Καλοκαίρι στην Ελλάδα σημαίνει θάλασσα, βόλτες στον ήλιο και ατελείωτες ώρες σε εξωτερικούς χώρους. Μαζί με όλα αυτά, όμως, έρχεται ξανά στο προσκήνιο ένα θέμα που μας αφορά όλους: η αντηλιακή προστασία. Παρότι η χρήση αντηλιακού έχει γίνει πλέον πιο συνηθισμένη, γύρω από αυτήν εξακολουθούν να κυκλοφορούν μύθοι, μισές αλήθειες και παρανοήσεις που επηρεάζουν καθημερινές μας συνήθειες.
Η επιστήμη είναι σαφής: η υπεριώδης ακτινοβολία συνδέεται τόσο με το ηλιακό έγκαυμα και τη φωτογήρανση όσο και με την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Κι όμως, πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι «αν δεν καίγομαι, δεν κινδυνεύω» ή ότι «το αντηλιακό χρειάζεται μόνο στην παραλία».
Τι ισχύει τελικά;
Μύθος 1: Το αντηλιακό χρειάζεται μόνο το καλοκαίρι
Ίσως η πιο διαδεδομένη παρανόηση. Η πραγματικότητα είναι ότι ο ήλιος δεν «σβήνει» τον χειμώνα. Η υπεριώδης ακτινοβολία UVA, που σχετίζεται κυρίως με τη γήρανση του δέρματος και τη βαθύτερη κυτταρική βλάβη, είναι παρούσα όλο τον χρόνο και μπορεί να διαπεράσει σύννεφα και τζάμια. Αυτό σημαίνει ότι η καθημερινή έκθεση -στο περπάτημα προς τη δουλειά, στο αυτοκίνητο, ακόμη και σε ένα τραπέζι δίπλα σε παράθυρο- αθροίζεται. Δε χρειάζεται να είμαστε ξαπλωμένοι στην παραλία για να δεχόμαστε ακτινοβολία.
Μύθος 2: Αν έχει συννεφιά, δε χρειάζομαι προστασία
Ένας ουρανός χωρίς έντονο ήλιο μπορεί να μας ξεγελάσει. Όμως μέχρι και μεγάλο ποσοστό της υπεριώδους ακτινοβολίας μπορεί να περάσει μέσα από τα σύννεφα. Γι’ αυτό και δεν είναι σπάνιο κάποιος να επιστρέψει από μια «συννεφιασμένη» μέρα στη θάλασσα με κοκκινισμένο δέρμα. Οι δερματολόγοι υπενθυμίζουν ότι το επίπεδο κινδύνου δεν εξαρτάται μόνο από το αν «φαίνεται» ο ήλιος, αλλά από την ένταση της UV ακτινοβολίας, την ώρα της ημέρας, το υψόμετρο και την αντανάκλαση από επιφάνειες όπως το νερό, η άμμος ή το τσιμέντο.
Μύθος 3: Όσο πιο υψηλό το SPF, τόσο μπορώ να μένω στον ήλιο χωρίς όριο
Το SPF δε λειτουργεί ως «άδεια απεριόριστης παραμονής» στον ήλιο. Ο δείκτης προστασίας αφορά κυρίως την UVB ακτινοβολία -αυτή που προκαλεί εγκαύματα- και δείχνει τον βαθμό προστασίας όταν το προϊόν εφαρμόζεται σωστά και στην απαιτούμενη ποσότητα. Στην πράξη, οι περισσότεροι βάζουν πολύ λιγότερο αντηλιακό απ’ όσο χρειάζεται. Επιπλέον, το προϊόν απομακρύνεται με τον ιδρώτα, το νερό ή το σκούπισμα με πετσέτα. Για αυτό χρειάζεται επανάληψη εφαρμογής κάθε περίπου δύο ώρες, και συχνότερα μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση.
Μύθος 4: Το σκούρο δέρμα δε χρειάζεται αντηλιακό
Η μελανίνη προσφέρει κάποια φυσική προστασία, αλλά όχι πλήρη. Άνθρωποι με πιο σκουρόχρωμο δέρμα μπορεί να εμφανίσουν έγκαυμα, φωτογήρανση, υπερμελάγχρωση και βλάβες από UV έκθεση. Επίσης, επειδή συχνά θεωρείται λανθασμένα ότι «δεν κινδυνεύουν», πιθανές βλάβες μπορεί να εντοπιστούν αργότερα. Η ανάγκη για αντηλιακή προστασία αφορά όλους!
Μύθος 5: Αν φοράω μακιγιάζ ή ενυδατική με SPF, είμαι πλήρως καλυμμένος
Προϊόντα όπως foundations ή moisturizers με SPF προσφέρουν βοήθεια, αλλά συνήθως δεν εφαρμόζονται στην ποσότητα που απαιτείται ώστε να αποδώσουν τον αναγραφόμενο δείκτη προστασίας. Για πολλούς ειδικούς, η καλύτερη πρακτική είναι η χρήση ξεχωριστού αντηλιακού ως βάση και στη συνέχεια η εφαρμογή μακιγιάζ ή άλλων προϊόντων από πάνω.
Η μεγάλη αλήθεια: το αντηλιακό είναι μόνο ένα μέρος της προστασίας
Η σωστή προστασία από τον ήλιο δεν περιορίζεται σε ένα σωληνάριο στην τσάντα θαλάσσης. Είναι συνδυασμός συνηθειών: σκιά τις ώρες έντονης ακτινοβολίας, καπέλο με φαρδύ γείσο, γυαλιά με UV φίλτρα, προστατευτικά ρούχα και σωστή ενυδάτωση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα παιδιά, καθώς η υπερβολική έκθεση στην παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο δερματικών βλαβών αργότερα στη ζωή.
Τι να θυμάστε πριν βγείτε στον ήλιο
Η σωστή αντηλιακή προστασία είναι θέμα υγείας. Δεν αφορά μόνο το να αποφύγουμε το κοκκίνισμα ή το ξεφλούδισμα μετά την παραλία. Αφορά την πρόληψη της πρόωρης γήρανσης του δέρματος, των δυσχρωμιών και, κυρίως, τη μείωση της μακροχρόνιας βλάβης που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία. Η πιο χρήσιμη συμβουλή ίσως είναι και η πιο απλή: το αντηλιακό δεν είναι εποχικό προϊόν. Είναι καθημερινή συνήθεια και η συνέπεια κάνει όλη τη διαφορά.
