ο κακός ύπνος μπορεί να κάνει και τα δύο πιο έντονα, αλλά και το αντίστροφο.

Όταν αρχίσετε να κοιμάστε καλύτερα, να τρέφεστε πιο σωστά και σταθερά, να κινείστε, να περιορίζετε ό,τι σας επιβαρύνει και να δημιουργείτε καθημερινά μικρές στιγμές αποφόρτισης, τότε η διαφορά θα είναι πραγματικά αισθητή. Αυτό που έχει ανάγκη -στην πραγματικότητα- το νευρικό σας χτύπημα είναι να χαλαρώσει και να ρίξει ταχύτητα κι αυτό ακριβώς είναι και το σημείο από το οποίο πρέπει να ξεκινήσετε. Η αλλαγή δε θα έρθει από μόνη της, αλλά θα τη φέρετε εσείς!